Dự phiên họp có lãnh đạo Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh, các ban, sở, ngành và địa phương.
Bức tranh sáng từ mức tăng trưởng 10,58%
Chín tháng đầu năm 2026, Lào Cai chịu tác động nặng nề của thiên tai cực đoan và những khó khăn chung của kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, báo cáo tại phiên họp cho thấy kinh tế - xã hội của tỉnh tiếp tục phục hồi tích cực, khá toàn diện.
Đặc biệt, tăng trưởng GRDP quý III ước đạt 10,58%, cao hơn kịch bản Chính phủ giao và giúp Lào Cai vươn lên xếp thứ 10/34 tỉnh, thành phố (tăng 15 bậc so với quý II). Tính chung 9 tháng, tốc độ tăng trưởng GRDP của tỉnh đạt 9,09%.
Đóng góp vào đà tăng trưởng ấn tượng này là sự phục hồi rõ nét của khu vực công nghiệp - xây dựng, tăng 10,67%, và dịch vụ, tăng 9,65%. Đáng chú ý, mỏ sắt Quý Xa, công suất 5 triệu tấn/năm, hoạt động trở lại từ ngày 10/9/2026 được xem là một cú hích quan trọng, góp phần bảo đảm nguồn nguyên liệu cho Nhà máy Gang thép Lào Cai và mở thêm dư địa tăng giá trị sản xuất trong quý IV.
Song song với sản xuất, du lịch tiếp tục phát huy vai trò "động lực không khói" của tỉnh. Lũy kế 9 tháng, Lào Cai đón 9,83 triệu lượt khách, trong đó hơn 1,3 triệu lượt khách quốc tế; tổng doanh thu đạt 40.880 tỷ đồng. Cùng với đó, các sự kiện văn hóa, thể thao, tiêu biểu như Giải Bóng đá nữ các dân tộc thiểu số toàn quốc tổ chức tại Nghĩa Lộ, góp phần quảng bá hình ảnh Lào Cai giàu bản sắc đến đông đảo du khách.
Công tác thu ngân sách và giải ngân vốn đầu tư công cũng ghi nhận những nỗ lực vượt bậc. Tính đến hết ngày 2/10, thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đã chạm mốc 16.009 tỷ đồng, tăng gần 43% so với cùng kỳ năm trước. Đặc biệt, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công đạt 88,7% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, đưa Lào Cai vào nhóm các địa phương có tỷ lệ giải ngân cao nhất cả nước.
Cùng với phát triển kinh tế, Lào Cai đạt nhiều kết quả nổi bật trong an sinh xã hội và chuyển đổi số. Tỉnh đã tổ chức Lễ truy điệu, an táng 71 hài cốt liệt sĩ được tìm thấy trong chiến dịch 500 ngày đêm; phong trào “Bình dân học vụ số” thu hút hơn 20.000 thành viên tham gia; 93,5% người dân được khám sức khỏe, sàng lọc miễn phí.
Nhiều điểm nghẽn kìm hãm đà bứt phá
Bên cạnh những kết quả tích cực, kinh tế - xã hội của tỉnh vẫn còn không ít khó khăn, hạn chế. Đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Tuấn Anh thẳng thắn nhìn nhận, dù quý III tăng trưởng mạnh, nhưng tính chung 9 tháng mới đạt 9,09%, vẫn còn khoảng cách khá xa so với mục tiêu tăng trưởng trên 10% của cả năm 2026.
Một số chỉ tiêu quan trọng vẫn còn thấp so với kế hoạch. Tổng vốn đầu tư thực hiện đạt 60,5% kế hoạch; giá trị sản xuất công nghiệp đạt 71,5%. Đáng chú ý, giá trị xuất nhập khẩu qua các cửa khẩu tăng 34,83% so với cùng kỳ nhưng mới đạt 48,75% kế hoạch năm.
