Hai mặt trong khoảng cách giới của chuyển đổi số

Theo thống kê trên toàn cầu, 1/3 số sinh viên theo học ngành STEM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học) là nữ. Tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp ngành kỹ thuật là nữ chỉ chiếm 28% và thậm chí còn ít hơn trong các ngành vật lý và toán học.

Ảnh minh họa.

Những chỉ số trên cho thấy vấn đề bình đẳng giới ngành STEM vẫn chưa được giải quyết hoặc bị bỏ qua trong nhiều thập kỷ. Khi xã hội nhanh chóng bước sang thời đại kỹ thuật số, phụ nữ có nhiều cơ hội hơn để tham gia lĩnh vực công nghệ và khởi sự kinh doanh.

Tuy nhiên, điều này cũng được cảnh báo dường như đang làm trầm trọng thêm khoảng cách giới trong thời đại kinh tế kỹ thuật số.

Lý do được cho là nằm ở hai mặt đan xen và ảnh hưởng lên nhau. Một mặt, định kiến giới sâu sắc dẫn đến sự tham gia không đồng đều giữa phụ nữ và nam giới trong giáo dục và việc làm kỹ thuật số.

Mặt khác, sự tham gia hạn chế của phụ nữ vào ngành công nghệ đã tạo ra nhiều định kiến giới hơn do thiếu đa dạng trong quan điểm. Hai mặt này tạo thành một vòng luẩn quẩn.

Ảnh minh họa.

"Nếu phụ nữ bị bỏ lại trong quá trình phát triển công nghệ thì nó không chỉ dẫn đến thiệt hại kinh tế chung mà còn có nguy cơ khiến phụ nữ bị tụt hậu xa hơn trên thị trường việc làm trong tương lai", Beate Trankmann, Đại diện thường trú của Chương trình Phát triển của Liên hợp quốc (UNDP) Trung Quốc, cho biết.

Những giai đoạn nói lên khoảng cách giới trong STEM

Khoảng cách giới trong lĩnh vực STEM vẫn tồn tại ở mọi giai đoạn giáo dục và phát triển nghề nghiệp, từ giáo dục sớm đến các vị trí lãnh đạo tại nơi làm việc. Trên toàn cầu, 1/3 số sinh viên theo học ngành STEM là nữ.

Phụ nữ chiếm 28% sinh viên tốt nghiệp ngành kỹ thuật và thậm chí còn ít hơn trong các ngành khoa học như vật lý và toán học. Ở mỗi quốc gia, những chỉ số này cũng rất khác nhau. Số lượng nữ sinh tốt nghiệp ngành STEM ở Mỹ chiếm khoảng 35% tổng số sinh viên trong năm học 2020-2021.

Ở Trung Quốc, nữ chiếm 53% sinh viên đại học nhưng tỷ lệ nữ sinh chuyên ngành STEM lại thấp hơn khá nhiều so với nam sinh.

Theo Ngân hàng Thế giới, nền kinh tế kỹ thuật số chiếm hơn 15% GDP toàn cầu, đóng góp 45% vào GDP của 47 nền kinh tế lớn trên thế giới trong năm 2021.

Báo cáo Tổng quan Giới tính năm 2022 của UN Women tiết lộ rằng việc loại trừ phụ nữ khỏi thế giới kỹ thuật số đã gây ra tổn thất 1 nghìn tỷ USD ở các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình trong thập kỷ qua và tổn thất này dự kiến sẽ tăng lên 1,5 nghìn tỷ USD vào năm 2025.

"Trong ngành công nghệ, số lượng nam giới nhiều gấp đôi nữ giới. Trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), cứ 5 người thì có một người là nữ. Phụ nữ là những người đầu tiên bị mất việc làm do chuyển đổi sang tự động hóa và số hóa của công việc", Smriti Aryal, người đứng đầu UN Women Trung Quốc, cho biết tại hội nghị chuyên đề về số hóa trên các lĩnh vực.

