Tham gia đoàn công tác có đồng chí Giàng Quốc Hưng - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; đồng chí Hoàng Thị Thanh Bình, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh, cùng lãnh đạo các sở, ngành liên quan.
Theo báo cáo của UBND tỉnh, sau sắp xếp đơn vị hành chính, Lào Cai có diện tích tự nhiên hơn 1,325 triệu ha, trong đó đất nông nghiệp chiếm 89,7%; đất phi nông nghiệp chiếm 7,3% và đất chưa sử dụng chiếm 3%.
Toàn tỉnh hiện có 99 xã, phường, trong đó 95 xã thuộc vùng đồng bào DTTS và miền núi, với 1.033 thôn đặc biệt khó khăn.
Dân số toàn tỉnh đạt trên 1,7 triệu người, đồng bào DTTS chiếm hơn 1,04 triệu người (60,9%), thuộc 33 dân tộc.
Tỷ lệ hộ nghèo còn 5,5%, hộ cận nghèo 5,93%; trong đó, hộ nghèo là người DTTS chiếm 93,27%.
Thực hiện Luật Đất đai năm 2024, hai tỉnh Lào Cai và Yên Bái (trước hợp nhất) đã ban hành nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ đất ở, đất sản xuất cho đồng bào DTTS thuộc hộ nghèo, cận nghèo.
Sau hợp nhất, UBND tỉnh tiếp tục chỉ đạo các sở, ngành, địa phương triển khai đồng bộ chính sách, góp phần tháo gỡ khó khăn về đất đai, tạo sinh kế, nâng cao thu nhập và giảm nghèo bền vững. Việc triển khai Luật Đất đai trên địa bàn cơ bản bảo đảm đúng quy định, góp phần ổn định đời sống Nhân dân, giữ vững an ninh, trật tự và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS.
Công tác chuyển mục đích sử dụng đất được đẩy mạnh thông qua hướng dẫn người dân thực hiện thủ tục trong hạn mức không thu tiền sử dụng đất, từng bước hợp thức hóa quyền sử dụng đất. Các chính sách thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi được triển khai hiệu quả, giúp nhiều hộ dân tiếp cận hỗ trợ về đất đai, sinh kế và phát triển sản xuất.
Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, công tác quản lý nhà nước và giải quyết thủ tục hành chính về đất đai cơ bản được duy trì ổn định.
Đối với lĩnh vực giáo dục, ngay sau khi Quốc hội ban hành Nghị quyết số 217 và Chính phủ ban hành Nghị định số 238/2025/NĐ-CP, tỉnh đã kịp thời triển khai thực hiện. HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 09/2025/NQ-HĐND quy định mức học phí và chính sách hỗ trợ học phí từ năm học 2025-2026. Theo đó, học phí được thống nhất trên toàn tỉnh đối với các cơ sở giáo dục công lập chưa tự bảo đảm chi thường xuyên, với mức 180.000 đồng/tháng đối với bậc mầm non và 150.000 đồng/tháng đối với học sinh phổ thông. Tỉnh đồng thời bố trí nguồn lực thực hiện chính sách miễn, hỗ trợ học phí, góp phần bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao chất lượng giáo dục.
Trong lĩnh vực y tế, từ tháng 7/2025 đến nay, HĐND tỉnh đã ban hành 5 nghị quyết về hỗ trợ bảo hiểm y tế cho hộ cận nghèo, người cao tuổi, đồng bào DTTS có hoàn cảnh khó khăn; hỗ trợ tiền ăn cho người nghèo, đồng bào DTTS vùng đặc biệt khó khăn điều trị nội trú; hỗ trợ phụ nữ nghèo sinh con tại cơ sở y tế công lập; hỗ trợ điều trị HIV/AIDS và thực hiện chính sách dân số. Hiện, toàn tỉnh có 32 đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Sở Y tế, 99 trạm y tế xã, phường và 192 điểm trạm; cùng với đó là 523 cơ sở y tế tư nhân, gồm 5 bệnh viện, 20 phòng khám đa khoa, 432 phòng khám chuyên khoa và nhiều cơ sở dịch vụ y tế khác.
Giai đoạn 2021-2025, tỉnh đầu tư trên 2.400 tỷ đồng xây dựng, nâng cấp cơ sở khám chữa bệnh; nhiều thiết bị y tế hiện đại như MRI, CT-Scanner, RT-PCR, hệ thống chụp mạch số hóa, oxy cao áp, tim phổi nhân tạo... được đưa vào sử dụng, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe Nhân dân.
