Với tổng diện tích tự nhiên hơn 195 km2, xã Phong Dụ Thượng là nơi sinh sống của 6 dân tộc, trong đó, đồng bào dân tộc Tày và Dao chiếm đa số. Trước đây, địa hình chia cắt là trở ngại, nhưng nay, chính những cánh rừng bạt ngàn lại trở thành lợi thế cho phát triển.
Đối với Phong Dụ Thượng, phát triển lâm nghiệp không chỉ dừng lại ở việc giữ rừng mà đã thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Toàn xã đã trồng mới 221 ha rừng, đạt 116% kế hoạch, trong đó, riêng cây quế chiếm hơn 95% diện tích (khoảng 211 ha).
Sản lượng khai thác vỏ quế khô trong năm đạt 1.000 tấn, cùng với 16.000 m3 gỗ rừng trồng. Với 95% hộ dân tham gia canh tác, cây quế mang về doanh thu khoảng 50 tỷ đồng, là nguồn thu nhập chính giúp người dân yên tâm bám đất, giữ rừng.
Anh Nông Văn Điện tại thôn Làng Chạng, đang tất bật sơ chế vỏ quế vụ cuối năm, chia sẻ: “Trước đây, bà con mình trồng quế chỉ để giữ đất, ai mua thì bán, giá cả bấp bênh, nhưng giờ thì khác rồi. Cây quế không chỉ là tài sản, mà là cây kinh tế chủ lực của nhiều hộ dân. Năm nay, gia đình tôi không chỉ mở rộng diện tích trồng, mà còn thu mua, liên kết với bà con hàng xóm để sơ chế vỏ quế tập trung”.
Nếu cây quế là sự kế thừa truyền thống, thì cá tầm lại là sự mạnh dạn đổi mới tư duy sản xuất của người dân nơi đây. Tận dụng nguồn nước từ các khe suối, xã Phong Dụ Thượng đã xác định thủy sản là mũi nhọn kinh tế.
Năm 2025, diện tích nuôi thủy sản của xã đạt 12 ha với sản lượng hơn 30,8 tấn. Đặc biệt, nhờ nguồn vốn hỗ trợ từ các chương trình mục tiêu quốc gia và Nghị quyết 69 của HĐND tỉnh, nhiều hộ dân đã đầu tư xây bể kiên cố. Tại thôn Khe Dẹt, tổ hợp tác nuôi cá tầm đã được hình thành và đi vào hoạt động ổn định.
Ông Đặng Phúc Lý - Bí thư Chi bộ thôn Khe Mạng, người tiên phong nuôi cá tầm nhớ lại những ngày đầu gian khó: “Hồi đầu thấy tôi đào bể, dẫn nước về nuôi cá tầm nhiều người can ngăn lắm! Họ bảo nước lạnh thế này cá nào sống nổi. Nhưng tôi tìm hiểu kỹ, chính cái lạnh mới là môi trường sống lý tưởng của cá tầm. Tôi làm trước, thất bại tôi chịu. Sau khi lứa cá đầu tiên xuất bán, cầm tiền triệu trong tay, bà con mới tin. Giờ thì mong muốn lớn nhất của tôi làm sao để kỹ thuật nuôi cá nước lạnh của bà con đồng đều hơn, để nơi đây thành vùng hàng hóa lớn”.
Tuy xã Phong Dụ Thượng có lợi thế về nguồn nước và khí hậu cho cá tầm phát triển, nhưng khó khăn nhất hiện nay là sự cạnh tranh khốc liệt về giá. Cá tầm nhập khẩu giá rẻ tràn lan đang gây áp lực lớn lên người nuôi.
Không thể để bà con “tự bơi’, thời gian tới, bên cạnh việc tiếp tục quy hoạch vùng nuôi bền vững, chúng tôi sẽ hỗ trợ thành lập các hợp tác xã để chuẩn hóa quy trình, đảm bảo chất lượng cá vượt trội so với cá nhập khẩu.
Điểm sáng trong bức tranh kinh tế năm 2025 của Phong Dụ Thượng là sự chuyển biến của ngành du lịch. Tổng lượng khách du lịch đến địa phương trong năm đạt 16.000 lượt, doanh thu đạt 9 tỷ đồng.
Để đạt được kết quả này, xã đã phối hợp với Hiệp hội ẩm thực Nhật Bản triển khai dự án trồng 5,2 ha hoa tam giác mạch, tạo cảnh quan check-in thu hút du khách. Bên cạnh đó, xã cũng tích cực tham mưu cải tạo khu vực suối nước nóng Cao Sơn, ruộng bậc thang Khe Táu và thác Khe Ban, tạo thành chuỗi trải nghiệm đa dạng.
Ông Lương Trung Dũng - Bí thư Đảng ủy xã Phong Dụ Thượng khẳng định: “Địa phương xác định lấy giao thông đi trước mở đường, lấy văn hóa làm nền tảng phát triển du lịch. Nguồn thu vượt trội năm nay là động lực để xã tái đầu tư. Chúng tôi phát triển du lịch theo hướng bền vững, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Mục tiêu là để du khách đến Phong Dụ Thượng không chỉ ngắm cảnh đẹp, mà còn cảm nhận được cuộc sống bình yên, hạnh phúc của người dân. Xây dựng xã phát triển xanh, hài hòa và đậm đà bản sắc là đích đến của Phong Dụ Thượng”.
Hiệu quả của chiến lược phát triển kinh tế đa trục được thể hiện qua sự thay đổi đời sống người dân. Công tác giảm nghèo tại Phong Dụ Thượng đã đi vào thực chất. Năm 2025, toàn xã có 53 hộ thoát nghèo. Hiện, tỷ lệ hộ nghèo đa chiều chỉ còn 3,98% (với 37 hộ nghèo và 19 hộ cận nghèo).
Những kết quả đạt được trong phát triển kinh tế - xã hội năm 2025 là minh chứng sống động cho thấy cả ở vùng đất khó khăn nhất, nếu có hướng đi đúng, biết phát huy nội lực và tận dụng tốt các chính sách hỗ trợ, thì sẽ no ấm và phát triển bền vững.
