Đầu tháng Tám, trở lại xã Nậm Xé, điều tạo ấn tượng với chúng tôi không chỉ là những tuyến đường được mở rộng, những ngôi nhà ngày càng khang trang, mà còn là sự bình yên hiện hữu trên từng bản làng. Nhịp sống yên ả của đồng bào vùng cao là minh chứng rõ nét cho những chuyển biến sau quá trình xây dựng địa bàn không ma túy.
Trong câu chuyện với chúng tôi, người dân nơi đây đều có chung suy nghĩ: Xây dựng “Xã không ma túy” chính là giữ gìn tương lai cho con em mình. Khi môi trường sống an toàn hơn, nỗi lo về hiểm họa ma túy len lỏi vào từng mái nhà cũng dần được đẩy lùi.
Theo Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến - Trưởng Công an xã Nậm Xé, với địa bàn miền núi, việc triệt phá các đường dây, bắt giữ đối tượng phạm tội mới chỉ giải quyết phần “ngọn”.
Muốn giữ địa bàn “sạch” ma túy lâu dài phải ngăn chặn ngay từ nơi phát sinh nguy cơ, bắt đầu từ mỗi gia đình. Vì vậy, cấp ủy, chính quyền và lực lượng công an xác định xây dựng gia đình không có ma túy là nền tảng để giữ vững danh hiệu “Xã không ma túy”.
Từ nhận thức đó, mô hình “Nhà không ma túy” được triển khai với phương châm lấy người dân làm trung tâm. Không chỉ dừng ở những bản cam kết, mô hình hướng đến hình thành ý thức tự phòng, tự quản trong từng gia đình.
Mỗi gia đình là một “pháo đài”, bảo vệ các thành viên trước cám dỗ của “cái chết trắng”, đồng thời chủ động phát hiện những biểu hiện bất thường, kịp thời phối hợp với lực lượng công an xử lý ngay từ khi nguy cơ mới xuất hiện.
Để mô hình thực sự phát huy hiệu quả, công an xã thường xuyên rà soát nhân khẩu, quản lý chặt các trường hợp có nguy cơ cao; phối hợp với cấp ủy, chính quyền, các đoàn thể và người có uy tín đến từng hộ dân tuyên truyền, vận động. Những buổi tuyên truyền không chỉ diễn ra ở nhà văn hóa thôn mà còn trên nương, ngoài ruộng hay trong mỗi căn bếp của đồng bào.
Ông Hà Văn Toàn - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Nậm Xé cho biết, sự gần dân, sát dân của lực lượng công an đã tạo chuyển biến rõ rệt trong nhận thức của người dân. Nếu trước đây, nhiều người cho rằng phòng, chống ma túy là nhiệm vụ của lực lượng chức năng thì nay, mỗi gia đình đều ý thức rõ trách nhiệm trong quản lý, giáo dục con em, cùng xây dựng môi trường sống an toàn.
Ở Nậm Xé, mỗi cán bộ công an đều nắm chắc các hộ dân, thanh niên đi làm xa, những trường hợp có nguy cơ vi phạm. Không chỉ quản lý bằng hồ sơ nghiệp vụ, họ còn quản lý bằng sự gần gũi, bằng niềm tin của Nhân dân.
Chính sự đồng hành ấy đã biến công tác phòng, chống ma túy từ nhiệm vụ của lực lượng công an thành trách nhiệm chung của cả cộng đồng.
Không riêng Nậm Xé, hiện nay trên địa bàn tỉnh, hàng trăm mô hình tự quản được triển khai xây dựng đã và đang phát huy hiệu quả, như mô hình: “Họ Bàn không ma túy”, “Hội thánh Tin lành không ma túy” tại xã Lâm Giang; “Dòng họ không ma túy” ở xã Bảo Thắng; “Chi hội phụ nữ không ma túy” ở xã Gia Phú... Mỗi mô hình có cách làm riêng nhưng đều hướng đến mục tiêu chung là xây dựng “lá chắn” phòng ngừa ngay từ cơ sở, không để ma túy có cơ hội xâm nhập vào từng gia đình.
Khi mỗi gia đình chủ động bảo vệ con em, mỗi người dân trở thành “tai mắt” của lực lượng chức năng thì những kẻ gieo rắc “cái chết trắng” sẽ không còn chỗ đứng. Đó cũng là nền tảng để danh hiệu “Xã không ma túy” không chỉ là kết quả của một đợt cao điểm mà trở thành trạng thái bình yên bền vững.
Nếu ở Nậm Xé, sức mạnh được hình thành từ mỗi gia đình thì tại Trấn Yên, thế trận phòng, chống ma túy được mở rộng ra từng thôn, từng khu dân cư.
Điều dễ nhận thấy ở đây là sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Từ chi bộ, ban công tác Mặt trận, các đoàn thể đến những người có uy tín đều trực tiếp tham gia giữ gìn địa bàn. Mỗi thôn đều triển khai xây dựng mô hình “Thôn không ma túy”, duy trì bằng những việc làm cụ thể.
Thượng úy Vũ Trung Toàn - cán bộ Công an xã Trấn Yên cho biết: “Công an xã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp trong phòng, chống ma túy, trong đó tập trung xây dựng và nhân rộng các mô hình tự quản như: Mô hình “Chi hội Phụ nữ không ma túy”, “Đoàn Thanh niên không ma túy”, “Thôn không ma túy”... Qua các mô hình này, lực lượng công an xã đã kịp thời tuyên truyền, phổ biến pháp luật, góp phần nâng cao nhận thức cho người dân, hướng tới mục tiêu xây dựng địa bàn không ma túy”.
Theo định kỳ, mỗi tuần một buổi, lực lượng công an xã phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương tổ chức xuống cơ sở tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho Nhân dân, với phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng”. Mọi biến động về nhân khẩu, người đi làm xa trở về, các trường hợp có biểu hiện bất thường hay nguy cơ vi phạm đều được nắm chắc để quản lý, giáo dục và phòng ngừa từ sớm, từ xa.
Bà Đặng Thị Hoa - Bí thư Chi bộ thôn Báo Đáp 5, xã Trấn Yên cho biết, Ban Công tác Mặt trận thôn và công an xã thường xuyên tuyên truyền để người dân nhận thức rõ về tác hại của ma túy đối với gia đình và cộng đồng. Khi hiểu rõ hiểm họa, người dân chủ động tham gia đấu tranh, tố giác tội phạm và bảo vệ chính cuộc sống của mình.
Từ những địa bàn từng tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm và tệ nạn ma túy, bằng sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, với vai trò nòng cốt của lực lượng công an và sự đồng thuận của Nhân dân, các bản làng trên địa bàn tỉnh hôm nay đã đổi thay rõ nét. Bình yên được giữ vững, niềm tin của Nhân dân tiếp tục được củng cố, tạo nền tảng quan trọng cho mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống của đồng bào.
