Miễn visa, du lịch Việt Nam cần thêm gì để hút khách quốc tế?

Ông Bùi Thanh Tú, Giám đốc Marketing cùng các đồng nghiệp tại Công ty Du lịch BestPrice đang tất bật chuẩn bị cho mùa cao điểm du lịch nội địa sắp bắt đầu. Không chỉ khách trong nước mà thị trường Inbound (khách quốc tế đến Việt Nam) cũng tăng trưởng tích cực nhờ hiệu ứng của chính sách miễn thị thực ngày càng mở rộng, mới nhất là thêm các nước Ba Lan, CH Séc và Thụy Sĩ:

"Đây là 3 nước phát triển, có đời sống cao và mức chi tiêu cao, góp phần tăng doanh thu cho du lịch Việt Nam. Chính sách càng mở rộng thì lượng khách của chúng tôi càng tăng lên. Năm 2023, lượng khách của chúng tôi tăng gấp 2 lần so với năm 2019.

Năm 2024, lượng khách của chúng tôi tăng 30% so với năm 2023. Trước đây, đến Việt Nam chỉ khoảng 15 ngày, còn hiện tại kéo dài lên tới 45 ngày. Thời gian dài giúp chi tiêu của du khách tăng nhiều hơn. Ví dụ, trước đây mức chi tiêu chỉ khoảng 1.200 - 1.400 USD/khách, thì bây giờ con số đây lên khoảng 1.900 - 2.000 USD".

Công ty Du lịch AZA (AZA Travel) cũng ghi nhận mức tăng trưởng khoảng 30 - 40% ở thị trường châu Âu, mà theo ông Nguyễn Tiến Đạt, Giám đốc AZA Travel, Phó chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội, chính sách visa có tác động lớn đến lựa chọn của du khách, và là một trong những yếu tố góp phần vào sự tăng trưởng của ngành du lịch:

"Ví dụ, Thái Lan miễn visa mà Việt Nam phải xin visa thì đương nhiên họ sẽ cân nhắc đi Thái Lan thay vì Việt Nam. Chúng tôi kỳ vọng chính sách visa sẽ tiếp tục cởi mở hơn với các quốc gia khác. Đầu tư công cho hạ tầng giao thông và hạ tầng du lịch cũng đang được chú trọng phát triển. Nhà đầu tư nước ngoài quan tâm đầu tư vào cơ sở lưu trú, resort cao cấp.

Ở Việt Nam, các tập đoàn lớn như Vingroup, Sun Group,… cũng có những khu lưu trú đẳng cấp 5 sao, những khu vui chơi giải trí phục vụ đối tượng cao cấp. Tôi nghĩ chúng ta đang khắc phục dần và đủ sức đón được lượng khách đông hơn và lượng khách “nhà giàu” hơn".

Theo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, trong tháng 2, Việt Nam đón khoảng 1,9 triệu lượt khách quốc tế, tăng hơn 30% so với cùng kỳ năm ngoái. Trước đó, tháng 1 đã lập kỷ lục với 2,1 triệu lượt khách, vượt cả giai đoạn đỉnh tháng 1/2020. Chính sách visa thông thoáng, tăng thời gian tạm trú lên 45 ngày cho khách quốc tế (áp dụng từ giữa tháng 8/2023) đã giúp thị trường châu Âu tăng trưởng với tốc độ hai con số.

Với Hà Nội, qua gần 3 tháng đầu năm, Thủ đô đã đón khoảng 7,3 triệu lượt khách, tăng 8,6% so với cùng kỳ năm 2024; trong đó, khách du lịch quốc tế là khoảng 1,85 triệu, tăng 17,3% so với cùng kỳ. Tổng thu từ khách du lịch đạt gần 30 nghìn tỷ đồng, tăng 11,3%.

Trao đổi với phóng viên, ông Trần Trung Hiếu - Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội cho rằng, việc mở rộng danh sách miễn thị thực và kéo dài thời gian tạm trú là bước đi chiến lược, mang lại nhiều lợi ích cho ngành du lịch và nền kinh tế:

"Việc miễn thị thực giúp giảm bớt “rào cản” nhập cảnh, đặc biệt hấp dẫn đối với những thị trường có mức chi tiêu cao và thời gian lưu trú dài, như các quốc gia châu Âu. Việc kéo dài thời gian tạm trú cho phép du khách có thêm thời gian khám phá và trải nghiệm, dẫn đến tăng chi tiêu trong suốt hành trình.

