Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
“Giữ lửa” văn hóa Tày

“Giữ lửa” văn hóa Tày

0:00 / 0:00
0:00

Người Tày ở tỉnh Lào Cai định cư rải rác ở nhiều địa phương. Trong những năm gần đây, khi đô thị hóa diễn ra, bản làng của người Tày cũng bị tác động không nhỏ, nhiều nét văn hóa bị mai một, thậm chí mất dần. Trước nguy cơ đó, nhiều địa phương có đông đồng bào Tày đã có những động thái tích cực nhằm bảo vệ, gìn giữ văn hóa truyền thống, đặc biệt là việc gìn giữ văn hóa truyền thống của người Tày ngay trong mỗi gia đình, tạo sự tiếp nối gìn giữ và phát huy giá trị tốt đẹp của dân tộc.

Nghệ nhân Hà Thị Lan ở thôn Hán, xã Thượng Bằng La năm nay 78 tuổi, bà đang nắm giữ rất nhiều làn điệu dân ca, dân vũ của dân tộc Tày. Bà thường xuyên truyền dạy cho thế hệ trẻ trong xã.

Nghệ nhân Hà Thị Lan chia sẻ: Tôi luôn mong muốn có thể gìn giữ văn hóa truyền thống, để những nét đẹp đó sống mãi, trường tồn cùng thời gian. Ngoài các lớp truyền dạy do xã tổ chức, tôi dạy tất cả những ai muốn học về làn điệu Then, múa Dậm Thuông...; giải đáp những thắc mắc của mọi người về các tiết lễ, quy tắc văn hóa gia đình bao đời nay của người Tày.

Trong gia đình bà Lan, tiếng Tày là ngôn ngữ chính. Từ bữa ăn sáng đến lúc đi ngủ, mọi cuộc trò chuyện đều diễn ra bằng tiếng mẹ đẻ. Bà Lan tin rằng, ngôn ngữ là linh hồn của dân tộc, mất đi tiếng nói là mất đi cội rễ.

“Bố mẹ đi làm cả ngày, tôi ở nhà dạy cho các cháu nói tiếng Tày, hát Then, kể chuyện cổ tích. Không dạy bây giờ, mai mốt lớn lên các cháu quên hết thì sao?” - bà Lan trăn trở. Những câu hát Then mượt mà được bà Lan cất lên mỗi tối, ru các cháu vào giấc ngủ, biến ngôi nhà sàn nhỏ bé thành trường học văn hóa sống động.

3.jpg

Không chỉ ngôn ngữ, ẩm thực cũng là “mạch nguồn” quan trọng trong việc “giữ lửa” văn hóa Tày. Từ việc hái rau rừng, chuẩn bị nồi đất, đến mâm cơm lễ trong những dịp đặc biệt - mỗi món ăn, mỗi cách bày biện mang theo ký ức và ý nghĩa đều được bà Lan truyền lại ngay trong căn bếp nhà mình.

Em Hoàng Dương Bích - cháu bà Lan chia sẻ: “Từ bếp lửa của gia đình, em đã được bà, mẹ dạy nấu cơm, đun bánh. Bà và mẹ dạy cho em những điệu múa truyền thống, những câu chuyện kể của dân tộc Tày, em rất thích”.

4.jpg

Những ngày gần đây, người dân ở Lâm Thượng hân hoan hướng về Giải bóng đá nữ các dân tộc thiểu số tỉnh Quảng Ninh mở rộng - nơi có đội bóng đá nữ của xã góp mặt.

Không bỏ sót trận đấu nào của các cô gái trong trang phục truyền thống của người Tày Lâm Thượng, bà Hoàng Thị Bình - thôn Khe Bín không khỏi xúc động khi đội nhà giành chức vô địch: “Mấy đứa nhỏ ở Lâm Thượng giỏi quá. Chúng đã mang màu sắc của người Tày Lâm Thượng ra với bạn bè ngoài tỉnh rồi”.

Lên ngôi vô địch chính là những đền đáp xứng đáng cho việc gìn giữ văn hóa Tày ở Lâm Thượng mà các cô gái chính là những “hạt nhân” gìn giữ văn hóa ngay từ trong gia đình.

Chị Triệu Thị Thiện - Chủ tịch Hội Phụ nữ xã Lâm Thượng chia sẻ: Phụ nữ ở Lâm Thượng không chỉ là người “giữ lửa” nghề truyền thống, mà còn là lực lượng chủ động trong việc bảo tồn, sáng tạo và truyền nghề cho thế hệ sau.

