Giải Nobel Y sinh 2024 vinh danh phát minh RNA

Chiều 7/10, tại thủ đô Stockholm (Thụy Điển), Hội đồng Nobel tại Viện Karolinska đã công bố giải Nobel Y Sinh 2024 thuộc về 2 nhà khoa học người Mỹ là Victor Ambros (sinh năm 1953) và Gary Ruvkun (sinh năm 1952) với việc phát hiện ra RNA siêu nhỏ (microRNA hay microARN), qua đó khám phá ra nguyên lý cơ bản chi phối cách thức điều hòa hoạt động của gene.

Lễ công bố hai nhà khoa học Victor Ambros và Gary Ruvkun được trao giải Nobel Y sinh 2024 với công trình phát minh RNA siêu nhỏ trong quá trình điều hòa gene, tại Stockholm (Thụy Điển) ngày 7/10/2024. Ảnh: Getty Images/TTXVN

Tuyên bố của Hội đồng Nobel nhấn mạnh giải Nobel Y sinh năm nay tập trung khám phá cơ chế điều hòa quan trọng được các tế bào sử dụng để kiểm soát hoạt động của gene. Thông tin di truyền từ ADN đến RNA thông tin (mRNA - một loại RNA đóng vai trò khuôn mẫu để sản xuất protein theo hướng dẫn được ghi trong gene), thông qua quá trình phiên mã, sau đó đến bộ máy tế bào để sản xuất protein. Tại đó, mRNA được dịch mã để protein được tạo ra theo các hướng dẫn di truyền lưu trữ trong ADN. Kể từ giữa thế kỷ XX, một số khám phá khoa học cơ bản nhất đã giải thích cách thức hoạt động của các quá trình này.

Vào cuối những năm 1980 của thế kỷ trước, 2 nhà khoa học Victor Ambros và Gary Ruvkun là nghiên cứu sinh sau Tiến sĩ tại phòng thí nghiệm của Robert Horvitz - người đã được trao giải Nobel Y Sinh năm 2002, cùng với Sydney Brenner và John Sulston vì những khám phá về "Điều hòa di truyền trong phát triển tạng và chết tế bào theo chương trình", mở đường cho việc nghiên cứu tìm hiểu nguyên nhân dẫn tới các căn bệnh liên quan đến tế bào, trong đó có ung thư. Trong phòng thí nghiệm của Horvitz, cả Ambros và Ruvkun đã nghiên cứu loài giun tròn C.elegans, sống tự do (không ký sinh), trong suốt, chiều dài khoảng 1 mm sống trong môi trường đất ôn đới. Mặc dù có kích thước nhỏ, song C.elegans sở hữu nhiều loại tế bào chuyên biệt như tế bào thần kinh và cơ - vốn cũng được tìm thấy ở các loài động vật lớn hơn, phức tạp hơn, khiến loài giun này trở thành một mô hình hữu ích để nghiên cứu cách thức mô phát triển và trưởng thành ở các sinh vật đa bào.

Thông qua việc nghiên cứu giun C.elegans, 2 nhà khoa học đã phát hiện RNA siêu nhỏ, cùng vai trò của chúng trong quá trình điều hòa gene sau phiên mã. Cơ chế này đã thúc đẩy quá trình tiến hóa của các sinh vật ngày càng phức tạp. Các nghiên cứu di truyền chỉ ra rằng các tế bào và mô không phát triển bình thường, nếu không có RNA siêu nhỏ. Điều hòa bất thường của RNA siêu nhỏ - có thể góp phần gây ung thư và đột biến ở các gene mã hóa cho RNA siêu nhỏ - đã được tìm thấy ở người, gây ra các tình trạng như mất thính lực bẩm sinh, rối loạn mắt và xương.

Giải Nobel Y sinh năm 2024 thuộc về công trình phát minh RNA siêu nhỏ trong quá trình điều hòa gene. Ảnh: nobelprize.org/TTXVN

Giải Nobel Y Sinh đã được trao 114 lần kể từ năm 1901 đến nay. Trong năm 2023, giải thưởng danh giá này thuộc về nhà khoa học người Hungary Katalin Kariko và nhà khoa học người Mỹ Drew Weissman với phát hiện về việc biến đổi cơ sở nucleoside để phát triển vaccine công nghệ mRNA hiệu quả trong phòng ngừa COVID-19.

