Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương điều tra, làm rõ vụ việc điểm thi môn Toán bất thường tại điểm thi Trường Trung học phổ thông Chuyên Tuyên Quang; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm soát hoạt động sản xuất, kinh doanh, quảng cáo và lưu thông hàng hóa, nhất là trên môi trường mạng; kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân có hành vi sản xuất, buôn bán, quảng cáo hàng giả, thực phẩm giả, thuốc giả.
Đây là kiến nghị của Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát nêu trong Báo cáo công tác dân nguyện của Quốc hội trong tháng 6/2026.
Bảo đảm công bằng với thí sinh và giữ vững niềm tin của nhân dân
Báo cáo trình bày tại Phiên họp thứ 4 Ủy ban Thường vụ Quốc hội sáng 14/7 nêu rõ: Cử tri và nhân dân tiếp tục tin tưởng vào sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước trong điều hành phát triển kinh tế - xã hội, sắp xếp tổ chức bộ máy, cải cách hành chính, chuyển đổi số, phát triển khoa học công nghệ, bảo đảm quốc phòng, an ninh và an sinh xã hội; đánh giá cao kết quả triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; ghi nhận chuyển biến tích cực trong công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, góp phần củng cố kỷ cương, tăng cường niềm tin của nhân dân.
Về hoạt động của Quốc hội: Cử tri và nhân dân quan tâm, kỳ vọng tại Kỳ họp không thường lệ của Quốc hội (tháng 8/2026), Quốc hội sẽ xem xét, cho ý kiến, thông qua nhiều dự án luật quan trọng góp phần tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật đồng bộ, tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao hiệu quả hoạt động của người dân, doanh nghiệp.
Về hoạt động quản lý, điều hành của Chính phủ, bộ, ngành: Cử tri và nhân dân quan tâm, đánh giá cao công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ trong thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, cải cách hành chính, mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh; đồng thuận với kết quả bước đầu của việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, đồng thời đề nghị tiếp tục nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, tăng cường hạ tầng công nghệ thông tin và bảo đảm điều kiện hoạt động ở cơ sở.
Bên cạnh những kết quả đạt được, cử tri và nhân dân quan tâm vụ việc bất thường về kết quả môn Toán tại Kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông năm 2026 ở Tuyên Quang; về việc xử lý sai phạm liên quan đến xuất bản cuốn sách “Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng”. Cử tri lo ngại trước tình trạng sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng, thực phẩm và thuốc giả; tình trạng mất an toàn vệ sinh thực phẩm; tình hình bệnh sốt xuất huyết gia tăng; nhiều vụ đuối nước trẻ em tiếp tục xảy ra; tình hình diễn biến cực đoan của thời tiết gây cháy rừng, lũ quét, sạt lở ở miền núi phía Bắc, sạt lở bờ sông một số tỉnh phía Nam; các vụ cháy xảy ra tại khu đô thị; thời gian gần đây, liên tiếp xảy ra các vụ tai nạn nghiêm trọng liên quan đến phương tiện vận tải thủy chở khách du lịch tại nhiều địa phương…
Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát kiến nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương tăng cường kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm; tăng cường tuyên truyền về phòng, chống bệnh sốt xuất huyết và kịp thời xử lý triệt để các ổ dịch; rà soát các quy định về công tác xuất bản, xử lý nghiêm hành vi vi phạm trong hoạt động xuất bản. Cùng với đó, tập trung nguồn lực để xác minh, làm rõ, xử lý nghiêm minh và thu hồi triệt để số tiền chiếm đoạt của người dân từ các hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản thông qua hình thức bán “hợp đồng kỳ nghỉ”; tăng cường công tác quản lý Nhà nước về phòng cháy, chữa cháy; về việc chấp hành quy định an toàn giao thông đường thủy; thực hiện tốt công tác rà soát, giải quyết các vụ việc đông người, phức tạp, nhất là các vụ việc đã được rà soát, kết luận, thông báo chấm dứt nhưng công dân vẫn tiếp tục khiếu kiện kéo dài tại Hà Nội…
Phát biểu tại phiên họp, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh, Chính phủ nhận thức rõ những vấn đề mà cử tri, nhân dân còn băn khoăn, lo lắng. Đây đều là những vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của người dân, đòi hỏi phải được chỉ đạo xử lý quyết liệt, kịp thời và có kết quả cụ thể.
Về tình trạng sản xuất buôn bán hàng giả, thuốc giả, thực phẩm giả, hàng kém chất lượng, vi phạm an toàn thực phẩm, những diễn biến phức tạp của dịch bệnh, nhất là sốt xuất huyết, nguy cơ đuối nước trẻ em trong mùa hè, thiên tai, cháy rừng, sạt lở đất, các vụ cháy nổ và tai nạn giao thông đường thủy gây hậu quả nghiêm trọng, Phó Thủ tướng cho biết, Chính phủ đã và đang chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương mở nhiều đợt kiểm tra xử lý nghiêm các hành vi vi phạm đồng thời yêu cầu tăng cường phòng ngừa từ sớm, từ xa, lấy bảo vệ tính mạng, sức khỏe, tài sản của người dân làm mục tiêu cao nhất.