Xác định việc “giữ lửa” văn hóa Tày là nhiệm vụ quan trọng, là nền tảng cho sự phát triển của địa phương, cả Lâm Thượng và Thượng Bằng La đã có nhiều hoạt động thiết thực nhằm hỗ trợ việc bảo tồn và phát huy văn hóa Tày. Các lớp học tiếng Tày, lớp dạy hát Then, đàn Tính được mở tại các nhà văn hóa cộng đồng; các lễ hội truyền thống được phục dựng và tổ chức quy mô hơn; các sản phẩm thổ cẩm, thủ công mỹ nghệ được khuyến khích sản xuất và quảng bá.

Đặc biệt, việc đưa văn hóa Tày vào các chương trình du lịch cộng đồng cũng là hướng đi hiệu quả, giúp người dân có thêm thu nhập và tạo động lực để họ tự hào, gìn giữ văn hóa của mình.

Ông Nguyễn Hữu Điệp - Phó Chủ tịch UBND xã Thượng Bằng La cho biết: Cấp ủy, chính quyền địa phương chủ trương bảo tồn và lan tỏa các giá trị văn hóa tiêu biểu như điệu múa Dậm Thuông, hát Then, đàn Tính, Lễ hội Lồng Tồng, nếp nhà sàn truyền thống; đồng thời địa phương cũng đẩy mạnh tuyên truyền để nghệ nhân truyền dạy cho thế hệ trẻ, gắn việc bảo tồn văn hóa truyền thống với du lịch cộng đồng, để đạt được mục tiêu “ngọn lửa” truyền thống luôn rực sáng trên quê hương Thượng Bằng La.

2.jpg

“Ngọn lửa” văn hóa Tày không chỉ được giữ gìn bằng những nỗ lực cá nhân, mà còn bằng tình yêu thương, sự gắn kết của mỗi gia đình, mỗi cộng đồng. Với sự đồng lòng của chính quyền, cộng đồng và đặc biệt là sự kiên trì, tâm huyết của mỗi gia đình, “ngọn lửa” ấy sẽ mãi mãi soi sáng con đường phát triển bền vững, giữ gìn bản sắc cho các thế hệ mai sau. Bởi lẽ, văn hóa không chỉ là di sản của quá khứ, mà còn là “mạch nguồn” nuôi dưỡng hiện tại và kiến tạo tương lai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Tìm về miền thiêng

Tìm về miền thiêng

Ở Mường Lò, có một dòng thác được người Thái đen lưu truyền là con đường đưa linh hồn trở về cõi trời. Bên dòng nước ấy là bãi đá cổ Đông Quái Hà gắn với những câu chuyện về tín ngưỡng, nguồn cội và đời sống của cộng đồng. 

Giữ mạch nguồn văn hóa Nùng

Giữ mạch nguồn văn hóa Nùng

Ở Lục Yên hôm nay, những bộ áo chàm truyền thống, tiếng nói, lời hát và phong tục của đồng bào dân tộc Nùng vẫn đang được gìn giữ. Từ nỗi lo tiếng mẹ đẻ dần mai một đến hành trình khôi phục trang phục truyền thống, kết nối cộng đồng, người Nùng nơi đây đang nỗ lực trao truyền những giá trị văn hóa của dân tộc cho thế hệ mai sau.

Lào Cai tổ chức các hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

Lào Cai tổ chức các hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

Chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026, tỉnh Lào Cai tổ chức nhiều hoạt động đặc sắc. Điểm nhấn là chương trình nghệ thuật "Lào Cai - Sắc màu hội tụ" diễn ra lúc 20h00' ngày 23/11/2026 (thứ Hai), được truyền hình trực tiếp trên sóng Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh Lào Cai. Trước đó, chương trình diễu diễn đường phố bắt đầu từ 19h15' cùng ngày. Dịp này, tỉnh cũng tổ chức khai trương “Không gian trà Shan và Sắc màu thổ cẩm”.

Người giữ ký ức qua từng sợi nan

Người giữ ký ức qua từng sợi nan

Ở Nghĩa Đô (Lào Cai), những câu chuyện về nếp sống xưa vẫn được lưu giữ qua từng chiếc làn, giỏ đan bằng tre, giang, nứa. Với nghệ nhân dân gian Nguyễn Thị San, mỗi sản phẩm không chỉ là vật dụng thủ công mà còn chứa đựng ký ức của nhiều thế hệ. Bằng tình yêu nghề và đôi bàn tay khéo léo, bà đang góp phần giữ gìn một nét văn hóa truyền thống trước nguy cơ mai một.

