Huyện Bát Xát hiện có 40 cơ sở giết mổ động vật, tập trung tại thị trấn Bát Xát. Các cơ sở giết mổ nằm xen kẽ trong khu dân cư, hoạt động giết mổ chủ yếu về đêm, nguồn nước thải chưa được xử lý gây ô nhiễm môi trường. Thêm vào đó, điểm giết mổ hộ gia đình có diện tích nhỏ, việc thu gom chất thải chưa thực hiện được.
Ông Nguyễn Quang Chiến, phụ trách Trạm Thú y huyện Bát Xát cho biết, địa phương rất khó khăn trong việc lựa chọn vị trí xây dựng cơ sở giết mổ tập trung. Chính quyền huyện đã rà soát các vị trí thuộc thị trấn Bát Xát, xã Quang Kim, xã Bản Vược theo đề xuất của chủ đầu tư và UBND các xã, tuy nhiên, vị trí xây dựng cơ sở giết mổ tập trung được đề xuất đều chưa đảm bảo các quy định của Thông tư số 13 ngày 20/6/2017 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quy định về kỹ thuật, khoảng cách cơ sở giết mổ động vật tập trung, nên đến nay trên địa bàn huyện vẫn chưa thể triển khai xây dựng được cơ sở giết mổ tập trung. Việc không có cơ sở giết mổ tập trung gây nhiều khó khăn cho công tác quản lý, kiểm soát, bởi cán bộ không thể kiểm soát đóng dấu sản phẩm thịt gia súc, gia cầm đã được mổ của các cơ sở, mà chỉ có thể kiểm tra tại các khu vực buôn bán, các chợ…
Còn ở thành phố Lào Cai, do việc tạm dừng và di dời cơ sở giết mổ tập trung tại phường Kim Tân vì không đảm bảo các yêu cầu về vệ sinh thú y, vệ sinh môi trường, khiến việc kiểm soát giết mổ của thành phố rất khó khăn. Ông Nguyễn Đình Tâm, Trạm trưởng Trạm Thú y thành phố Lào Cai cho biết, hiện nay, nhân viên thú y chỉ có thể kiểm tra sản phẩm thịt động vật tại các chợ, điểm bán sản phẩm. Việc kiểm tra tại chợ không thể nắm được nguồn gốc thịt được bày bán và cũng chỉ có thể kiểm tra bằng mắt thường nên không thể phát hiện dịch bệnh… Bên cạnh đó, khi phát hiện các loại sản phẩm động vật không an toàn, cán bộ thú y phải phối hợp với các cơ quan chức năng khác của thành phố mới có thể tạm giữ, xử lý. Thêm vào đó, lực lượng cán bộ của trạm ít, nên khó có thể kiểm tra được tất cả các chợ trên địa bàn.
Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, toàn tỉnh mới có 3 cơ sở giết mổ gia súc tập trung tại các huyện Si Ma Cai, Mường Khương và thị xã Sa Pa (khoảng 18% thịt gia súc bán trên địa bàn tỉnh được kiểm tra, kiểm soát tại cơ sở giết mổ tập trung). Các địa phương còn lại đều chưa có cơ sở giết mổ tập trung hoặc có nhưng hoạt động không ổn định; các hộ giết mổ động vật để kinh doanh chủ yếu tại gia đình, không có sự kiểm soát của cơ quan chuyên môn, không đảm bảo an toàn thực phẩm, đây là một trong các nguyên nhân làm lây lan dịch bệnh trên đàn vật nuôi.
Trước những khó khăn đang diễn ra, cùng với sự chỉ đạo của UBND tỉnh, các địa phương đang thực hiện nhiều giải pháp quản lý hoạt động giết mổ, kiểm soát giết mổ, kinh doanh động vật, sản phẩm động vật, trong đó có việc khẩn trương lựa chọn, bố trí địa điểm xây dựng cơ sở giết mổ tập trung; trong thời gian chưa xây dựng được cơ sở giết mổ tập trung, lựa chọn để nâng cấp, cải tạo cơ sở giết mổ nhỏ lẻ, tạm thời đưa hoạt động giết mổ vào quản lý.
Theo ông Ngô Tiến Dũng, Trưởng Phòng Quản lý dịch bệnh, Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh, để kiểm soát được chất lượng thịt động vật và kiềm chế dịch bệnh lây lan, điều quan trọng nhất vẫn phải có cơ sở giết mổ tập trung nhưng hiện nay, các huyện, thành phố đều khó khăn về xây dựng cơ sở tập trung. Trong thời gian tới, giải pháp được thực hiện là đưa các hộ kinh doanh giết mổ vào khu vực tập trung để có thể kiểm soát hoạt động.
“Trước mắt, tại các địa phương chưa xây dựng được các khu giết mổ động vật tập trung, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tiếp tục chỉ đạo Chi cục Chăn nuôi và Thú y bố trí nhân lực thực hiện kiểm soát giết mổ tại cơ sở giết mổ nhỏ lẻ đã được chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm” - ông Ngô Tiến Dũng cho biết thêm.
Tuy nhiên, về lâu dài, các huyện, thành phố cần khẩn trương quy hoạch, bố trí khu vực giết mổ tập trung và kêu gọi các nhà đầu tư xây dựng các cơ sở có quy mô lớn, đảm bảo theo tiêu chuẩn quy định. Cùng với đó, các cơ quan chuyên môn kiểm tra để cấp mới, cấp lại giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn vệ sinh thực phẩm đối với cơ sở giết mổ tập trung, cơ sở giết mổ nhỏ lẻ đủ điều kiện; kiên quyết xử lý và đình chỉ cơ sở không đảm bảo tiêu chuẩn.
