Thực hiện Đề án "Tăng cường năng lực quản lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn tỉnh Yên Bái giai đoạn 2020 – 2025, định hướng đến năm 2030”, thời gian qua, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) các cấp trong tỉnh đã chủ động, tích cực vào cuộc, triển khai nhiều hoạt động thiết thực, hiệu quả. Qua đó, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các tầng lớp nhân dân trong công tác bảo vệ môi trường, góp phần xây dựng tỉnh phát triển xanh, hài hòa, bản sắc và hạnh phúc.
Ngay sau khi Đề án được ban hành, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh đã chủ động cụ thể hóa nội dung bảo vệ môi trường vào các chương trình phối hợp thống nhất hành động; ban hành nhiều kế hoạch, văn bản hướng dẫn và ký kết chương trình phối hợp liên ngành, liên tôn giáo nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và các tầng lớp nhân dân tham gia hưởng ứng.
Đặc biệt, Phong trào "Toàn dân đoàn kết thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt” được MTTQ tỉnh phát động từ năm 2022 đã nhanh chóng lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng dân cư. Với cách làm sáng tạo, linh hoạt, phù hợp với đặc điểm từng địa phương, phong trào đã tạo sự chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của người dân đối với công tác bảo vệ môi trường.
Đoàn viên thanh niên thành phố Yên Bái thực hiện thu gom rác thải, góp phần bảo vệ môi trường.
Ông Phùng Quang Huy – Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh cho biết: "Thời gian qua, MTTQ các cấp đã huy động hiệu quả sự vào cuộc của các tổ chức thành viên và nhân dân trong xây dựng các mô hình phân loại, thu gom rác tại nguồn; phát huy vai trò tổ tự quản ở khu dân cư; lồng ghép nội dung bảo vệ môi trường với các phong trào thi đua, cuộc vận động như: 'Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, "Yên Bái chung sức xây dựng nông thôn mới”... góp phần cải thiện cảnh quan, nâng cao chỉ số hạnh phúc của người dân”.
Từ năm 2020 đến nay, toàn tỉnh đã tổ chức trên 3.000 cuộc tuyên truyền với trên 450.000 lượt người tham gia; phát động hưởng ứng Tháng hành động vì môi trường, Ngày Môi trường thế giới, Giờ Trái đất… bằng nhiều hoạt động cụ thể, thiết thực như: trồng cây xanh, vệ sinh đường làng, ngõ xóm, khơi thông cống rãnh, xây dựng hố xử lý rác thải.
Phong trào cũng đã khơi dậy tinh thần xung kích, sáng tạo trong đoàn viên, thanh niên. Tỉnh đoàn và các cơ sở đoàn đã tổ chức nhiều đợt ra quân thu gom trên 100 tấn rác thải, trồng hơn 500.000 cây xanh, làm sạch trên 125 km đường giao thông, đào hơn 300 hố rác. MTTQ các huyện, thị, thành phố đã chủ động phối hợp tổ chức lễ phát động, xây dựng các mô hình điểm về thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt gắn với phát triển cảnh quan nông thôn, đô thị. Tính đến hết năm 2024, toàn tỉnh đã xây dựng và duy trì hiệu quả 2.208 tổ tự quản vệ sinh môi trường; triển khai mô hình phân loại rác thải sinh hoạt tại 1.365 thôn, tổ dân phố; 65,4% hộ dân khu vực nông thôn đã đào hố xử lý rác tại hộ gia đình. Mỗi hộ được hướng dẫn sử dụng 3 thùng rác để phân loại rác tái chế, rác thực phẩm và rác còn lại, bước đầu hình thành thói quen sống thân thiện với môi trường.
Chị Nguyễn Thị Hoa – người dân xã Châu Quế Hạ, huyện Văn Yên chia sẻ: "Từ khi có tổ tự quản môi trường, người dân trong thôn thay đổi rõ rệt. Ai cũng có ý thức giữ gìn vệ sinh, vứt rác đúng nơi quy định. Mỗi tuần, chúng tôi còn tổ chức vệ sinh, trồng hoa hai bên đường. Cảnh quan xanh, sạch, đẹp khiến cuộc sống thêm gắn bó, yêu thương”.
Cùng với đó, công tác phối hợp với các tổ chức tôn giáo được quan tâm chú trọng. MTTQ tỉnh đã duy trì 2 mô hình điểm "Tổ chức tôn giáo tham gia bảo vệ môi trường” tại Văn Yên và thành phố Yên Bái; xây dựng 3 mô hình chùa cảnh tiên tiến; vận động các tín đồ tôn giáo giữ gìn vệ sinh môi trường nơi thờ tự và khu dân cư, trồng cây xanh, xử lý rác thải sinh hoạt đúng quy định. Hằng năm, MTTQ các cấp cũng phối hợp khảo sát mức độ hài lòng của người dân về chất lượng môi trường sống.
Kết quả khảo sát năm 2024 cho thấy có 94,5% người dân hài lòng về các tiêu chí như: chất lượng môi trường không khí, nước sinh hoạt, thu gom xử lý rác, không gian công cộng, cảnh quan thiên nhiên…Ngoài tuyên truyền, vận động, công tác giám sát, phản biện xã hội cũng được MTTQ tỉnh đặc biệt quan tâm. Nhiều ý kiến, kiến nghị sau giám sát đã được các cơ quan chức năng tiếp thu, chỉnh sửa và hoàn thiện các dự thảo chính sách về bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, vẫn còn một bộ phận người dân chưa chuyển biến rõ nét về nhận thức; việc thu gom rác tại nguồn ở một số địa phương còn thiếu đồng bộ; tình trạng xả thải bừa bãi, sử dụng không đúng quy định thuốc bảo vệ thực vật vẫn còn xảy ra.
Thời gian tới, Ủy ban MTTQ tỉnh tiếp tục phát huy vai trò của các tổ chức thành viên, Ban công tác Mặt trận ở khu dân cư, già làng, trưởng dòng họ, người có uy tín trong cộng đồng... để tăng cường vận động nhân dân chấp hành nghiêm các quy định về bảo vệ môi trường; tiếp tục duy trì, nâng cao chất lượng các mô hình hiệu quả; kịp thời biểu dương, khen thưởng tập thể, cá nhân có cách làm hay, tạo sức lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng. Từ những kết quả bước đầu, có thể khẳng định: Phong trào "Toàn dân đoàn kết thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt” đã và đang từng bước nâng cao ý thức, trách nhiệm của mỗi người dân đối với môi trường sống; góp phần xây dựng Yên Bái ngày càng xanh, sạch, đẹp – xứng đáng là tỉnh phát triển nhanh, bền vững theo hướng "xanh, hài hòa, bản sắc và hạnh phúc”.
Hồng Oanh