Điều này không chỉ mang lại lợi ích cho ngành du lịch mà còn thúc đẩy sự phát triển của các ngành liên quan như khách sạn, nhà hàng và dịch vụ giải trí. Chính sách thị thực thông thoáng giúp Việt Nam tăng sức cạnh tranh so với các điểm đến khác trong khu vực; tạo cơ hội cho doanh nghiệp du lịch mở rộng thị trường; thúc đẩy kinh tế địa phương và tạo việc làm".

Đồng tình với những hiệu ứng tích cực từ việc mở rộng chính sách miễn thị thực cho du khách quốc tế, song PGS. TS. Nguyễn Viết Thái, Trưởng khoa Khách sạn - Du lịch, Trường Đại học Thương mại cho rằng, ngoài visa thì cần quan tâm dịch vụ du lịch và nhiều yếu tố khác: "Hiệu ứng của chính sách visa có được phải sau từ 6 - 9 tháng. Trong 10 thị trường khách du lịch trọng điểm của Việt Nam, chúng ta còn những thị trường lớn chưa được miễn visa như: Ấn Độ, Australia…

Những năm gần đây, ngành du lịch Việt Nam đang dần dần khẳng định chất lượng dịch vụ, tuy nhiên, vấn đề quan trọng nhất là sự phối hợp của các ngành để tạo lợi thế cạnh tranh. Ví dụ, ngành hàng không và du lịch, hay hạ tầng giao thông cũng là yếu tố cần khắc phục ngay, để đảm bảo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho khách quốc tế khi đến Việt Nam".

Góp ý thêm về chính sách thị thực, PGS.TS Phạm Trung Lương, Nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển du lịch cũng cho rằng, song hành với visa phải là sự nâng cấp của hạ tầng và dịch vụ:

"Cạnh tranh trong việc miễn thị thực thì vấn đề là mình có mở hay không thôi. Cùng với mở đấy, mình phải đảm bảo an toàn cho khách, quyền lợi của họ khi đến Việt Nam du lịch. Đây mới là yếu tố cạnh tranh, chứ không phải anh mở nhiều thì khách sẽ đến nhiều đâu.

Khi hướng đến một thị trường nào đó, anh phải hiểu đặc điểm của thị trường đấy để chuẩn bị những sản phẩm phù hợp. Trước cơ hội này, dù thời gian ngắn hay dài thì các doanh nghiệp du lịch phải điều chỉnh lại các sản phẩm hiện có để phù hợp những thị trường mới mở".

Năm 2023, Việt Nam đón 17,6 triệu lượt khách quốc tế, và mục tiêu năm nay là từ 22 - 23 triệu lượt. Theo báo cáo từ Ban Thư ký ASEAN, Việt Nam có tốc độ phục hồi du lịch cao nhất khu vực, đạt tới 98%. Lượng tìm kiếm quốc tế đến Việt Nam trên Google tiếp tục tăng từ 30 - 45%.

Tuy nhiên, trong bối cảnh khu vực Đông Nam Á đang diễn ra một cuộc cạnh tranh khốc liệt về chính sách visa và chương trình du lịch, Việt Nam cần tiếp tục đẩy mạnh nhiều giải pháp đồng bộ để không bỏ lỡ cơ hội “vàng”, hiện thực hóa mục tiêu đạt doanh thu triệu tỷ đồng trong năm 2025 và đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng GDP 8% trở lên của cả nước.

Tăng chất lượng dịch vụ du lịch để tối ưu "đòn bẩy" visa

Lựa chọn chuyến đi của khách du lịch quốc tế thường dựa vào 4 yếu tố chính, bao gồm: đường bay thẳng, thủ tục nhập cảnh, hạ tầng, dịch vụ du lịch và đội ngũ nhân sự. Việt Nam đã có những bước tiến rõ rệt trong việc nới lỏng thị thực cho khách quốc tế, từ việc mở rộng danh sách quốc gia đến áp dụng thị thực điện tử (e-visa) cho công dân toàn cầu. Tuy nhiên, so với các nước trong khu vực Đông Nam Á, chính sách visa du lịch của Việt Nam vẫn còn đi sau.

Thái Lan đã mạnh tay miễn visa cho công dân 93 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong khi Malaysia áp dụng chính sách tương tự cho hơn 150 nước. Singapore - trung tâm tài chính và du lịch hàng đầu, càng không cần bàn cãi về mức độ thông thoáng trong chính sách nhập cảnh cho hầu hết thị trường khách quan trọng.

Hơn nữa, kể cả khi tiếp tục mở rộng chính sách này thì du lịch Việt cũng không thể chỉ trông chờ vào visa để giải quyết mọi vấn đề. Hạ tầng hiện còn nhiều bất cập, các sân bay quốc tế dù đã được đầu tư nhưng vẫn liên tục quá tải. Giao thông giữa các điểm du lịch thiếu tính kết nối, thường xuyên ùn tắc tại các thành phố lớn.