Khuyến khích phụ nữ tham gia STEM

Ở Trung Quốc, có khoảng 500.000 nhân viên R&D (nghiên cứu và phát triển), trong đó phụ nữ chiếm 45% đến 48%. Nhưng tỷ lệ nữ giảm xuống còn 25% trong các vai trò giáo sư và phó giáo sư và chỉ chiếm 6% học giả tại Viện Khoa học Trung Quốc và Học viện Kỹ thuật Trung Quốc. Trên toàn thế giới, chỉ 2,8% người đoạt giải Nobel khoa học là phụ nữ.

"Chúng ta cần khuyến khích nhiều phụ nữ hơn tham gia đổi mới công nghệ và ra quyết định để quan điểm của phụ nữ được phản ánh trong toàn bộ quá trình nghiên cứu và phát triển", GS. Fang Xin tại Viện Khoa học Trung Quốc cho biết.

Việc thiếu đại diện nữ ở vị trí lãnh đạo trong các tổ chức đã định hình các tiêu chuẩn và chuẩn mực của thế giới số. Nhà đầu tư có sự thiếu tin tưởng rõ ràng với các công ty khởi nghiệp công nghệ do phụ nữ lãnh đạo, khi chỉ 17% vốn đầu tư mạo hiểm được đầu tư vào các công ty này.

Một ví dụ khác về định kiến giới có thể thấy là từ các sai lệch của AI. Các chương trình tuyển dụng hỗ trợ bởi AI có xu hướng đánh giá cao hơn các ứng viên nam vì thuật toán của chúng được cung cấp những dữ liệu có ưu thế cho nam giới.

Định kiến giới ăn sâu, trách nhiệm kép của phụ nữ và áp lực từ gia đình và sự nghiệp, xu hướng hạ thấp kỳ vọng phát triển sự nghiệp của bản thân khi có tuổi là những nguyên nhân khiến phụ nữ gặp khó khăn trong thời đại số hiện nay.

Chính vì vậy, cần có những nỗ lực nhằm cải thiện điều kiện làm việc cho các nhà khoa học nữ, bao gồm thành lập các phòng ban nhằm xóa bỏ định kiến giới, thành lập ủy ban phụ nữ trong các khoa vật lý, toán học và hóa học, đồng thời mở rộng tiếp cận dịch vụ chăm sóc trẻ cho phụ nữ làm việc trong lĩnh vực STEM.

Việc giới thiệu các hình mẫu phụ nữ truyền cảm hứng cũng đóng vai trò là công cụ mạnh mẽ khuyến khích trẻ em gái và phụ nữ trẻ quan tâm đến STEM thực hiện ước mơ của mình. Cần sớm hỗ trợ trẻ em gái tham gia STEM bằng cách tạo điều kiện giao tiếp giữa các thế hệ và thông qua cố vấn để các em có những định hình cho nguyện vọng nghề nghiệp của mình.

Báo Phụ nữ Việt Nam

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Mù Cang Chải chủ động kiểm soát bệnh dại

Mù Cang Chải chủ động kiểm soát bệnh dại

Từ năm 2022 đến nay, trên địa bàn xã Mù Cang Chải không ghi nhận ca mắc mới hoặc tử vong nào do bệnh dại. Dù vậy, địa phương vẫn có những giải pháp cụ thể, thiết thực nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng với quyết tâm không để người bị tử vong do bệnh dại.

Kiên trì đồng hành cùng trẻ đặc biệt

Kiên trì đồng hành cùng trẻ đặc biệt

Với trẻ có nhu cầu giáo dục đặc biệt, việc học không chỉ dừng lại ở tiếp nhận kiến thức mà là hành trình rèn luyện kỹ năng giao tiếp, khả năng tự phục vụ và tương tác với những người xung quanh. Mỗi tiến bộ nhỏ đều là kết quả của sự kiên trì, bền bỉ. Trên hành trình ấy, những người thầy, người cô vẫn lặng lẽ đồng hành, nâng niu từng bước trưởng thành của trẻ bằng tình yêu thương và sự thấu hiểu.