Báo cáo của UBND tỉnh và các ý kiến thảo luận tại phiên họp đã chỉ rõ những điểm nghẽn ảnh hưởng đến tiến độ các dự án trọng điểm. Mặc dù giải ngân nguồn vốn Trung ương đạt kết quả khá, tuy nhiên tiến độ thực hiện giữa các dự án, đơn vị vẫn chưa đồng đều.
Hiện còn 13 đơn vị cấp tỉnh và 62 địa phương có tỷ lệ giải ngân thấp hơn mức bình quân chung, trong đó 33 địa phương đạt dưới 50% kế hoạch. Công tác thu ngân sách, nhất là ở cấp xã, cũng còn chậm; 23 địa phương chưa đạt 75% kịch bản thu.
Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là công tác giải phóng mặt bằng, tạo quỹ đất sạch, đấu giá quyền sử dụng đất và cung ứng vật liệu xây dựng. Tại nhiều dự án hạ tầng giao thông, công nghiệp, công tác đền bù, thu hồi đất vẫn vướng mắc, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công.
Bên cạnh đó, các thủ tục triển khai đối với một số dự án lớn cũng chưa thực sự thông suốt, ảnh hưởng đến môi trường thu hút đầu tư và việc khai thác các nguồn lực phát triển
Sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ từ các lĩnh vực trụ cột
Trước yêu cầu về tăng trưởng, các đồng chí lãnh đạo UBND tỉnh đã đề ra nhiều giải pháp trọng tâm nhằm tháo gỡ điểm nghẽn trên từng lĩnh vực quản lý.
Trong lĩnh vực kinh tế - tài chính, đồng chí Ngô Hạnh Phúc - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh yêu cầu siết chặt kỷ cương trong quản lý dự toán và thu ngân sách ở cơ sở. Thời gian tới, tỉnh sẽ làm việc trực tiếp với từng xã, phường để rà soát các nguồn thu, bảo đảm dự toán sát thực tế và phù hợp với năng lực từng địa bàn.
Đồng chí Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh cũng yêu cầu thực hiện nghiêm nguyên tắc “ba mặt một lời”, khắc phục tình trạng các địa phương báo cáo thiếu trách nhiệm, dẫn đến phải nhiều lần điều chỉnh kế hoạch thu.
Cùng với các giải pháp về tài chính, tỉnh tiếp tục đẩy mạnh phát triển công nghiệp và chuyển đổi số. Đánh giá mô hình chính quyền địa phương hai cấp bước đầu vận hành hiệu quả, đồng chí Nguyễn Thành Sinh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh cho biết, tỉnh đang tập trung tháo gỡ khó khăn cho lĩnh vực khai khoáng, trọng tâm là tái khởi động Nhà máy Tuyển Apatit; đồng thời triển khai đợt cao điểm 100 ngày giải phóng mặt bằng Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Đồng chí Giàng Quốc Hưng - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các địa phương khẩn trương đẩy nhanh Chiến dịch 90 ngày đêm làm sạch dữ liệu, hướng tới mục tiêu điều hành kinh tế - xã hội trên nền tảng số vào giữa năm 2027. Thời gian tới, ngành nông nghiệp cũng sẽ tổ chức sự kiện xúc tiến thương mại quy mô lớn, gắn với khánh thành Nhà máy Quế hồi tại Xuân Quang.
Không để kinh tế phát triển tách rời an sinh xã hội, đồng chí Vũ Thị Hiền Hạnh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh đặc biệt nhấn mạnh đến vấn đề an toàn y tế học đường. Theo đó, tỉnh sẽ triển khai phần mềm quản lý suất ăn bán trú tại 100% cơ sở giáo dục trước ngày 30/10/2026, bảo đảm công khai, minh bạch.
Bên cạnh đó, đồng chí Vũ Thị Hiền Hạnh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu Sở Nội vụ và Sở Giáo dục sớm thống nhất phương án giao, điều chuyển biên chế giáo viên; đồng thời khẩn trương chấn chỉnh tiến độ đào tạo nghề cho lao động nông thôn, hiện còn đạt thấp.