Những người Tày đưa bản làng lên không gian số

Những người Tày đưa bản làng lên không gian số

Không cần thiết bị đắt tiền hay ê-kíp chuyên nghiệp, bằng chiếc máy quay và tình yêu dành cho văn hóa dân tộc, những người trẻ dân tộc Tày ở Lào Cai đang từng ngày kể câu chuyện về quê hương trên các nền tảng mạng xã hội. 

Đánh thức nguồn lực văn hóa, mở hướng phát triển mới cho Lào Cai

Đánh thức nguồn lực văn hóa, mở hướng phát triển mới cho Lào Cai

Một điệu Xòe Thái, một phiên chợ vùng cao, một nghề thủ công truyền thống hay một lễ hội của đồng bào các dân tộc không chỉ là nét sinh hoạt văn hóa đặc sắc, mà còn chứa đựng tri thức, ký ức và bản sắc được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Đó là nguồn tài nguyên đặc biệt, tạo nên sức hấp dẫn riêng của Lào Cai. 

Then Pang – Hành trình trao truyền di sản của người Tày

Then Pang – Hành trình trao truyền di sản của người Tày

Trong đời sống văn hóa tâm linh của đồng bào Tày, Then Pang là nghi lễ đặc sắc, chứa đựng những quan niệm tín ngưỡng và giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ. Không chỉ mang ý nghĩa đối với người thực hành Then, nghi lễ còn thể hiện ước vọng về cuộc sống bình an, no đủ và góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống giữa nhịp sống hiện đại.

Lào Cai có thêm 3 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Lào Cai có thêm 3 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Ngày 16/11/2026, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã quyết định ghi danh 3 di sản văn hóa phi vật thể của Lào Cai đưa vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể. Đây là tin vui và có ý nghĩa trong dịp Lào Cai hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11).

Sức sống biên cương qua các tác phẩm ký

Sức sống biên cương qua các tác phẩm ký

Có những vùng đất chỉ cần nhắc tên đã gợi lên bao niềm thương nỗi nhớ và sự thiêng liêng dạt dào trong lòng mỗi người dân. Dải đất biên cương Lào Cai - nơi “dốc A Lù, sương mù Y Tý” hay phố núi Si Ma Cai thanh bình đã đi vào trang ký của Hoàng Xuân Lý qua “Chiều biên giới”, của Thế Quynh với “Ký sự vùng biên” hay Nguyễn Hiền Lương với “Đồn là nhà, biên giới là quê hương, đồng bào các dân tộc là anh em ruột thịt” bằng tất cả sự sống động và tự hào.

Người trẻ nối dài mạch nguồn văn hóa

Người trẻ nối dài mạch nguồn văn hóa

Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết dân tộc năm 2026, diễn ra từ ngày 18 đến 24/11, là dịp tôn vinh những giá trị văn hóa đặc sắc của cộng đồng các dân tộc. Trong nhịp sống hôm nay, bằng tình yêu, niềm tự hào và những việc làm thiết thực, thế hệ trẻ đang tiếp nối mạch nguồn văn hóa, góp phần gìn giữ, phát huy và lan tỏa những giá trị truyền thống của cha ông.

Điểm hẹn của những tâm hồn đồng điệu

Điểm hẹn của những tâm hồn đồng điệu

Từ một trang thơ trên mạng xã hội Facebook được hình thành năm 2017 với 6 thành viên, qua 9 năm hoạt động, Câu lạc bộ Người yêu thơ Việt tỉnh Lào Cai đã trở thành mái nhà chung ấm áp của hơn 200 hội viên cùng 14 tổ, nhóm trực thuộc. 

Hướng dẫn đăng ký vé chương trình nghệ thuật 'Muôn sắc Việt Nam': Những câu hỏi người hâm mộ cần biết

Hướng dẫn đăng ký vé chương trình nghệ thuật 'Muôn sắc Việt Nam': Những câu hỏi người hâm mộ cần biết

Cổng đăng ký vé trực tuyến chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam” chính thức mở từ 10h ngày 17/11/2026. Để quá trình đăng ký và nhận vé diễn ra thuận lợi, Ban Tổ chức đã giải đáp những câu hỏi thường gặp, từ cách thức đăng ký, thông tin cần chuẩn bị đến quy trình đổi vé cứng và những lưu ý quan trọng dành cho khán giả.

fb yt zl tw