Tuy nhiên, không ít người vẫn chưa nhận thức đầy đủ về tác hại của chất kích thích nói chung và ma túy nước biển nói riêng.
Thâu đêm suốt sáng, ngủ mê không dậy
V.T.H. (25 tuổi, ngụ TPHCM) cảm thấy không khỏe sau khi tham gia tiệc thâu đêm. Cô ghé nhà người bạn mới quen để nghỉ nhờ nhưng sau đó rơi vào trạng thái ngủ mê, thở yếu, phải nhập viện cấp cứu tại Bệnh viện Nhân dân 115 (TPHCM) trong tình trạng tím tái, suy hô hấp, đe dọa ngưng thở.
Bệnh nhân được đặt nội khí quản, thở máy và chuyển vào Khoa Hồi sức tích cực - Chống độc để theo dõi. Sau 12 giờ điều trị, cô gái may mắn hồi phục hoàn toàn mà không để lại di chứng thần kinh. Theo lời kể, H. đã sử dụng ma túy nước biển cùng lượng lớn rượu bia.
Tương tự, một trường hợp khác là nam thanh niên 20 tuổi nhập viện trong tình trạng vật vã, lơ mơ, có hành vi kích động. Sau khi sử dụng “nước biển” pha rượu, anh này xuất hiện các triệu chứng bất thường. Sau 24 giờ theo dõi và điều trị triệu chứng, bệnh nhân tỉnh táo trở lại, kiểm soát được hành vi và được cho xuất viện.
Nhiều bệnh nhân khác cho biết, loại chất này ban đầu khiến người sử dụng cảm thấy vui vẻ, thư giãn, dễ gần, hạnh phúc, những cảm giác dễ đánh lừa và tạo ảo giác an toàn. Tuy nhiên, chỉ sau khoảng 15 phút, người dùng nhanh chóng rơi vào trạng thái hoa mắt, chóng mặt, đờ đẫn, buồn nôn, rối loạn thị giác, thậm chí hôn mê do suy hô hấp. Nhiều trường hợp sau khi tỉnh dậy không còn nhớ về những gì đã xảy ra trước đó.
Theo BS.CKII Cao Hoài Tuấn Anh - Bệnh viện Nhân dân 115, GHB ban đầu được nghiên cứu phục vụ gây mê, cai rượu và điều trị rối loạn giấc ngủ dưới sự giám sát chặt chẽ của y tế. Tuy nhiên, chất này sau đó bị lạm dụng như một loại ma túy. GHB là chất lỏng, không màu, không mùi, vị hơi mặn, có tác dụng an thần và ức chế thần kinh trung ương, dễ dẫn đến hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe.
GHB được xếp vào danh mục IIC theo Nghị định 57/2022/NĐ-CP ngày 25/8/2022 của Chính phủ quy định các danh mục chất ma túy và tiền chất. Trên thế giới, GHB còn được gọi là “rape drug” hoặc “club drug”.
Ở Việt Nam, nó thường được gọi là “nước biển” hay “Vitamin G”. Loại ma túy này hay bị lạm dụng tại các buổi tiệc, đặc biệt khi pha cùng rượu, làm tăng nguy cơ ngộ độc và biến chứng nặng.
Chất lượng cuộc sống suy giảm
BS Tuấn Anh cho biết, nhiều người lầm tưởng GHB là chất an toàn, chỉ tạo cảm giác hưng phấn mà không gây ảnh hưởng lâu dài. Đây là quan niệm sai lầm. Ma túy “nước biển” gây tác hại ngắn hạn như mất tỉnh táo, lơ mơ, khó tập trung, mất nhận thức, đặc biệt nguy hiểm khi tham gia giao thông.
Một số trường hợp còn bị xâm hại tình dục. Ngoài ra, nó còn gây rối loạn vận động, mất phối hợp động tác, dẫn đến tai nạn sinh hoạt hoặc giao thông, hành vi kích động, bạo lực, mất kiểm soát, gây hại cho chính người dùng và người xung quanh.
BS.CKI Trần Huy Nhật - Bệnh viện Nhân dân 115, TPHCM cảnh báo, về lâu dài, GHB ảnh hưởng đến trí nhớ, nhận thức, gây suy giảm chức năng não, giảm khả năng học tập. Khi kết hợp với rượu, nguy cơ hạ huyết áp, suy hô hấp, thậm chí ngưng tim tăng cao.
Trường hợp nam bệnh nhân kể trên là minh chứng điển hình. Trong các trường hợp này, việc đưa người bệnh đến cơ sở y tế kịp thời là vô cùng quan trọng. Ngoài ra, sử dụng GHB lâu dài có thể dẫn đến rối loạn tâm lý, lo âu, trầm cảm và nhiều rối loạn tâm thần khác.
BS.CKI Nguyễn Quang Huy - phụ trách Khoa Khám bệnh tâm thần, Bệnh viện Tâm thần Trung ương 2 (Đồng Nai) nhận định, “nước biển” và các loại ma túy khác đều ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ tiêu hóa, hô hấp, tim mạch và thần kinh.
Bệnh nhân nhập viện thường trong trạng thái kích thích thần kinh, với các rối loạn như: Cảm xúc, tư duy, hành vi và giác quan. Họ thường nói nhảm, cười hoặc khóc bất thường, có hành động nguy hiểm như chửi bới, đánh người, phá hoại tài sản. Những hành vi này không chỉ nguy hiểm cho chính bệnh nhân, mà còn đe dọa người xung quanh.
“Khi vào cơ thể, ma túy tác động trực tiếp đến hệ thần kinh trung ương, ảnh hưởng bán cầu não và gây ra các biểu hiện nặng như ngộ độc thần kinh, giảm trí nhớ, viêm dây thần kinh, hôn mê hoặc mất ý thức.
Mức độ rối loạn tùy theo liều lượng và tần suất sử dụng”, BS Huy thông tin và khuyến cáo, tuyệt đối không sử dụng ma túy hoặc chất kích thích dưới bất kỳ hình thức nào. Khi tham dự tiệc, cần quan sát kỹ đồ uống, cảnh giác với người lạ mời đồ uống và không thử dù chỉ một lần.
Gia đình cần quan tâm, theo dõi con em, khi thấy biểu hiện bất thường cần phối hợp cơ quan chức năng để can thiệp kịp thời. “Đồng thời, nên đưa con em đến trung tâm giáo dục cộng đồng. Nếu có dấu hiệu ngộ độc, cần nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế. Với những biểu hiện tâm lý bất ổn, cần đến chuyên khoa để được tư vấn, điều trị sớm, giúp giảm thiểu chi phí, khó khăn và hậu quả đáng tiếc”, BS Huy nhấn mạnh.
Ma túy nước biển (Gamma hydroxybutyrate - GHB) được quy định tại STT 172, Mục IIC, Danh mục II Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định 57/2022/NĐ-CP. Theo chuyên gia pháp lý, hành vi mua bán trái phép GHB dạng lỏng từ 750ml trở lên có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo điểm g, khoản 4, Điều 251 Bộ luật Hình sự 2015, được sửa đổi bởi khoản 68, Điều 1, Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017.
