Chính phủ đã ban hành Nghị định số 267/2026/NĐ-CP quy định chi tiết việc áp dụng hình thức kỷ luật, bồi thường thiệt hại đối với hành vi gây lãng phí và hành vi vi phạm trong tổ chức thực hiện phòng, chống lãng phí.
Theo Nghị định, đối tượng bị xử lý kỷ luật gồm người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị để xảy ra hành vi gây lãng phí trong phạm vi được giao quản lý; cán bộ, công chức, viên chức có hành vi gây lãng phí hoặc vi phạm trong tổ chức thực hiện phòng, chống lãng phí. Người trực tiếp thực hiện hành vi gây lãng phí gây thiệt hại phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại theo quy định.
Đối với người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu thiếu trách nhiệm, buông lỏng lãnh đạo, quản lý để xảy ra hành vi gây lãng phí trong phạm vi quản lý trực tiếp, Nghị định quy định các hình thức kỷ luật tương ứng với mức xử lý hình sự của hành vi gây lãng phí. Theo đó, hình thức khiển trách áp dụng nếu hành vi bị xử lý bằng phạt tiền, cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù đến 3 năm; cảnh cáo áp dụng khi mức phạt tù từ trên 3 năm đến 7 năm; cách chức áp dụng nếu hành vi bị xử lý bằng hình phạt tù từ trên 7 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình.
Đối với cán bộ, công chức, viên chức có hành vi gây lãng phí, Nghị định quy định bốn mức kỷ luật gồm khiển trách, cảnh cáo, cách chức và buộc thôi việc.
Cụ thể, hình thức khiển trách áp dụng đối với trường hợp vi phạm lần đầu gây thiệt hại từ 2 triệu đồng đến dưới 50 triệu đồng; vi phạm lần đầu gây thiệt hại từ 50 triệu đồng đến 75 triệu đồng nhưng thuộc trường hợp được giảm nhẹ mức kỷ luật; hoặc không ban hành, chậm ban hành, sửa đổi, bổ sung văn bản quy phạm pháp luật về định mức, tiêu chuẩn, chế độ trong lĩnh vực tiết kiệm, chống lãng phí gây lãng phí.
Hình thức cảnh cáo áp dụng đối với trường hợp đã bị khiển trách mà tái phạm hoặc vi phạm lần đầu gây thiệt hại từ 50 triệu đồng đến 75 triệu đồng.
Đối với cán bộ, công chức, viên chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý, hình thức cách chức được áp dụng nếu đã bị cảnh cáo mà tái phạm hoặc gây lãng phí lần đầu với thiệt hại trên 75 triệu đồng nhưng chưa đến mức buộc thôi việc, bãi nhiệm, đồng thời người vi phạm có thái độ tiếp thu, sửa chữa, chủ động khắc phục hậu quả và thuộc trường hợp được giảm nhẹ mức kỷ luật.
Đáng chú ý, công chức, viên chức có thể bị buộc thôi việc nếu đã bị cách chức (đối với người giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý) hoặc bị cảnh cáo (đối với người không giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý) mà tái phạm; hoặc có hành vi gây lãng phí lần đầu gây thiệt hại trên 75 triệu đồng nhưng không có thái độ tiếp thu, sửa chữa, chủ động khắc phục hậu quả và thuộc trường hợp tăng nặng mức kỷ luật theo quy định của pháp luật về xử lý kỷ luật cán bộ, công chức, viên chức.
Đối với hành vi vi phạm trong tổ chức thực hiện phòng, chống lãng phí, Nghị định quy định hình thức khiển trách đối với cán bộ, công chức, viên chức vi phạm lần đầu khi cản trở hoặc thiếu trách nhiệm trong hoạt động thanh tra, kiểm tra, kiểm toán về tiết kiệm, chống lãng phí; cản trở hoặc thiếu trách nhiệm trong việc xác minh, xử lý, giải quyết, tổ chức thi hành quyết định giải quyết khiếu nại, tố cáo về tiết kiệm, chống lãng phí.
Hình thức cảnh cáo được áp dụng đối với trường hợp đã bị khiển trách mà tái phạm hoặc vi phạm quy định về bảo vệ người đấu tranh chống lãng phí và người thân của người đấu tranh chống lãng phí theo quy định của pháp luật.
Nghị định cũng quy định, trường hợp đã có quyết định xử lý kỷ luật về Đảng thì việc áp dụng kỷ luật hành chính đối với cán bộ, công chức, viên chức được thực hiện theo các nguyên tắc xử lý kỷ luật quy định tại các nghị định về xử lý kỷ luật cán bộ, công chức, viên chức. Trường hợp chưa có quyết định xử lý kỷ luật về Đảng, cấp có thẩm quyền chỉ đạo cơ quan tham mưu về công tác cán bộ căn cứ quy định của Nghị định để thực hiện xử lý kỷ luật đối với người có hành vi vi phạm.
