Năm nay, Lễ khai hội Xuân Yên Tử truyền thống được tổ chức đặc biệt hơn, tái hiện lễ hội Xuân xưa đậm nét truyền thống, mang đậm bản sắc của dân tộc gồm các hoạt động rước kiệu, dâng lễ với các nghi lễ tâm linh như: Gióng trống, thỉnh chuông khai hội; lễ chúc phúc đầu năm, lễ đóng dấu thiêng Yên Tử, lễ cầu Quốc thái Dân an.
Đặc biệt, nghi lễ rước kiệu được tổ chức với quy mô lớn nhất từ trước đến nay với 10 đội kiệu đến từ các địa phương của thành phố Uông Bí cùng với Giáo hội Phật giáo tỉnh Quảng Ninh hứa hẹn mang đến cho du khách thập phương một trải nghiệm khó quên về một lễ hội mang đậm nét truyền thống của người Việt.
Ngoài phần lễ được tổ chức trang trọng, Hội Xuân Yên Tử năm nay có các hoạt động văn hóa đặc sắc như: Đêm Hội hoa đăng, cầu nguyện quốc thái dân an; tổ chức các trò chơi dân gian, biểu diễn văn nghệ truyền thống tại khu vực Làng Nương Yên Tử; biểu diễn nghệ thuật, múa rồng, lân, võ thuật cổ truyền; trưng bày, triển lãm tranh, ảnh tuyên truyền, quảng bá về các giá trị và vẻ đẹp hùng vĩ, linh thiêng của Yên Tử, ẩm thực của đồng bào dân tộc Dao Thanh Y dưới chân núi Yên Tử.
Ngay trong ngày khai hội, đã có rất đông tăng, ni, phật tử, nhân dân và khách du lịch hành hương về Yên Tử. Để phục vụ chu đáo nhu cầu du khách, thành phố Uông Bí và Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Quảng Ninh đã chủ động xây dựng kế hoạch tổ chức lễ khai hội xuân, đón khách tham quan Yên Tử và các lễ hội trên địa bàn thành phố bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông, phòng, chống cháy nổ, giữ gìn vệ sinh môi trường, cảnh quan, bảo đảm an toàn cho du khách đến du xuân và tham gia các hoạt động tín ngưỡng tôn giáo văn minh, lịch sự, bảo đảm đúng quy định.
Hạ tầng giao thông được đầu tư xây dựng, nâng cấp đồng bộ, hiện đại trị giá hàng trăm tỷ đồng, kết nối liên thông, tổng thể Yên Tử với các di tích trong cả nước và Khu di tích nhà Trần tại Đông Triều, cùng với đó là hoàn thiện các hạ tầng dịch vụ du lịch góp phần đưa khu di tích Yên Tử lên một tầm cao mới.
Cùng với đó, nhiều tuyến đường hành hương, hệ thống biển báo giới thiệu cũng được cải tạo, chỉnh trang lại với hệ thống cờ hoa đã tạo không khí xuân tươi mới, rực rỡ, chào đón du khách bốn phương.
Danh sơn Yên Tử là địa linh, là phúc địa của quốc gia, nơi gắn liền với tên tuổi và sự nghiệp vĩ đại của đức vua Trần Nhân Tông, vị vua đã lãnh đạo quân và dân Đại Việt hai lần đánh thắng giặc Nguyên - Mông xâm lược. Sau 2 cuộc kháng chiến lẫy lừng, khi đất nước đã thanh bình, Ngài đã rời ngai vàng bệ ngọc, nhường ngôi cho con là vua Trần Anh Tông để chuyên tâm nghiên cứu đạo Phật.
Đến năm 1299, Vua Trần Nhân Tông chính thức lên núi Yên Tử đi tu, lấy Phật danh là Điều Ngự Giác Hoàng, trở thành đệ nhất Tổ - Thiền phái Trúc Lâm.
Chính vì lẽ đó, người đời sau luôn tâm niệm rằng Yên Tử chính là cái nơi khởi nguồn và ra đời của Thiền phái Trúc Lâm và vua Trần Nhân Tông chính là Đức Phật của đất nước Việt Nam.
Trải qua thăng trầm lịch sử, Yên Tử luôn ấp ủ trong mình hồn thiêng văn hóa Việt với hàng chục ngôi chùa, hàng trăm am tháp, hàng nghìn di vật cổ chứa đựng những giá trị tinh thần, tư tưởng của Thiền phái Trúc Lâm và nền văn hóa rực rỡ thời Đại Việt.
Với những giá trị to lớn đó, ngày nay, Yên Tử đã trở thành báu vật vô giá và là niềm tự hào không chỉ của người dân Quảng Ninh mà của cả dân tộc Việt Nam. Để tôn vinh và nâng tầm giá trị của Yên Tử, năm 2013, Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định công nhận Khu di tích Yên Tử là Di tích quốc gia đặc biệt.
Hiện, tỉnh Quảng Ninh cùng với tỉnh Hải Dương, tỉnh Bắc Giang đã hoàn chỉnh Hồ sơ đề cử Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc trình UNESCO công nhận là Di sản thế giới. Đến ngày 26/1/2024, hồ sơ đã được tổ chức UNESCO tiếp nhận, xem xét, thẩm định.
Lễ khai hội Xuân Yên Tử được tổ chức vào ngày 10 tháng Giêng hằng năm đã trở thành một nét đẹp văn hóa của dân tộc Việt Nam, thể hiện sâu sắc truyền thống “Uống nước, nhớ nguồn”, là nơi hội tụ và lan tỏa những giá trị tốt đẹp nghìn đời mà các thế hệ cha ông ta đã để lại.