Cơ sở lưu trú dù đã phát triển mạnh nhưng vẫn chưa đồng đều về chất lượng. Nhiều khu du lịch nổi tiếng như Sa Pa, Đà Lạt, Phú Quốc đang phải đối mặt với tình trạng quá tải, thiếu quy hoạch bài bản và ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm của du khách. Trong khi đó, Hà Nội, TP.HCM và các điểm đến ban đầu vẫn còn gặp khó trong việc xây dựng chương trình ấn tượng, giàu sức hút, hay tư duy làm ăn “chụp giật” vẫn còn tồn tại trong một bộ phận người kinh doanh.

Du khách không chỉ cần một “tấm vé” thông hành dễ dàng mà còn muốn một hành trình đáng giá. Tiềm năng, sức hút của du lịch Việt Nam là rất lớn, hạ tầng, dịch vụ cũng đang được cải thiện từng ngày, tuy nhiên, cần “tăng tốc” hơn nữa trong “cuộc đua” hút khách với các nước láng giềng.

Đầu tiên, hạ tầng, trong đó có hạ tầng giao thông, là yếu tố đặc biệt quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp trải nghiệm chuyến đi. Việc đầu tư xây dựng, mở rộng các cảng hàng không quốc tế, các cảng nước sâu cho phép tàu lớn cập bến, hay hoàn thiện mạng lưới đường cao tốc đang được Chính phủ quan tâm, sẽ là “chìa khóa” để giúp ngành du lịch thực sự “cất cánh”.

Song hành chính sách visa hấp dẫn và hạ tầng phát triển phải là một hệ sinh thái du lịch chất lượng. Thái Lan không đơn thuần miễn visa mà còn biến mình thành “thiên đường” du lịch cao cấp, với những khu nghỉ dưỡng xa hoa, dịch vụ giải trí đa dạng và ngành công nghiệp chăm sóc sức khỏe phát triển mạnh mẽ. Bali, Indonesia không chỉ có bãi biển mà còn xây dựng một hệ sinh thái du lịch bền vững, giữ chân du khách dài ngày và kích thích họ quay lại.

Việt Nam có thể học tập nhiều điều từ các nước bạn trong việc xây dựng thương hiệu du lịch quốc gia, tiếp tục đẩy mạnh xây dựng các trải nghiệm độc đáo về văn hóa, ẩm thực, nghệ thuật, biến chúng thành lợi thế cạnh tranh đặc trưng so với các nước khác trong khu vực.

Trong đó, cần đầu tư vào phân khúc du lịch cao cấp bằng cách phát triển thêm các khu nghỉ dưỡng 5 sao, thiết kế các sản phẩm độc đáo đang ngày càng được du khách trong và ngoài nước ưa chuộng như: các điểm du lịch chăm sóc sức khỏe (wellness tourism), dịch vụ du thuyền sang trọng… đáp ứng nhu cầu của du khách có mức chi tiêu cao.

Chất lượng dịch vụ và nhân lực ngành du lịch cũng cần được nâng tầm. Đội ngũ nhân viên trong ngành phải được đào tạo chuyên sâu về kỹ năng, nghiệp vụ, đặc biệt là ngoại ngữ, thông thạo tiếng nói của khách đến, từ đó có tác phong chuyên nghiệp để phục vụ du khách quốc tế với tiêu chuẩn cao hơn.

Ngoài ra, việc ứng dụng công nghệ vào du lịch là bước đi tất yếu. Việt Nam cần phát triển các ứng dụng du lịch thông minh, tích hợp thông tin, dịch vụ đặt phòng, phương tiện đi lại, hỗ trợ khách hàng nhanh chóng và tiện lợi. Số hóa các điểm đến, áp dụng thực tế ảo (VR), trí tuệ nhân tạo (AI) để nâng cao trải nghiệm du khách cũng là điều các quốc gia phát triển đã và đang thực hiện.

Việt Nam đang có cơ hội lớn để vươn mình trên bản đồ du lịch thế giới, nhưng nếu không kịp thời tăng tốc để nắm bắt thì chúng ta có thể sẽ đứng bên lề cuộc chơi. Chính sách thị thực thông thoáng và hợp lý hơn, hạ tầng được nâng cấp, sản phẩm và dịch vụ du lịch đổi mới… chỉ khi đáp ứng đầy đủ các yếu tố này thì Việt Nam mới có thể thu hút du khách quốc tế nhiều hơn, tạo động lực để họ quay trở lại và thoát khỏi cái “mác” điểm du lịch giá rẻ.