Tại buổi làm việc, các đại biểu tập trung đánh giá kết quả thực hiện các chính sách về giáo dục, y tế, đất đai; đồng thời phân tích những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai. Nhiều ý kiến đề nghị tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách; tăng cường nguồn lực cho cơ sở; đẩy nhanh xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai và đổi mới công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật tại vùng đồng bào DTTS.
Đại diện đoàn khảo sát đề nghị tỉnh tiếp tục thống kê đầy đủ nhu cầu đất ở, đất sản xuất của đồng bào DTTS; nghiên cứu giải pháp đối với các hộ mới tách hộ, nhiều thế hệ cùng sinh sống trên một thửa đất; tháo gỡ khó khăn trong chuyển mục đích sử dụng đất và xây dựng các giải pháp sinh kế bền vững gắn với giải quyết nhu cầu đất ở, đất sản xuất.
Tiếp thu các ý kiến, đồng chí Giàng Quốc Hưng - Phó Chủ tịch UBND tỉnh kiến nghị Đoàn khảo sát tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét sửa đổi, hoàn thiện Luật Đất đai, giáo dục và y tế theo hướng đồng bộ, thống nhất, khắc phục những bất cập, chồng chéo với các luật liên quan.
Đồng thời, đề nghị Quốc hội ban hành cơ chế hỗ trợ ngân sách trung ương cho các tỉnh miền núi, vùng khó khăn nhằm mở rộng bao phủ bảo hiểm y tế, bảo đảm nguồn lực thực hiện chính sách miễn viện phí... Sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai năm 2024 về đối tượng được giao rừng tự nhiên sản xuất để thống nhất phù hợp Luật Lâm nghiệp và làm cơ sở để giao đất, giao rừng cho đồng bào DTTS thiếu đất, không có đất sản xuất.
Phát biểu kết luận, đồng chí Hoàng Duy Chinh ghi nhận và đánh giá cao những kết quả tỉnh Lào Cai đạt được trong cụ thể hóa, triển khai các chủ trương, chính sách của Quốc hội, đặc biệt là việc chủ động bố trí nguồn lực, thực hiện hiệu quả các chính sách về giáo dục, y tế và đất đai đối với đồng bào DTTS.
Đối với lĩnh vực giáo dục và y tế, đồng chí đề nghị tỉnh tiếp tục rà soát, đánh giá hiệu quả thực chất của các chính sách; nâng cao chất lượng tổ chức thực hiện, sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư; củng cố đội ngũ giáo viên, nhân viên y tế; nâng cao năng lực hệ thống giáo dục, y tế cơ sở, trong đó lưu ý tiến độ xây dựng các trường nội trú liên cấp; chủ động chuẩn bị các điều kiện để triển khai kịp thời các chính sách mới của Trung ương; tuyên truyền tới con em không bỏ học, chỉ có kiến thức mới là phương thức xóa nghèo bền vững nhất.
Về lĩnh vực đất đai, tỉnh cần tiếp tục thực hiện hiệu quả Luật Đất đai năm 2024; hoàn thiện hệ thống số liệu, cơ sở dữ liệu đất đai; rà soát đầy đủ nhu cầu đất ở, đất sản xuất của đồng bào DTTS; đẩy nhanh tạo lập quỹ đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; nâng cao hiệu quả chương trình mục tiêu quốc gia gắn với chính sách đất đai và tăng cường năng lực quản lý nhà nước về đất đai của chính quyền cơ sở sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Đối với các kiến nghị của tỉnh, Đoàn khảo sát ghi nhận đầy đủ và sẽ tổng hợp, nghiên cứu, báo cáo Hội đồng Dân tộc để kiến nghị Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành xem xét hoàn thiện cơ chế, chính sách, nhất là các quy định liên quan đến giáo dục, y tế, Luật Đất đai và các văn bản hướng dẫn thi hành, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các địa phương miền núi, biên giới và vùng đồng bào DTTS.
Đoàn khảo sát cũng đề nghị UBND tỉnh tiếp tục phối hợp, khẩn trương bổ sung, hoàn thiện số liệu, tài liệu phục vụ xây dựng báo cáo kết quả khảo sát trình Hội đồng Dân tộc.
