Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị số 21 về sắp xếp thôn, tổ dân phố và bố trí người hoạt động không chuyên trách ở cơ sở. Chỉ thị nhấn mạnh nguyên tắc không sáp nhập cơ học, bảo đảm ổn định đời sống người dân và hoàn thành việc sắp xếp trước ngày 30/6/2026.
Chỉ thị nêu rõ, sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã năm 2025, bình quân số lượng thôn, tổ dân phố trên mỗi đơn vị hành chính cấp xã tăng lên nhiều, tạo áp lực quản lý lớn đối với chính quyền địa phương ở cơ sở. Thực hiện Kết luận số 34-KL/TW ngày 18/5/2026 của Bộ Chính trị, Thủ tướng yêu cầu việc sắp xếp thôn, tổ dân phố phải phù hợp với quy mô và yêu cầu quản lý khi vận hành chính quyền địa phương 02 cấp.
Quá trình triển khai phải xem xét đầy đủ các yếu tố đặc thù về lịch sử, văn hóa, phong tục, tập quán, điều kiện địa lý, quốc phòng, an ninh và sự gắn kết tự nhiên của cộng đồng dân cư. Công tác này phải gắn liền với yêu cầu nâng cao hiệu quả quản trị ở cơ sở, thúc đẩy chuyển đổi số, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững, mục tiêu tăng trưởng “2 con số” và nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân.
Thủ tướng đặc biệt lưu ý các địa phương trong quá trình triển khai phải giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội; chủ động nắm chắc tình hình, kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh, không để xảy ra điểm nóng, vụ việc phức tạp ở cơ sở. Việc lựa chọn, giới thiệu người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố phải ưu tiên người có uy tín, sức khỏe, tâm huyết, năng lực; từng bước trẻ hoá, nâng cao trình độ ứng dụng công nghệ thông tin và kỹ năng quản trị cộng đồng.
Lộ trình thực hiện chi tiết đối với Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố
Để bảo đảm việc triển khai thực hiện thống nhất, đồng bộ và hiệu quả trong cả nước, Thủ tướng Chính phủ giao nhiệm vụ cho UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tập trung hoàn thành theo các mốc thời gian nghiêm ngặt sau:
-Trước ngày 31 tháng 5 năm 2026: Kết thúc hoạt động đối với người hoạt động không chuyên trách tại cấp xã.
-Trước ngày 10 tháng 6 năm 2026: Khẩn trương tổ chức rà soát toàn bộ thôn, tổ dân phố trên địa bàn; xây dựng Phương án tổng thể sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố (gồm cả phương án kiện toàn nhân sự và chính sách hỗ trợ dôi dư) báo cáo cấp ủy cùng cấp trước khi ban hành.
-Trước ngày 30 tháng 6 năm 2026: Chỉ đạo UBND cấp xã xây dựng Đề án sắp xếp thôn, tổ dân phố; tổ chức lấy ý kiến Nhân dân và trình HĐND cấp xã thông qua Đề án. Đồng thời, hoàn thành đồng bộ phương án bố trí, sử dụng, giải quyết chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã.
-Trước ngày 05 tháng 7 năm 2026: Báo cáo tổng thể kết quả thực hiện gửi Thủ tướng Chính phủ.
Chế độ báo cáo nghiêm ngặt: UBND các tỉnh, thành phố định kỳ báo cáo tiến độ, kết quả thực hiện gửi Thủ tướng Chính phủ (qua Bộ Nội vụ, Văn phòng Chính phủ) vào thứ Sáu hàng tuần. Bộ Nội vụ có trách nhiệm tổng hợp tình hình vào thứ Hai hàng tuần để báo cáo Ban Bí thư Trung ương Đảng.
Báo cáo của Bộ Nội vụ thể hiện, việc sắp xếp thôn, TDP thời gian qua đã đạt kết quả quan trọng, giảm từ 136.824 đơn vị năm 2015 xuống còn 89.574 năm 2025. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thôn, TDP chưa bảo đảm tiêu chí về quy mô số hộ gia đình theo quy định hiện hành và không đồng đều giữa các vùng, miền. Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính (ĐVHC) cấp tỉnh, cấp xã năm 2025.
Đối với đội ngũ người hoạt động không chuyên trách (HĐKCT) ở thôn, TDP, tính đến thời điểm tháng 12/2024, cả nước có 271.945 người HĐKCT ở thôn, TDP. Sau khi thực hiện sắp xếp, còn 268.722 người đang tiếp tục được bố trí và hưởng phụ cấp theo quy định hiện hành. Ngân sách nhà nước chi khoảng 943 tỷ đồng/tháng (tương đương khoảng 11.316 tỷ đồng/năm) để chi phụ cấp đối với đội ngũ này.
Theo hướng dẫn của Bộ Nội vụ, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm rà soát, ban hành Phương án tổng thể sắp xếp thôn, TDP trên địa bàn; chỉ đạo UBND cấp xã xây dựng Đề án sắp xếp, tổ chức lại thôn, TDP hoàn thành trước ngày 30/6/2026.
