Sáng 6/8, tại Hà Nội, chủ trì cuộc làm việc với Đảng ủy Chính phủ và các cơ quan về thực hiện Nghị quyết số 13-NQ/TW, ngày 16/1/2012 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về xây dựng kết cấu hạ tầng đồng bộ nhằm đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại và Kết luận số 72-KL/TW, ngày 23/2/2024 của Bộ Chính trị khóa XIII về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 13-NQ/TW.
Sau khi nghe đại diện Đảng ủy Chính phủ báo cáo và các ý kiến phát biểu tại cuộc làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ghi nhận, đánh giá cao sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy Chính phủ, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, sự vào cuộc của các bộ, ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và những đóng góp bền bỉ của đội ngũ cán bộ, kỹ sư, công nhân.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, hạ tầng không chỉ phục vụ cho sản xuất và đời sống mà đã trở thành một yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia. Trong những năm qua, hệ thống kết cấu hạ tầng ở nước ta đã có bước phát triển rõ rệt, góp phần tăng cường kết nối, mở rộng không gian phát triển, cải thiện điều kiện sản xuất, kinh doanh và nâng cao đời sống của người dân. Trong đó, hạ tầng giao thông tạo dấu ấn nổi bật. Tuy nhiên, hạ tầng của Việt Nam chưa đáp ứng được yêu cầu tăng trưởng 2 con số và mục tiêu trở thành nước có thu nhập cao.
Chỉ rõ những mặt còn hạn chế, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng phải đổi mới tư duy phát triển kết cấu hạ tầng. Trước hết, bảo đảm tính đồng bộ, liên thông trong quy hoạch và đầu tư. Các loại hạ tầng phải được tổ chức thống nhất theo hành lang kinh tế và không gian phát triển vùng; khắc phục tình trạng đầu tư riêng lẻ, thiếu kết nối. Phát triển hài hòa hạ tầng vật chất, hạ tầng số và hạ tầng tự nhiên để bản thân hạ tầng phải trở thành một ngành kinh tế chiến lược, tạo ra thị trường lớn, phát triển năng lực sản xuất trong nước.
Phát huy vai trò định hướng, dẫn dắt của Nhà nước trong huy động nguồn lực đầu tư công, tập trung vào công nghiệp nền tảng thiết yếu liên vùng và có sức lan tỏa. Các chương trình đường sắt, năng lượng đô thị, cảng biển, hạ tầng số phải kéo theo sự trưởng thành của nhiều ngành công nghiệp nội địa như xây dựng, cơ khí, luyện kim, vật liệu mới, thiết bị điện, tín hiệu tự động hóa, phần mềm tư vấn thiết kế, quản lý vận hành chung.
Quán triệt các nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ: Đổi mới công tác quy hoạch và tổ chức phát triển hạ tầng. Hạ tầng phải được quy hoạch thống nhất với chiến lược phát triển của đất nước, tổ chức không gian kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, bảo đảm tầm nhìn dài hạn, liên ngành, liên kết ngành, vùng và khả năng thích ứng với những thay đổi về công nghệ.
Đổi mới căn bản quản lý đầu tư và quản trị tài sản kết cấu hạ tầng; đề cao trách nhiệm của người đứng đầu. Nâng cao chất lượng chuẩn bị xây dựng và khai thác dự án; chú trọng quản trị toàn bộ vòng đời công trình; chỉ quyết định đầu tư khi bảo đảm đầy đủ các điều kiện về quy hoạch đất đai, mặt bằng, vốn, vật liệu, công nghệ, nhân lực và hạ tầng kết nối.
Làm rõ trách nhiệm đối với các dự án chậm tiến độ, phải điều chỉnh nhiều lần, đội vốn hoặc khai thác kém hiệu quả. Khẩn trương xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất về quy hoạch, dự án và tài sản kết cấu hạ tầng; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong đầu tư, quản lý, vận hành tài sản hạ tầng quốc gia.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, đổi mới cơ chế huy động và phân bổ nguồn lực; tập trung nguồn lực cho hệ thống hạ tầng chiến lược. Đầu tư công phải tạo hiệu ứng dẫn dắt và lan tỏa; chú trọng hạ tầng nền tảng liên vùng, công trình quan trọng quốc gia, hạ tầng công ích và hạ tầng xã hội thiết yếu, quốc phòng, an ninh, những vùng khó khăn; khắc phục tình trạng phân bổ dàn trải, kéo dài. Tiếp tục hoàn thiện cơ chế dự án PPP, thu hút vốn tư nhân trên cơ sở phân chia hợp lý lợi ích và rủi ro.
Ban Thường vụ Đảng ủy Chính phủ chỉ đạo các địa phương khi giải tỏa lòng đường phải quy hoạch lại tuyến phố đô thị; xem xét việc giải tỏa rộng hơn nhu cầu để quy hoạch, đấu giá đất ở hai bên, tái thiết hạ tầng. Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với nguồn lực, năng lực thực thi và trách nhiệm giải trình. Việc gì địa phương làm tốt, mạnh dạn giao cho địa phương. Các công trình liên ngành, liên vùng có ý nghĩa chiến lược quốc gia phải có cơ chế điều phối thống nhất, có đầu mối chịu trách nhiệm.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã gợi ý một số nội dung để định hướng công tác quy hoạch, đồng thời khẳng định, trong chặng đường phát triển mới, hạ tầng phải dám đảm nhận một sứ mệnh lớn hơn, tạo dựng một năng lực sản xuất hiện đại, nâng cao năng suất, làm chủ công nghệ, tăng sức chống chịu và mở ra không gian phát triển mới cho đất nước.
Mỗi công trình hạ tầng được triển khai không chỉ giải quyết một nhu cầu trước mắt mà còn định hình sự phát triển trong nhiều thập niên tới. Đến năm 2045, Việt Nam phải có hệ thống hạ tầng đồng bộ, thông minh, xanh, an toàn, có khả năng chống chịu cao, kết nối thông suốt lãnh thổ, nền kinh tế với thị trường thế giới và mọi người dân.
Ban Thường vụ Đảng ủy Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương phát huy cao nhất tinh thần trách nhiệm, đổi mới mạnh mẽ tư duy và phương thức tổ chức thực hiện, sử dụng hiệu quả từng đồng vốn, bảo đảm chất lượng của từng công trình, để những gì được xây dựng hôm nay trở thành nền tảng vững chắc cho các thế hệ mai sau tiếp tục xây dựng đất nước giàu mạnh, tự chủ, an toàn và phát triển bền vững.
