Những năm gần đây, cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, phong trào khởi nghiệp của thanh niên tại tỉnh Lào Cai ngày càng lan tỏa mạnh mẽ. Nhiều bạn trẻ lựa chọn ở lại quê hương, khai thác tiềm năng sẵn có để xây dựng các mô hình kinh tế hiệu quả, từ chăn nuôi, sản xuất nông nghiệp đến phát triển du lịch cộng đồng.
Khởi nghiệp từ nông nghiệp sạch
Sinh ra và lớn lên tại thôn Ba Khe, xã Cát Thịnh, anh Hoàng Ngọc Khánh (sinh năm 1990) từng nhiều lần trăn trở về con đường lập nghiệp. Nhận thấy nhu cầu thị trường đối với thực phẩm sạch và các sản phẩm đặc sản ngày càng tăng, anh quyết định thử sức với mô hình nuôi lợn rừng lai theo hướng hữu cơ.
Thời gian đầu, chưa có nhiều kinh nghiệm, Khánh chủ yếu tự tìm hiểu kiến thức qua sách báo và Internet. Sau khi nắm được kỹ thuật cơ bản, anh trực tiếp đến các cơ sở chăn nuôi uy tín tại Thanh Hóa để tìm mua con giống.
Nguồn vốn ban đầu hạn chế, Khánh chỉ gây dựng đàn với 5 con lợn nái và 1 con lợn đực giống.
Anh Hoàng Ngọc Khánh chia sẻ: Ở vùng nông thôn miền núi, cơ hội việc làm ổn định không nhiều. Vì vậy, tôi nghĩ muốn có thu nhập tốt thì phải tìm cho mình một hướng đi riêng. Gia đình vốn làm nông nên tôi lựa chọn phát triển kinh tế từ nông nghiệp nhưng theo cách làm mới.
Theo Khánh, lợn rừng lai là giống vật nuôi khá phù hợp với điều kiện vùng núi bởi khả năng thích nghi tốt, ít dịch bệnh và không đòi hỏi kỹ thuật chăm sóc quá phức tạp. Thức ăn chủ yếu là rau xanh, cám gạo, cám ngô, khoai, sắn sẵn có tại địa phương.
Để bảo đảm chất lượng đàn vật nuôi, anh áp dụng phương thức chăn nuôi bán tự nhiên, kết hợp chăn thả trong khu vực có rào chắn. Quy trình tiêm phòng và vệ sinh chuồng trại được thực hiện đầy đủ nhằm hạn chế rủi ro dịch bệnh.
Nhờ chất lượng thịt thơm ngon, săn chắc, sản phẩm lợn rừng lai của gia đình Khánh nhanh chóng được thị trường đón nhận. Hiện, mỗi năm gia đình anh xuất bán khoảng 50 con lợn thương phẩm, trọng lượng trung bình 30 kg/con, với giá 130.000 - 150.000 đồng/kg lợn hơi. Ngoài ra, gia đình còn cung cấp khoảng 30 con lợn giống, giá trên 1 triệu đồng/con.
Tổng doanh thu từ mô hình đạt gần 300 triệu đồng/năm. Sau khi trừ chi phí, gia đình anh thu về khoảng 150 - 170 triệu đồng.
Song song với chăn nuôi lợn rừng lai, Khánh còn phát triển thêm các mô hình nuôi ba ba và ếch để tăng thu nhập.
Trong thời gian tới, anh dự định tiếp tục mở rộng quy mô chăn nuôi, đồng thời sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm cho các thanh niên muốn phát triển mô hình kinh tế tương tự.
Dựng nghiệp từ ruộng đồng quê hương
Tại phường Cầu Thia, phong trào thanh niên phát triển kinh tế đang tạo nên nhiều dấu ấn tích cực. Toàn phường hiện có 9 tổ hợp tác và hơn 20 mô hình kinh tế thanh niên hoạt động hiệu quả, cho thấy sự chuyển biến rõ nét trong nhận thức của lớp trẻ.
Anh Lò Văn Năm, tổ dân phố Bản Hán, là một trong những thanh niên tiêu biểu. Trước đây, anh từng đi làm ăn xa với mong muốn cải thiện cuộc sống. Tuy nhiên, sau nhiều năm bươn chải, Năm nhận ra quê hương vẫn là nơi có thể tạo dựng tương lai lâu dài.
