Chủ nhật, ngày 15/3/2026, cử tri cả nước sẽ đi bầu đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Không chỉ là một sự kiện chính trị quan trọng, đó còn là ngày hội của toàn dân - ngày mà mỗi công dân trực tiếp thực hiện quyền làm chủ của mình, gửi gắm niềm tin, kỳ vọng vào những người sẽ đại diện cho tiếng nói của Nhân dân, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ngày càng trong sạch, vững mạnh và vì Nhân dân.
Chọn người đại diện xứng đáng
Mỗi lá phiếu tưởng như nhỏ bé, nhưng khi đặt vào thùng phiếu, nó trở thành một phần của quyền lực Nhân dân; và khi hàng chục triệu lá phiếu được cộng lại, đó chính là ý chí của quốc gia, là nền tảng của một Nhà nước do Nhân dân, của Nhân dân và vì Nhân dân. Chọn người xứng đáng, vì thế, không đơn thuần là chọn một cá nhân, mà là chọn cách mà tiếng nói của mình sẽ được chuyển hóa thành chính sách, chọn cách mà những vấn đề thiết thân của đời sống - từ việc làm, giáo dục, y tế, môi trường, văn hóa, an sinh - sẽ được đặt lên bàn nghị sự và được giải quyết.
Trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng nhanh nhưng bền vững, với những chuyển động mạnh mẽ về cải cách thể chế, tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị, thì việc lựa chọn đại biểu càng có ý nghĩa đặc biệt. Chúng ta cần những con người không chỉ có tâm huyết, mà còn có năng lực tư duy chính sách, có khả năng phản biện, có tầm nhìn dài hạn và có bản lĩnh trước áp lực của lợi ích cục bộ. Một đại biểu xứng đáng phải là người biết đặt lợi ích quốc gia - dân tộc lên trên hết, biết lắng nghe tiếng nói của Nhân dân, nhưng đồng thời cũng đủ tỉnh táo để cân nhắc lợi ích trước mắt và lâu dài, giữa phát triển kinh tế và bảo đảm công bằng xã hội, giữa tăng trưởng và bảo vệ môi trường, giữa hội nhập và giữ gìn bản sắc…
Một điều luật được ban hành có thể tạo ra động lực phát triển cho cả một ngành, một địa phương, nhưng nếu thiếu tính khả thi, nó cũng có thể trở thành rào cản. Một quyết định về phân bổ ngân sách có thể mở ra cơ hội cho những vùng còn khó khăn, nhưng nếu thiếu giám sát, nguồn lực công có thể bị sử dụng kém hiệu quả. Chính vì vậy, đại biểu xứng đáng phải là người tham gia lập pháp với tinh thần trách nhiệm cao nhất, đọc kỹ từng điều khoản, lắng nghe ý kiến từ thực tiễn, phản ánh trung thực những vướng mắc của người dân và doanh nghiệp.
Không kém phần quan trọng là chức năng giám sát. Giám sát không phải để tìm lỗi hay gây áp lực hình thức, mà để bảo đảm rằng những lời hứa chính sách được thực hiện, rằng các chương trình, dự án mang lại hiệu quả thực chất, rằng người dân thực sự được thụ hưởng thành quả phát triển. Một đại biểu có trách nhiệm là người dám chất vấn đến cùng, dám theo đuổi kiến nghị sau giám sát, dám nói lên những điều còn bất cập, dù đó có thể là những vấn đề khó, nhạy cảm.
Nhưng nếu nói về cốt lõi của một đại biểu xứng đáng, thì đó chính là hai chữ “đại diện”. Đại diện cho Nhân dân không chỉ là thay mặt phát biểu trong nghị trường, mà là mang theo những trăn trở của người dân vào mỗi quyết định, là luôn tự hỏi: chính sách này có làm cuộc sống người dân tốt hơn không? Quyết định này có củng cố niềm tin xã hội không? Và sâu xa hơn, là giữ cho mình sự liêm chính, để niềm tin mà Nhân dân gửi gắm không bị tổn thương.
Bắt đầu từ sự lựa chọn trách nhiệm của cử tri
Tuy nhiên, chất lượng đại biểu không chỉ phụ thuộc vào người trúng cử, mà còn bắt đầu từ sự lựa chọn của cử tri. Mỗi lá phiếu là một sự ủy thác quyền lực, và đã là ủy thác quyền lực thì cần được thực hiện bằng sự tỉnh táo và trách nhiệm. Cử tri không nên lựa chọn theo cảm tính, mà cần tìm hiểu kỹ về ứng cử viên: quá trình công tác, năng lực chuyên môn, uy tín trong cộng đồng, tinh thần phục vụ, sự gắn bó với người dân. Một xã hội dân chủ và pháp quyền không chỉ cần những đại biểu tốt, mà còn cần những cử tri có trách nhiệm.
Trong bối cảnh chuyển đổi số và truyền thông đa chiều hiện nay, công tác thông tin, tuyên truyền trước bầu cử càng có vai trò quan trọng. Thông tin đầy đủ, chính xác giúp cử tri hiểu rõ ý nghĩa của cuộc bầu cử, nhận diện đúng vai trò của đại biểu và nâng cao trách nhiệm trong lựa chọn. Đồng thời, việc lan tỏa những giá trị tích cực, tinh thần công dân và niềm tin vào thể chế cũng góp phần củng cố sự đồng thuận xã hội - một yếu tố quan trọng cho sự phát triển bền vững của đất nước.
Mỗi lá phiếu là một lời nhắn gửi: Nhân dân trao quyền để được phục vụ; Nhân dân đặt niềm tin để thấy những kết quả cụ thể trong đời sống; Nhân dân kỳ vọng vào một bộ máy ngày càng minh bạch, hiệu quả và gần dân hơn. Một nền dân chủ mạnh không chỉ được đo bằng các thiết chế, mà còn được đo bằng niềm tin của người dân. Niềm tin ấy được xây dựng từ sự lựa chọn đúng đắn của cử tri và được củng cố bởi trách nhiệm của những người được bầu. Khi cử tri lựa chọn bằng sự hiểu biết và trách nhiệm, và khi đại biểu ý thức sâu sắc sứ mệnh phụng sự Nhân dân, thì Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp sẽ thực sự trở thành nơi hội tụ trí tuệ, bản lĩnh và khát vọng phát triển của dân tộc.
Ngày bầu cử vì thế không chỉ là một sự kiện chính trị, mà còn là một biểu hiện của văn hóa chính trị - văn hóa của niềm tin, của trách nhiệm và của khát vọng chung. Mỗi lá phiếu là một viên gạch nhỏ góp phần xây dựng nền tảng của Nhà nước pháp quyền, của xã hội dân chủ, công bằng, văn minh. Và khi nhìn lại, chúng ta sẽ thấy rằng tương lai của đất nước không chỉ được quyết định trong những quyết sách lớn, mà bắt đầu từ những lựa chọn rất cụ thể của mỗi người dân trong ngày hội toàn dân - ngày mà quyền lực Nhân dân được thể hiện một cách trực tiếp, trang trọng và đầy tự hào.
