Nỗi lo từ những làn khói trắng
Giữa tháng 7/2026, người dân đã ghi lại nhiều hình ảnh cho thấy, cơ sở sản xuất than sinh học (quy mô 24 lò than hóa, công suất 1.000 tấn/năm) liên tục xả những cột khói trắng ra môi trường. Vào những ngày thời tiết nồm ẩm, không khí lưu thông kém, dải khói không thể khuếch tán lên cao mà tràn xuống, bao phủ mặt đường và các hộ dân gần đó.
Sống gần cơ sở sản xuất, gia đình bà Lê Thị Tâm phải bịt kín các ô thoáng - vốn dùng để đón gió và ánh sáng nhằm hạn chế khói tràn vào nhà. Theo bà Tâm, nhiều thời điểm trong ngày, đặc biệt vào sáng sớm hoặc chiều tối, khu vực quanh nhà bao phủ lớp khói dày đặc như sương mù.
Theo người dân, không chỉ ảnh hưởng đến tầm nhìn, mùi khét nồng nặc từ quá trình sản xuất của cơ sở còn gây cảm giác khó chịu, nhất là đối với người già và trẻ nhỏ.
Cần làm rõ mức độ tác động môi trường
Theo hồ sơ đăng ký môi trường của cơ sở, nguyên liệu chính để sản xuất than sinh học là mùn cưa. Trong quá trình than hóa, khí thải phát sinh chủ yếu là CO₂, CO và N₂. Tuy nhiên, các chuyên gia môi trường cho rằng nếu quá trình than hóa diễn ra không hoàn toàn hoặc hệ thống xử lý khí thải vận hành không hiệu quả, nhiều hợp chất khác có thể phát sinh, gây ảnh hưởng đến chất lượng không khí và sức khỏe con người. Trước những phản ánh của người dân, cơ sở sản xuất đã tạm dừng vận hành các lò than.
Anh Nguyên Quốc Lập, chủ cơ sở sản xuất than sinh học Chu Thị Ngọc Ánh cho biết: “Khi cơ sở đi vào sản xuất, chúng tôi đã có phương án xử lý khói bụi. Tuy nhiên, do mới hoạt động nên đã xảy ra một số vấn đề khiến khói bụi ảnh hưởng đến người dân. Khi nắm bắt được tình hình, chúng tôi đã dừng hoạt động để khắc phục”.
Dù các lò than hiện đã dừng vận hành, nhưng theo ghi nhận thực tế, tại khu vực nhà xưởng vẫn còn lượng lớn mùn cưa tập kết phục vụ sản xuất. Công nhân vẫn thực hiện đóng gói các sản phẩm than đã hoàn thiện để tiêu thụ.
Ngày 23/7/2026, UBND xã Việt Hồng đã tổ chức kiểm tra và yêu cầu cơ sở tạm dừng hoạt động, đồng thời hoàn thiện các hồ sơ, thủ tục theo quy định. Chính quyền địa phương cũng yêu cầu cơ sở khắc phục các tồn tại liên quan đến hệ thống xử lý khí thải, thu gom và thoát nước mặt.
Ông Nguyễn Phùng Hưng - Phó Chủ tịch UBND xã Việt Hồng cho biết: “Tại thời điểm kiểm tra, cơ sở đã dừng hoạt động nên chúng tôi chưa có đủ điều kiện để đánh giá chính xác tình trạng khói bụi. Địa phương đã đề nghị các cơ quan chuyên môn của tỉnh hỗ trợ thực hiện quan trắc, đánh giá tác động môi trường đối với hoạt động của cơ sở”.
Người dân mong sớm có câu trả lời thỏa đáng về môi trường
Thực tế cho thấy, việc giám sát các hoạt động sản xuất có nguy cơ phát sinh ô nhiễm môi trường tại cấp cơ sở vẫn còn nhiều khó khăn. Chính quyền cấp xã hiện thiếu nhân lực chuyên môn cũng như các thiết bị kỹ thuật để đánh giá, kiểm định chất lượng môi trường.
Trong khi đó, điều người dân Việt Cường 2 mong mỏi không chỉ là việc tạm dừng hoạt động của cơ sở mà còn là một kết luận khách quan, khoa học về mức độ ảnh hưởng của khí thải đối với môi trường sống của họ.
Việc sớm tổ chức quan trắc, đánh giá độc lập chất lượng không khí tại khu vực dân cư là cần thiết để xác định mức độ tác động và trách nhiệm của các bên liên quan. Nếu phát hiện vi phạm, cần có biện pháp xử lý nghiêm theo quy định, đồng thời yêu cầu cơ sở hoàn thiện hệ thống xử lý môi trường trước khi hoạt động trở lại.
Môi trường sống trong lành là quyền lợi chính đáng của người dân. Những phản ánh kéo dài suốt gần một năm qua tại thôn Việt Cường 2 cần sớm được các cơ quan chức năng làm rõ, bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu phát triển sản xuất với yêu cầu bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng.
