Trình bày Tờ trình tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn cho biết, dự án Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế giá trị gia tăng được xây dựng nhằm kích cầu tiêu dùng, phù hợp với bối cảnh kinh tế hiện nay, qua đó hỗ trợ người dân, doanh nghiệp, thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh, du lịch, tiêu dùng trong nước phát triển để đóng góp trở lại cho ngân sách nhà nước cũng như nền kinh tế để thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm giai đoạn 2021 - 2025, Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm, Kế hoạch cơ cấu lại nền kinh tế giai đoạn 2021 - 2025, tạo đà tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn 2026 - 2030.
Theo đó, thuế giá trị gia tăng có các loại hàng hoá, dịch vụ chịu thuế giá trị gia tăng và không chịu thuế giá trị gia tăng (có hàng hoá, dịch vụ không chịu thuế giá trị gia tăng, có hàng hoá, dịch vụ xuất khẩu áp dụng thuế suất 0%, có hàng hoá, dịch vụ chịu thuế suất 5% và có hàng hoá, dịch vụ chịu thuế suất 10%) thì chỉ giảm thuế đối với hàng hoá, dịch vụ chịu thuế suất 10%.
Trong nhóm hàng hoá, dịch vụ chịu thuế suất thuế giá trị gia tăng 10% thì: Giảm thuế suất thuế giá trị gia tăng 2% đối với hàng hoá, dịch vụ phục vụ cho sản xuất kinh doanh, du lịch, tiêu dùng nhằm hỗ trợ tăng sức mua, kích cầu tiêu dùng, du lịch nội địa. Không giảm thuế giá trị gia tăng đối với hàng hoá là tài nguyên khoáng sản, trừ hàng hoá đặc biệt góp phần quan trọng trong sản xuất kinh doanh. Không giảm thuế giá trị gia tăng đối với hàng hoá, dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, trừ mặt hàng xăng.
Đánh giá tác động của dự thảo nghị quyết, Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn cho biết, dự kiến số giảm thu ngân sách nhà nước trong 6 tháng cuối năm 2025 và cả năm 2026 tương đương khoảng 121,74 nghìn tỷ đồng (trong đó 6 tháng cuối năm 2025 giảm khoảng 39,54 nghìn tỷ đồng, năm 2026 giảm khoảng 82,2 nghìn tỷ đồng).
Về tác động đến tăng trưởng kinh tế, việc giảm thuế giá trị gia tăng sẽ góp phần giảm giá thành hàng hóa, dịch vụ, từ đó thúc đẩy sản xuất kinh doanh và tạo thêm công ăn việc làm cho người lao động, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và tăng trưởng kinh tế trong 6 tháng cuối năm 2025 và cả năm 2026.
Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, nhiều ý kiến trong Thường trực Ủy ban cho rằng, việc mở rộng diện đối tượng được giảm thuế giá trị gia tăng là cần thiết để góp phần hỗ trợ doanh nghiệp, ổn định môi trường vĩ mô để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh nền kinh tế còn nhiều khó khăn như hiện nay.
Tuy nhiên, các ý kiến đề nghị Chính phủ có giải pháp hiệu quả để bảo đảm khắc phục được các khó khăn, vướng mắc trong thực hiện chính sách do vẫn có các hàng hóa, lĩnh vực loại trừ, không được giảm thuế, mục tiêu dễ thực hiện và tạo thuận lợi cho người nộp thuế. Đồng thời, cần đánh giá kỹ hơn về tác động đối với nguồn thu ngân sách nhà nước, việc thực hiện chính sách giảm thuế gắn với mục tiêu ổn định tài khóa trung hạn và an toàn nợ công, nhất quán với các chính sách thuế khác như thuế bảo vệ môi trường, thuế tiêu thụ đặc biệt,…
Về thời hạn áp dụng chính sách, Chính phủ đề xuất, thời gian giảm thuế giá trị gia tăng cho 6 tháng cuối năm 2025 và năm 2026. Đa số ý kiến nhất trí với đề xuất của Chính phủ, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp chủ động kế hoạch sản xuất, kinh doanh, góp phần hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.
Một số ý kiến cho rằng, việc thực thi chính sách giảm thuế giá trị gia tăng trong thời gian qua chưa thực sự có tác động rõ rệt, ảnh hưởng tới tính ổn định và tính hiệu lực của Luật Thuế giá trị gia tăng (thời điểm áp dụng của Nghị quyết riêng về giảm thuế suất thuế giá trị gia tăng 2% và thời điểm áp dụng Luật Thuế giá trị gia tăng vừa được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 8 đều là từ 1/7/2025). Do đó, đề nghị cân nhắc trong trường hợp cần thiết, chỉ kéo dài thời hạn thực hiện chính sách đến hết năm 2025 và ban hành trong Nghị quyết chung của Kỳ họp.
Thảo luận tại phiên họp, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Mạnh Cường cho biết, nội dung của Điều 1 trong dự thảo Nghị quyết không chỉ quy định về phạm vi áp dụng, mà còn quy định cả về mức giảm thuế, thời gian áp dụng giảm thuế. Nếu tên gọi là phạm vi áp dụng thì không bao quát hết được nội dung điều luật.
Do đó, đại biểu đề nghị quy định tên Điều 1 là “Mức giảm, phạm vi áp dụng, thời gian áp dụng thuế giá trị gia tăng” hoặc “Chính sách giảm thuế giá trị gia tăng”. Bên cạnh đó, đại biểu cho biết, cách quy định trong khoản 1, Điều 1 dự thảo Nghị quyết ngắn gọn nhưng chưa rõ ràng, cần diễn đạt lại cho mạch lạc, dễ hiểu.
Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải nêu rõ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình Quốc hội xem xét, quyết định việc giảm thuế giá trị gia tăng giai đoạn 6 tháng cuối năm 2025 và cả năm 2026 để kích cầu tiêu dùng, ứng phó với những biến động phức tạp của thương mại, kinh tế thế giới hiện nay, đồng thời thúc đẩy sản xuất kinh doanh, tạo việc làm, tăng thu nhập, tạo đà tăng trưởng.
Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và ý kiến cơ quan thẩm tra để hoàn thiện hồ sơ, tài liệu đảm bảo tính thuyết phục để trình Quốc hội xem xét, quyết định. Đồng thời, Chính phủ cần tổ chức thực hiện chính sách đảm bảo mục tiêu đề ra, không để xảy ra bất cập, vướng mắc trong quá trình thực hiện.
