Thương mại điện tử đang phát triển mạnh mẽ, trở thành xu hướng chủ đạo nhờ mô hình kinh doanh tối ưu, tiện ích và hiệu quả hơn so với phương thức truyền thống. Các nền tảng bán hàng trực tuyến dần chiếm ưu thế và thay thế vai trò của nhiều cửa hàng kinh doanh vật lý trước đây. Hoạt động kinh doanh không còn bị giới hạn bởi không gian hay thời gian; hàng hóa và dịch vụ có thể lưu thông liên tục thông qua hệ thống thông tin, logistics quốc tế và các nền tảng số. Điều này mở ra khả năng giao thương xuyên biên giới, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận thị trường toàn cầu một cách dễ dàng và linh hoạt hơn.
Tại tỉnh Lào Cai, hoạt động kinh doanh thương mại điện tử đang phát triển nhanh chóng. Chỉ tính riêng số cá nhân kinh doanh thương mại điện tử thuộc diện quản lý trên địa bàn đã đạt 4.721 cá nhân, trong đó 1.264 cá nhân được đưa vào diện rà soát. Doanh thu ghi nhận đến hết tháng 9/2025 đạt 1.000,7 tỷ đồng, với 14,9 tỷ đồng thuế phải nộp.
Ngành thuế tỉnh đang tích cực xây dựng cơ sở dữ liệu thương mại điện tử, đây là nguồn dữ liệu quan trọng để quản lý thuế. Hiện, cơ quan thuế thu thập thông tin từ các sàn thương mại điện tử, đơn vị vận chuyển, trung gian thanh toán và các ngân hàng thương mại.
Cục Thuế đã hoàn thiện 4 bộ “sổ tay nghiệp vụ”, gồm: Sổ tay hướng dẫn tổ chức là nhà quản lý sàn thương mại điện tử, tổ chức quản lý nền tảng số và tổ chức chưa có hoạt động kinh tế số khác trong nước; Sổ tay hướng dẫn dành cho hộ, cá nhân cư trú kinh doanh trên sàn thương mại điện tử, nền tảng số không có chức năng thanh toán kê khai nộp thuế; Sổ tay hướng dẫn tổ chức là nhà quản lý sàn thương mại điện tử và nền tảng số ở nước ngoài có chức năng thanh toán thực hiện khấu trừ và nộp thay; Sổ tay hướng dẫn cá nhân không cư trú kinh doanh trên sàn thương mại điện tử, nền tảng số không có chức năng thanh kê khai, nộp thuế.
Nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh thương mại điện tử trên nền tảng số, đồng thời bảo đảm các tổ chức vận hành sàn thương mại điện tử tuân thủ quy định của Nghị định 117 của Chính phủ, Thuế tỉnh Lào Cai đã đẩy mạnh tuyên truyền chính sách thuế, phổ biến các sổ tay nghiệp vụ đến người nộp thuế và các đơn vị quản lý nền tảng thương mại điện tử trong và ngoài nước có chức năng thanh toán để thực hiện khấu trừ, nộp thuế thay theo quy định.
Đồng chí Hoàng Đình Lục - Phó Trưởng Thuế Cơ sở 6 cho biết: Hoạt động kinh doanh thương mại điện tử mang lại cơ hội mở rộng giao lưu, tiếp cận đa dạng tệp khách hàng, tạo tiện lợi cho cả người mua và người bán. Tại Thuế Cơ sở 6, đơn vị hiện quản lý 9 cá nhân kinh doanh thương mại điện tử với tổng doanh thu 149 tỷ đồng. Đến nay, 4 hộ có doanh thu 41 tỷ đồng đã nộp 730 triệu đồng vào ngân sách Nhà nước. Tuy nhiên, vẫn còn 5 trường hợp dù đã được phát hành giấy mời nhưng không còn cư trú trên địa bàn.
Những kết quả đạt được cho thấy sự nỗ lực và quyết tâm của ngành thuế trong việc theo kịp sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử. Ngành thuế từng bước hoàn thiện cơ sở dữ liệu về hoạt động kinh doanh trên nền tảng số, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và xây dựng môi trường kinh doanh bình đẳng giữa thương mại điện tử và kinh doanh truyền thống.
Tuy nhiên, vẫn tồn tại những thách thức, đó là: ý thức tuân thủ thuế của một bộ phận cá nhân kinh doanh thương mại điện tử chưa cao; tình trạng kinh doanh không kê khai, bán hàng kém chất lượng, hàng giả, hàng nhái, hàng lậu vẫn xuất hiện. Đối tượng kinh doanh đa dạng, thanh toán bằng nhiều hình thức, trong đó có giao dịch xuyên biên giới, gây khó khăn trong xác định người bán và doanh thu. Bên cạnh đó, chế tài xử phạt trong lĩnh vực thương mại điện tử còn chưa hoàn thiện.
Trong thời gian tới, ngành thuế sẽ tiếp tục đóng vai trò vừa là cơ quan quản lý, vừa đồng hành hỗ trợ doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh thực hiện đúng nghĩa vụ thuế. Mục tiêu chung hướng đến phát triển nền kinh tế số bền vững, trong đó mọi thành phần kinh tế đều đóng góp tương xứng vào ngân sách Nhà nước và được thụ hưởng môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng và thuận lợi.
