Động thái này diễn ra trong bối cảnh Iran nỗ lực củng cố các nguồn cung thiết yếu khi ngành nông nghiệp nước này bị ảnh hưởng bởi lệnh phong tỏa thực tế đối với tuyến đường thủy quan trọng này.
Dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy, ít nhất sáu con tàu đã dỡ hàng tại cảng Imam Khomeini, một trung tâm thương mại then chốt ở phía Bắc vùng Vịnh, sau đó đi qua eo biển trong vùng lãnh hải của Iran từ ngày 15 đến ngày 16/3.
Theo công ty phân tích dữ liệu vận tải Kpler, có thêm năm con tàu khác đã dỡ hàng tại cảng Imam Khomeini và di chuyển qua tuyến đường thủy chiến lược này theo một làn đường khác kể từ ngày 9/3 để tiếp cận Vịnh Oman. Trong số này có tàu Giacometti, đã băng qua eo biển Hormuz để tiến vào vùng Vịnh, chở theo đậu tương của Canada tới cảng Imam Khomeini.
Giới phân tích cho rằng ngũ cốc nhập khẩu qua cảng Imam Khomeini phần lớn phục vụ nhu cầu tiêu thụ nội địa của Iran. Mặc dù Iran tự sản xuất được nhiều loại thực phẩm nhưng vẫn phụ thuộc nặng nề vào nhập khẩu ngũ cốc và hạt có dầu để chế biến dầu ăn cũng như thức ăn chăn nuôi.
Ông Andrey Sizov, Giám đốc điều hành công ty tư vấn ngũ cốc SovEcon, cho biết Iran sản xuất khoảng 1,5 triệu tấn ngô mỗi năm nhưng phải nhập khẩu từ 8 đến 10 triệu tấn, chủ yếu từ Brazil. Ngành nông nghiệp Iran vốn đã đối mặt với tình trạng thiếu nước nghiêm trọng trước xung đột, gây cản trở sản xuất và tạo ra khó khăn lớn cho nông dân.
Trước khi xung đột bùng phát, giới chức Iran báo cáo đã dự trữ chiến lược 4 triệu tấn lúa mì, đủ đáp ứng nhu cầu trong khoảng 4 tháng. Trong tháng này, Bộ trưởng Nông nghiệp Gholamreza Nouri Ghezeljeh cho biết các tiệm bánh đã nhận được lượng phân bổ bột mì đủ dùng trong gần 2 tháng và kêu gọi người dân không mua sắm hoảng loạn. Ngay sau đó, Chính quyền Tehran thông báo tạm dừng toàn bộ hoạt động xuất khẩu thực phẩm và nông sản để đảm bảo nguồn cung cho người dân.
Theo cơ quan thống kê của Iran, tính đến tháng 2, lạm phát hàng năm tại quốc gia này đã ở mức 47,5%, khiến chi phí lương thực tăng cao đẩy nhiều gia đình vào tình trạng thiếu đói.
Ông Evan Smith, Giám đốc điều hành công ty công nghệ chuỗi cung ứng Altana, nhận định việc thiếu hụt ngũ cốc cơ bản tại Iran sẽ gây ra hiệu ứng dây chuyền trong toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm. Khi eo biển đóng cửa, không chỉ các lô hàng ngũ cốc từ Ấn Độ bị dừng lại mà nguồn cung thức ăn cho gia súc và nguyên liệu đầu vào cho chế biến thực phẩm nội địa cũng tê liệt, khiến toàn bộ mạng lưới sản xuất bị suy yếu.