Trở về bản, anh bắt tay vào phát triển chăn nuôi trâu, bò - loại vật nuôi phù hợp với điều kiện tự nhiên cũng như tập quán sản xuất của người dân địa phương.
Ban đầu, quy mô chăn nuôi còn nhỏ, nhưng nhờ chăm chỉ lao động và áp dụng phương pháp chăn nuôi phù hợp, đàn gia súc của gia đình anh dần phát triển ổn định.
Hiện mỗi năm gia đình Năm xuất bán từ 20 - 30 con trâu, bò, mang lại nguồn thu trên 200 triệu đồng.
Không chỉ giúp gia đình có cuộc sống ổn định hơn, mô hình của anh Lò Văn Năm còn trở thành minh chứng cho tinh thần dám nghĩ, dám làm của thanh niên vùng cao trong hành trình lập nghiệp.
Khởi nghiệp từ bản sắc văn hóa
Bên cạnh lĩnh vực nông nghiệp, một số thanh niên tại Lào Cai còn lựa chọn hướng đi mới từ du lịch cộng đồng gắn với văn hóa bản địa. Tiêu biểu là anh Giàng A Súa, dân tộc Mông ở thôn Màng Mủ, xã Mù Cang Chải.
Năm 2017, từ hình ảnh quen thuộc của những bắp ngô treo đầy hiên nhà sau mỗi mùa thu hoạch, anh nảy ra ý tưởng xây dựng không gian trải nghiệm văn hóa mang tên “Nhà ngô Màng Mủ”.
Súa đã biến ngôi nhà của mình thành một không gian văn hóa độc đáo. Hàng nghìn bắp ngô vàng óng được treo khắp hiên nhà, mái nhà và các góc sinh hoạt, tạo nên khung cảnh đặc trưng của vùng cao, thu hút sự chú ý của du khách và các nhiếp ảnh gia.
Đến đây, du khách có thể tham quan và trải nghiệm nhiều hoạt động gắn với đời sống của người Mông như xay ngô, giã gạo, quay sợi lanh, dệt vải thổ cẩm, vẽ hoa văn bằng sáp ong.
Anh Giàng A Súa chia sẻ: Ban đầu tôi chỉ dựng nhà để treo ngô như tập quán của gia đình. Sau đó thấy du khách rất thích thú nên tôi mở rộng thêm các hoạt động trải nghiệm.
Hiện mỗi năm Nhà ngô Màng Mủ đón hàng trăm lượt khách trong và ngoài nước. Với giá vé tham quan 20.000 đồng/lượt, gia đình anh có thêm khoảng 20 triệu đồng/năm. Ngoài ra, việc bán nông sản, thổ cẩm và các sản phẩm lưu niệm cũng mang lại 30 – 40 triệu đồng.
Từ mô hình này, Súa còn vận động thanh niên trong bản liên kết thành lập Hợp tác xã Du lịch cộng đồng Màng Mủ. Các thành viên được đào tạo làm hướng dẫn viên bản địa, tổ chức các tour trekking, trải nghiệm văn hóa và ẩm thực địa phương.
Lan tỏa tinh thần khởi nghiệp trong thanh niên
Những mô hình kinh tế của thanh niên tại nhiều địa phương trong tỉnh cho thấy sự năng động, sáng tạo của thế hệ trẻ. Dù lựa chọn những lĩnh vực khác nhau, điểm chung của họ là khát vọng làm giàu trên chính mảnh đất quê hương.
Thời gian qua, các cấp bộ Đoàn trong tỉnh đã triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp như hỗ trợ vốn vay, tập huấn kỹ thuật, xây dựng mô hình kinh tế tập thể.
Trong năm qua, các cấp bộ Đoàn tỉnh Lào Cai đã xây dựng 7 mô hình thanh niên khởi nghiệp, thành lập 13 tổ hợp tác và 4 hợp tác xã do thanh niên làm chủ.
Những con số này cho thấy phong trào khởi nghiệp của thanh niên đang ngày càng lan tỏa, góp phần phát triển kinh tế địa phương và mở ra nhiều cơ hội lập nghiệp bền vững cho thế hệ trẻ trên chính quê hương Lào Cai.