Đối với những vấn đề dư luận đặc biệt quan tâm như việc tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông năm 2026 liên quan đến phản ánh kết quả thi môn Toán tại Tuyên Quang, Phó Thủ tướng nêu rõ: Chính phủ rất quyết liệt chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng với các cơ quan chức năng khẩn trương kiểm tra, xác minh khách quan, toàn diện; nếu phát hiện sai phạm phải xử lý nghiêm theo đúng quy định của pháp luật nhằm bảo đảm sự công bằng đối với thí sinh và giữ vững niềm tin của nhân dân đối với ngành Giáo dục.
Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng rất quan tâm đến vấn đề này, đã họp lãnh đạo Chính phủ để rà soát chỉ đạo; trực tiếp đồng chí Thủ tướng Chính phủ sẽ làm việc với Ủy ban nhân dân và lãnh đạo tỉnh Tuyên Quang để tiếp tục xử lý nghiêm minh, đảm bảo đúng quy định pháp luật.
Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Giáo dục của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh nhìn nhận sự việc tại điểm thi ở Tuyên Quang rất nghiêm trọng; hoan nghênh tinh thần chỉ đạo của Chính phủ là kiên quyết xử lý nghiêm, không có vùng cấm.
Ngoài việc xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm và chấn chỉnh công tác quản lý nhà nước, ông Nguyễn Đắc Vinh cho rằng, Chính phủ cần nghiên cứu về mặt chính sách đối với Kỳ thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông. Hiện có quan điểm cần nghiên cứu kỹ.
Theo đó, việc tổ chức kỳ thi "2 trong 1" có thuận lợi là tiết kiệm công sức cho người dân và chi phí cho xã hội. Tuy nhiên, việc gộp chung này đã xuất hiện bất cập. Các thí sinh tham dự Kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông với mục tiêu đạt kết quả cao để tuyển vào trường đại học. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến tiêu cực.
"Chúng tôi suy nghĩ nên chăng nghiên cứu tách bạch hai kỳ thi này", Chủ nhiệm Nguyễn Đắc Vinh nói và phân tích việc thi tốt nghiệp Trung học phổ thông nhằm đánh giá lại quá trình học phổ thông, chỉ kiểm tra kiến thức và phân loại trình độ, từ đó đánh giá lại chất lượng đào tạo của các cơ sở giáo dục nhằm điều chỉnh đúng hướng. Trong khi đó, việc tuyển sinh đại học nên là việc riêng của các cơ sở giáo dục đại học. Thực tế hiện nay, một số trường đại học đã chuyển sang đánh giá theo năng lực và tự tuyển sinh. Nếu tách bạch ra thì kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông sẽ ít nguy cơ lặp lại tình trạng như bây giờ", Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Giáo dục Nguyễn Đắc Vinh kiến nghị.
Yêu cầu giám sát thực chất, chỉ rõ trách nhiệm
Trong phiên họp sáng 14/7, cho ý kiến về dự thảo Kế hoạch và Đề cương giám sát “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo hiểm xã hội giai đoạn 2021 - 2026”, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đánh giá đây là chuyên đề quan trọng, tác động trực tiếp đến đời sống của nhân dân và sự bền vững của hệ thống an sinh xã hội. Yêu cầu hoạt động giám sát phải thực chất, dựa trên số liệu tin cậy, chỉ rõ trách nhiệm và đưa ra được những kiến nghị cụ thể, khả thi.
Về phạm vi giám sát, giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo hiểm xã hội trong giai đoạn từ năm 2021 đến hết ngày 31/12/2026 trên phạm vi cả nước; trong đó tổng hợp, đánh giá thông tin, dữ liệu theo hai giai đoạn: Giai đoạn 1 (2021 - 30/6/2025) đánh giá việc thực hiện Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 và các văn bản hướng dẫn thi hành; giai đoạn 2 (1/7/2025 - 31/12/2026) đánh giá việc thực hiện Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành.
Về nội dung giám sát, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị tập trung rà soát lại các nội dung và các đề cương của các chủ thể, đảm bảo không dàn trải, tập trung. Trong đó lưu ý tập trung vào tình hình thi hành pháp luật về bảo hiểm xã hội, về quản lý và sử dụng hiệu quả Quỹ Bảo hiểm xã hội, việc cân đối thu chi trong thời gian ngắn hạn và dài hạn; vấn đề chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội; vấn đề cải cách thủ tục hành chính; về kết quả, tồn tại, nguyên nhân, kiến nghị rõ ràng về vấn đề sửa đổi pháp luật liên quan đến bảo hiểm xã hội, về vấn đề tổ chức thực hiện các quy định của luật về chính sách bảo hiểm xã hội cũng như những vấn đề phát sinh trong thực tiễn liên quan đến bảo hiểm xã hội.
