Là nơi có sự giao thoa, tiếp biến của các dòng chảy văn hóa lớn của dân tộc, hát Kiều là loại hình nghệ thuật dân gian độc đáo gắn bó với đời sống tinh thần của người dân vùng phía Bắc sông Gianh.
Trải qua nhiều thăng trầm và biến thiên của lịch sử, những câu hát và diễn xuất Kiều vẫn có sức sống mãnh liệt trong cộng đồng.
Từ kiệt tác Truyện Kiều của Đại thi hào Nguyễn Du, nhiều loại hình nghệ thuật được hình thành như ngâm Kiều, vịnh Kiều, bói Kiều, lẩy Kiều nhưng nghệ thuật hát Kiều thể hiện tính độc đáo và giàu sức sáng tạo hơn cả.
Hát Kiều bao gồm hát, diễn xuất và làm trò… tập trung ở các xã Quảng Minh, Quảng Thủy (TX. Ba Đồn), Quảng Kim, Quảng Phương (Quảng Trạch) và Châu Hóa (Tuyên Hóa).
Trong những năm qua, cấp ủy, chính quyền địa phương đã quan tâm bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn. UBND tỉnh Quảng Bình đã chỉ đạo Sở Văn hóa - Thể thao phối hợp tham mưu lập hồ sơ khoa học di sản văn hóa phi vật thể “Hát Kiều trên địa bàn tỉnh Quảng Bình”.
Ngày 10/11/2023, Bộ trưởng Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch đã ban hành Quyết định số 3426 đưa nghệ thuật trình diễn dân gian Hát Kiều huyện Quảng Trạch, Tuyên Hóa, TX. Ba Đồn vào danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia.
Phát biểu tại buổi lễ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình Hoàng Xuân Tân nhấn mạnh hát Kiều có lịch sử đầy biến động, thăng trầm. Để có được khoảnh khắc hôm nay là quá trình đầy khó khăn với sự cố gắng bền bỉ của cấp ủy, chính quyền và nhiều thế hệ nghệ nhân trong việc bảo tồn, gìn giữ nghệ thuật hát Kiều.
Để tiếp tục phát huy giá trị di sản hát Kiều, góp phần tuyên truyền, giáo dục truyền thống lịch sử văn hóa cho các tầng lớp nhân dân, ông Tân đề nghị cần đẩy mạnh công tác quảng bá di sản, tổ chức đào tạo thế hệ kế cận, đồng thời đẩy mạnh công tác xã hội hóa hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị của các di sản văn hóa phi vật thể, gắn bảo tồn, phát huy di sản văn hóa với phát triển du lịch.
