Giải Nobel Y sinh 2024 vinh danh phát minh RNA

Chiều 7/10, tại thủ đô Stockholm (Thụy Điển), Hội đồng Nobel tại Viện Karolinska đã công bố giải Nobel Y Sinh 2024 thuộc về 2 nhà khoa học người Mỹ là Victor Ambros (sinh năm 1953) và Gary Ruvkun (sinh năm 1952) với việc phát hiện ra RNA siêu nhỏ (microRNA hay microARN), qua đó khám phá ra nguyên lý cơ bản chi phối cách thức điều hòa hoạt động của gene.

Lễ công bố hai nhà khoa học Victor Ambros và Gary Ruvkun được trao giải Nobel Y sinh 2024 với công trình phát minh RNA siêu nhỏ trong quá trình điều hòa gene, tại Stockholm (Thụy Điển) ngày 7/10/2024. Ảnh: Getty Images/TTXVN

Tuyên bố của Hội đồng Nobel nhấn mạnh giải Nobel Y sinh năm nay tập trung khám phá cơ chế điều hòa quan trọng được các tế bào sử dụng để kiểm soát hoạt động của gene. Thông tin di truyền từ ADN đến RNA thông tin (mRNA - một loại RNA đóng vai trò khuôn mẫu để sản xuất protein theo hướng dẫn được ghi trong gene), thông qua quá trình phiên mã, sau đó đến bộ máy tế bào để sản xuất protein. Tại đó, mRNA được dịch mã để protein được tạo ra theo các hướng dẫn di truyền lưu trữ trong ADN. Kể từ giữa thế kỷ XX, một số khám phá khoa học cơ bản nhất đã giải thích cách thức hoạt động của các quá trình này.

Vào cuối những năm 1980 của thế kỷ trước, 2 nhà khoa học Victor Ambros và Gary Ruvkun là nghiên cứu sinh sau Tiến sĩ tại phòng thí nghiệm của Robert Horvitz - người đã được trao giải Nobel Y Sinh năm 2002, cùng với Sydney Brenner và John Sulston vì những khám phá về "Điều hòa di truyền trong phát triển tạng và chết tế bào theo chương trình", mở đường cho việc nghiên cứu tìm hiểu nguyên nhân dẫn tới các căn bệnh liên quan đến tế bào, trong đó có ung thư. Trong phòng thí nghiệm của Horvitz, cả Ambros và Ruvkun đã nghiên cứu loài giun tròn C.elegans, sống tự do (không ký sinh), trong suốt, chiều dài khoảng 1 mm sống trong môi trường đất ôn đới. Mặc dù có kích thước nhỏ, song C.elegans sở hữu nhiều loại tế bào chuyên biệt như tế bào thần kinh và cơ - vốn cũng được tìm thấy ở các loài động vật lớn hơn, phức tạp hơn, khiến loài giun này trở thành một mô hình hữu ích để nghiên cứu cách thức mô phát triển và trưởng thành ở các sinh vật đa bào.

Thông qua việc nghiên cứu giun C.elegans, 2 nhà khoa học đã phát hiện RNA siêu nhỏ, cùng vai trò của chúng trong quá trình điều hòa gene sau phiên mã. Cơ chế này đã thúc đẩy quá trình tiến hóa của các sinh vật ngày càng phức tạp. Các nghiên cứu di truyền chỉ ra rằng các tế bào và mô không phát triển bình thường, nếu không có RNA siêu nhỏ. Điều hòa bất thường của RNA siêu nhỏ - có thể góp phần gây ung thư và đột biến ở các gene mã hóa cho RNA siêu nhỏ - đã được tìm thấy ở người, gây ra các tình trạng như mất thính lực bẩm sinh, rối loạn mắt và xương.

Giải Nobel Y sinh năm 2024 thuộc về công trình phát minh RNA siêu nhỏ trong quá trình điều hòa gene. Ảnh: nobelprize.org/TTXVN

Giải Nobel Y Sinh đã được trao 114 lần kể từ năm 1901 đến nay. Trong năm 2023, giải thưởng danh giá này thuộc về nhà khoa học người Hungary Katalin Kariko và nhà khoa học người Mỹ Drew Weissman với phát hiện về việc biến đổi cơ sở nucleoside để phát triển vaccine công nghệ mRNA hiệu quả trong phòng ngừa COVID-19.

Giải thưởng Y Sinh là giải khai màn tuần lễ Nobel 2024. Các giải thưởng tiếp theo được công bố gồm Giải Nobel Vật lý (ngày 8/10), Giải Nobel Hóa học (ngày 9/10) và Giải Nobel Văn học (ngày 10/10). Giải Nobel Hòa bình là giải thưởng duy nhất được công bố ở Oslo (Na Uy) ngày 11/10. Trong khi đó, giải Nobel Kinh tế sẽ khép lại Tuần lễ Nobel 2024 vào ngày 14/10.

