Chị Hoàng Thị Xoan ở thôn Lừu 1, xã Hạnh Phúc là một trong những hộ tiên phong thực hiện mô hình trồng ngô sinh khối ở địa phương. Mấy năm nay, sau khi thu hoạch xong ngô vụ hè thu, gia đình chị Xoan nhanh chóng xuống giống ngô sinh khối cho vụ đông.
Chị Hoàng Thị Xoan chia sẻ: “Trước kia, mỗi khi mùa đông đến, cỏ khan hiếm, gia đình tôi rất vất vả tìm kiếm cỏ làm thức ăn cho đàn vật nuôi. Từ ngày biết trồng ngô sinh khối nhờ cán bộ Trạm Dịch vụ, hỗ trợ nông nghiệp hướng dẫn, tôi đã chủ động được thức ăn cho đàn vật nuôi quanh năm. Ngô sinh khối dễ trồng, chăm sóc đơn giản, lại thu hoạch được nhiều. Mùa đông ở đây rất lạnh, nhiều năm có băng giá nên cỏ cây bị chết, nhưng có ngô sinh khối dự trữ, thức ăn cho vật nuôi luôn dồi dào nên đàn vật nuôi vẫn khỏe mạnh”. Chị Xoan cho biết thêm, bên cạnh lợi ích giúp đàn vật nuôi có đủ thức ăn, trồng ngô sinh khối còn giúp gia đình tiết kiệm chi phí mua cỏ và cám công nghiệp.
Cũng nhờ sự hỗ trợ từ Trạm Dịch vụ, hỗ trợ nông nghiệp, anh Phàng A Chua ở thôn Tà Xùa, xã Hạnh Phúc đã mạnh dạn dành hơn 1.000 m² đất ruộng bậc thang để trồng ngô sinh khối phục vụ chăn nuôi. Anh Chua chia sẻ: “Nhà tôi có 5 - 6 con trâu, bò. Trước kia mùa đông phải đi xa cắt cỏ, vừa tốn công nhưng không thu được là bao. Từ khi chuyển sang trồng ngô sinh khối, đến kỳ thu hoạch, tôi cắt hết về chặt nhỏ, trộn với muối, cám gạo rồi đem ủ để dự trữ. Ngô sinh khối cho năng suất cao, giữ được dinh dưỡng khi ủ đúng kỹ thuật. Nhờ vậy, đàn vật nuôi luôn có đủ thức ăn, béo tốt, bán được giá cao hơn”.
Việc trồng ngô sinh khối giúp người dân chủ động nguồn thức ăn chăn nuôi, bảo vệ đàn gia súc trong mùa rét, đồng thời mở ra hướng phát triển kinh tế phù hợp với điều kiện khí hậu khắc nghiệt. Nhận thấy hiệu quả, mô hình trồng ngô sinh khối đã và đang nhân rộng ở các xã Hạnh Phúc, Phình Hồ, Trạm Tấu... Nhiều hộ dân trước đây bỏ hoang đất nương hoặc chỉ trồng ngô lấy hạt nhưng kém hiệu quả nay đã chuyển sang trồng ngô sinh khối. Qua đó, góp phần cải thiện kinh tế hộ gia đình, giúp địa phương chủ động hơn trong phát triển chăn nuôi hàng hóa.
Đồng chí Nguyễn Minh Tâm - Phó Trạm trưởng Trạm Dịch vụ, hỗ trợ nông nghiệp Trạm Tấu, cho biết: “Hằng năm, Trạm phối hợp với các xã Hạnh Phúc, Phình Hồ, Trạm Tấu tuyên truyền, vận động Nhân dân trồng ngô sinh khối, chủ yếu để tạo nguồn thức ăn dự trữ cho vụ đông. Trung bình hằng năm, các xã duy trì trồng khoảng 5 ha. Kết quả cho thấy, đàn gia súc sinh trưởng nhanh hơn. Nhiều hộ còn có thêm thu nhập từ việc bán phần ngô thừa cho các hộ khác hoặc cung cấp cho trại chăn nuôi”.
Ưu điểm lớn nhất của ngô sinh khối là tận dụng được thời vụ, kỹ thuật đơn giản, phù hợp với điều kiện canh tác của vùng cao. Cây ngô sinh khối cho năng suất bình quân đạt 40 - 50 tấn/ha, gấp đôi so với trồng ngô lấy hạt, đồng thời thời gian sinh trưởng ngắn hơn, chỉ khoảng 70 - 80 ngày. Đặc biệt, thân, lá ngô tươi giàu dinh dưỡng, giúp vật nuôi tăng trọng lượng nhanh, giảm chi phí thức ăn tinh.
Mô hình trồng ngô sinh khối giúp người dân vùng cao chủ động được nguồn thức ăn chăn nuôi, tạo thêm việc làm, tăng thu nhập và cải thiện sinh kế bền vững. Từ chỗ sản xuất manh mún, phụ thuộc vào thiên nhiên, nay nhiều hộ dân đã thay đổi tư duy, biết tính toán mùa vụ, áp dụng kỹ thuật ủ chua, bảo quản thức ăn lâu dài. Cùng với đó, bà con vùng cao cũng dần hình thành thói quen liên kết, chia sẻ kinh nghiệm trong trồng, thu hoạch và chế biến ngô sinh khối.
Trên cơ sở hiệu quả đạt được, chính quyền và ngành nông nghiệp các địa phương đã và đang tiếp tục khuyến khích Nhân dân mở rộng diện tích, gắn sản xuất ngô sinh khối với phát triển chăn nuôi hàng hóa, từng bước hình thành chuỗi giá trị khép kín, hướng tới nền nông nghiệp bền vững ở vùng cao.