Lấy "đánh giá kết quả" làm thước đo cho chặng nước rút
“Thời gian còn lại của năm 2026 chỉ tính bằng tuần. Khối lượng công việc còn rất lớn, yêu cầu ngày càng cao”, đồng chí Nguyễn Tuấn Anh - Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh. Trước yêu cầu nước rút của quý IV, đồng chí chỉ đạo các ngành, địa phương chuyển mạnh từ “theo dõi tiến độ” sang “đánh giá kết quả”.
Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu triển khai quyết liệt các giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn, trong đó nhiệm vụ trọng tâm là giữ vững mục tiêu tăng trưởng GRDP cả năm trên 10%.
Theo đó, Sở Tài chính và Cục Thống kê được giao cập nhật kịch bản tăng trưởng theo từng tháng, từng ngành; không điều hành chung chung mà phải xác định rõ cơ quan chịu trách nhiệm, sản lượng cần bổ sung và thời điểm thực hiện, bảo đảm điều hành cụ thể, sát thực tế.
Về đầu tư công, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn được giao. Các ban quản lý dự án, chủ đầu tư phải xây dựng tiến độ chi tiết theo tuần cho từng gói thầu; đồng thời xác định giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ chính trị trọng tâm.
Đồng chí yêu cầu Chủ tịch UBND các xã, phường có dự án trên địa bàn trực tiếp đối thoại, kịp thời tháo gỡ vướng mắc với người dân, không để hồ sơ tồn đọng. Trước mắt, tập trung hoàn thành hợp long cầu biên giới Bản Vược - Bá Sái và thông xe tuyến kết nối Quốc lộ 32 với cao tốc Nội Bài - Lào Cai.
Trong lĩnh vực công nghiệp, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu không dừng ở việc báo cáo tiến độ, thủ tục. Sở Công Thương phải trực tiếp đôn đốc, làm việc với các doanh nghiệp lớn để tháo gỡ khó khăn về nguồn nguyên liệu và bãi thải.
Bên cạnh đó, vận hành ổn định mỏ sắt Quý Xa, sớm chuyển năng lực khai thác thành sản lượng thực tế; đồng thời đẩy nhanh tiến độ để 6 dự án thủy điện, tổng công suất 56,8 MW, hòa lưới trong năm 2026. Đối với các khu, cụm công nghiệp như Võ Lao, Châu Quế, Cam Đường, mục tiêu đến cuối năm phải tạo tối thiểu 500 ha mặt bằng sạch.
Để khơi thông nguồn lực tài chính, tỉnh sẽ đẩy mạnh đấu giá quyền sử dụng đất và thu tiền sử dụng đất; đồng thời ưu tiên phương án chuyển đổi công năng các cơ sở nhà, đất dôi dư để phục vụ y tế, giáo dục, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản công.
Đối với nguồn vật liệu xây dựng, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao đẩy nhanh cấp phép, nâng công suất các mỏ và ưu tiên nguồn vật liệu phục vụ các dự án giao thông trọng điểm.
Cùng với nhiệm vụ phát triển kinh tế, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu tiếp tục bảo đảm an sinh xã hội. Sở Y tế được giao rà soát, phấn đấu 100% người dân được khám sàng lọc miễn phí trong năm; các địa phương chủ động chăm lo Tết Nguyên đán 2027 cho hộ nghèo, gia đình chính sách, đồng thời tăng cường cảnh báo thiên tai, sạt lở, bảo vệ tính mạng và tài sản của người dân vùng cao.
“Tinh thần là không bàn lại những việc đã rõ; tập trung bàn cách làm, giải pháp và tổ chức thực hiện”, Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh. Trên cơ sở nhận diện rõ các điểm nghẽn và xác định giải pháp cụ thể, phiên họp tháng 10/2026 đặt trọng tâm vào tổ chức thực hiện, tạo chuyển biến rõ nét trong những tháng cuối năm, phấn đấu hoàn thành toàn diện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2026.