Theo baotintuc.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Cấp cứu sau khi ăn loại củ giống sâm đất

Cấp cứu sau khi ăn loại củ giống sâm đất

Sau khi ăn loại củ giống sâm đất, người đàn ông ở Phú Thọ xuất hiện triệu chứng ngộ độc. Ông được đưa đến bệnh viện cấp cứu và nhận chẩn đoán ăn phải củ thương lục, loài cây này có độc ở nhiều bộ phận.

Đẩy mạnh nghiên cứu phương pháp tránh thai mới

Đẩy mạnh nghiên cứu phương pháp tránh thai mới

Các nhà khoa học trên thế giới đang đẩy mạnh nghiên cứu sử dụng kháng thể như một phương pháp tránh thai mới không sử dụng hormone. Dù còn nhiều bước thử nghiệm trước khi có thể thương mại hóa, công nghệ này có thể mở ra hướng tiếp cận an toàn và linh hoạt hơn trong kiểm soát sinh sản trong tương lai.

Cấp cứu ngoại viện – nơi giành lại sự sống từ tay tử thần

Cấp cứu ngoại viện – nơi giành lại sự sống từ tay tử thần

Cấp cứu ngoại viện là hoạt động đưa các kỹ thuật, dịch vụ chăm sóc và can thiệp y tế khẩn cấp đến với người bệnh ngoài phạm vi bệnh viện, đặc biệt là những trường hợp cần xử trí cấp cứu tại chỗ, hạn chế khả năng đi lại hoặc khó tiếp cận cơ sở y tế. Đây là hình thức tiếp cận chủ động của hệ thống y tế nhằm bảo đảm người bệnh được sơ cấp cứu và can thiệp ban đầu kịp thời, đúng chuyên môn ngay từ cộng đồng; qua đó giảm thiểu nguy cơ diễn biến nặng, biến chứng hoặc tử vong trước khi đến bệnh viện.

Đưa chính sách BHYT đến gần người dân

Mô hình “Thứ Hai vì sức khỏe cộng đồng”: Đưa chính sách BHYT đến gần người dân

Sáng thứ Hai hằng tuần, tại khu vực sảnh chờ khám của Bệnh viện Đa khoa số 1 tỉnh Lào Cai, nhiều người dừng lại bên bàn tư vấn của cán bộ Bảo hiểm xã hội (BHXH). Tại đây, những thắc mắc về thẻ bảo hiểm y tế (BHYT), quyền lợi khám chữa bệnh hay thủ tục tham gia bảo hiểm được giải đáp kịp thời. Mô hình “Thứ Hai vì sức khỏe cộng đồng” đang trở thành cầu nối đưa chính sách BHYT đến gần hơn với người dân.

Chính phủ triển khai cơ chế đặc biệt bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân

Chính phủ triển khai cơ chế đặc biệt bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân

Kế hoạch nhằm xác định cụ thể, đầy đủ, toàn diện các công việc, nhiệm vụ và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, đơn vị liên quan trong việc tổ chức triển khai thi hành Nghị quyết số 261/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá cho công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Đổi mới để nâng cao chất lượng điều trị

Đổi mới để nâng cao chất lượng điều trị

Những năm gần đây, công tác chăm sóc sức khỏe Nhân dân bằng y học cổ truyền tại Trung tâm Y tế khu vực Lào Cai - Cam Đường không ngừng được củng cố và phát triển, từng bước khẳng định hiệu quả trong điều trị cho người bệnh. Khoa Y học cổ truyền - Phục hồi chức năng đã trở thành địa chỉ tin cậy, đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh ngày càng cao của Nhân dân trên địa bàn.

Phẫu thuật bắc cầu động mạch não giúp nữ bệnh nhân trẻ thoát khỏi liệt mặt, tay

Phẫu thuật bắc cầu động mạch não giúp nữ bệnh nhân trẻ thoát khỏi liệt mặt, tay

Sau 2 năm chịu đựng những cơn đau đầu kéo dài, cô gái 20 tuổi rơi vào tình trạng liệt mặt trái, yếu chân trái và liệt hoàn toàn tay trái. Nhờ ca phẫu thuật bắc cầu động mạch não tại Bệnh viện Chợ Rẫy, chỉ sau 24 giờ, bệnh nhân đã phục hồi vận động tay và cải thiện rõ rệt tình trạng liệt mặt.

fb yt zl tw