Tiếng đàn kết nối sân trường

Tiếng đàn kết nối sân trường

Không cần sân khấu hoành tráng, cũng chẳng có khoảng cách giữa người biểu diễn và khán giả, những giai điệu vang lên giữa sân Trường THPT Lào Cai, phường Lào Cai mang đến sắc màu mới cho giờ ra chơi. Tiếng đàn piano, lời ca cùng những điệu nhảy sôi động không chỉ giúp các em học sinh giải tỏa căng thẳng sau giờ học mà còn lan tỏa niềm đam mê, sự tự tin và tinh thần kết nối.

Ấm áp nghĩa tình từ những ngôi nhà Đại đoàn kết

Ấm áp nghĩa tình từ những ngôi nhà Đại đoàn kết

Mỗi ngôi nhà Đại đoàn kết được dựng xây là một câu chuyện đẹp về tình người và trách nhiệm cộng đồng. Bằng sự chung tay của cộng đồng, nhiều hộ nghèo, hộ cận nghèo, gia đình chính sách ở Lào Cai đã có mái ấm kiên cố, an toàn. Những ngôi nhà nghĩa tình còn tiếp thêm niềm tin, động lực để các gia đình vượt khó, vươn lên trong cuộc sống.

Ban hành Kế hoạch thi hành Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng

Ban hành Kế hoạch thi hành Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng

Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà vừa ký Quyết định số 2059/QĐ-TTg ngày 27/10/2026 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Pháp lệnh số 05/2026/UBTVQH16 sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng (Kế hoạch).

SchoolFoodSafe Map: Bản đồ số vì bữa ăn an toàn cho học sinh

SchoolFoodSafe Map: Bản đồ số vì bữa ăn an toàn cho học sinh

Bữa ăn bán trú không chỉ cần đủ dinh dưỡng mà còn đòi hỏi sự công khai, minh bạch từ nguồn gốc thực phẩm đến quy trình chế biến. Với nền tảng số SchoolFoodSafe Map (Bản đồ an toàn thực phẩm trường học), các trường học tại Lào Cai đang từng bước công khai thông tin bữa ăn, tạo điều kiện để phụ huynh cùng theo dõi, giám sát và phối hợp với nhà trường bảo đảm an toàn thực phẩm học đường.

Lặng thầm nghĩa tri ân

Lặng thầm nghĩa tri ân

Nhớ lời dặn của bố khi ông còn sống: “Chăm sóc cho tốt những mộ phần này, đừng để mất của người ta”, nhiều năm nay, hai chị em bà Trần Thị Cam và Trần Thị Quýt ở thôn Gò Bông, xã Minh Quân trước đây, nay thuộc tổ dân phố số 3, phường Âu Lâu vẫn lặng lẽ trông coi, hương nhang ấm áp cho mộ phần những người trẻ nằm dưới đó, nghe đâu là bộ đội của một đơn vị đóng quân trên đất đồi vườn của gia đình từ khoảng những năm 1951 - 1952, thời kỳ kháng chiến chống Pháp.

Vốn ưu đãi tiếp sức thanh niên Khao Mang khởi nghiệp

Vốn ưu đãi tiếp sức thanh niên Khao Mang khởi nghiệp

Từ nguồn vốn tín dụng chính sách, nhiều đoàn viên thanh niên xã vùng cao Khao Mang đã mạnh dạn đầu tư phát triển sản xuất, từng bước nâng cao thu nhập, ổn định cuộc sống. Sự đồng hành của Ngân hàng Chính sách xã hội và tổ chức Đoàn đang tạo thêm động lực để tuổi trẻ phát huy lợi thế địa phương, chủ động lập thân, lập nghiệp trên chính quê hương mình.

fb yt zl tw