Giải thưởng Y Sinh là giải khai màn tuần lễ Nobel 2024. Các giải thưởng tiếp theo được công bố gồm Giải Nobel Vật lý (ngày 8/10), Giải Nobel Hóa học (ngày 9/10) và Giải Nobel Văn học (ngày 10/10). Giải Nobel Hòa bình là giải thưởng duy nhất được công bố ở Oslo (Na Uy) ngày 11/10. Trong khi đó, giải Nobel Kinh tế sẽ khép lại Tuần lễ Nobel 2024 vào ngày 14/10.

Theo baotintuc.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Vì sức khỏe người dân Pha Long

Vì sức khỏe người dân Pha Long

Phòng khám Đa khoa khu vực Pha Long đang ngày càng khẳng định vai trò là điểm tựa y tế tin cậy của người dân vùng cao. Nơi đây, đội ngũ y, bác sĩ lặng thầm bám địa bàn, vượt qua nhiều thiếu thốn, cách trở, mang theo chuyên môn và tinh thần tận tụy để chăm sóc sức khỏe cho đồng bào.

Gần 317.000 lượt người được khám, chữa bệnh trong dịp nghỉ lễ 30/4-1/5

Gần 317.000 lượt người được khám, chữa bệnh trong dịp nghỉ lễ 30/4-1/5

Chiều 3/5, thông tin từ Cục Quản lý Khám chữa bệnh - Bộ Y tế cho biết, trong 24 giờ qua (tính từ 7 giờ ngày 2/5 - 7 giờ ngày 3/5), mặc dù trong dịp nghỉ lễ nhưng đội ngũ cán bộ, nhân viên y tế tại tất cả các cơ sở khám, chữa bệnh trực thuộc Bộ Y tế, các trường đại học, Y tế ngành và 34 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đều thường trực 4 cấp đầy đủ, thực hiện khám, cấp cứu cho 141.187 lượt người bệnh.

Hiện thực hóa nghị quyết vì sức khỏe Nhân dân

Hiện thực hóa nghị quyết vì sức khỏe Nhân dân

Trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân, ngành Y tế Lào Cai đã và đang chủ động, tích cực triển khai Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị bằng nhiều giải pháp đồng bộ, toàn diện. Với quyết tâm chính trị cao, các nhiệm vụ trọng tâm từng bước được cụ thể hóa và tổ chức thực hiện hiệu quả, góp phần xây dựng nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của tỉnh trong giai đoạn mới.

Bệnh não mô cầu gia tăng:Trẻ dưới 15 tuổi đối mặt nguy cơ cao

Bệnh não mô cầu gia tăng:Trẻ dưới 15 tuổi đối mặt nguy cơ cao

Bệnh não mô cầu đang âm thầm quay trở lại với diễn biến khó lường, đặc biệt trong nhóm trẻ em và thanh, thiếu niên. Gần một nửa số ca mắc được ghi nhận trong hơn 3 tháng đầu năm nay là trẻ dưới 15 tuổi. Điều đáng nói, đây không chỉ là nhóm có nguy cơ cao mà còn có thể trở thành nguồn lây tiềm ẩn trong cộng đồng. Trước thực tế đó, việc chủ động phòng ngừa, nhất là tiêm chủng đầy đủ, đúng cách, trở thành yếu tố then chốt để bảo vệ trẻ.

Khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế: Hướng tới quyền lợi tối đa cho người bệnh

Khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế: Hướng tới quyền lợi tối đa cho người bệnh

Những năm gần đây, các cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế (BHYT), đảm bảo tốt hơn quyền lợi cho người tham gia. Mọi hoạt động đều hướng tới mục tiêu lấy người bệnh là trung tâm, không ngừng cải thiện chất lượng dịch vụ và sự hài lòng của người dân.

Chủ động các giải pháp phòng, chống bệnh truyền nhiễm thời điểm giao mùa

Chủ động các giải pháp phòng, chống bệnh truyền nhiễm thời điểm giao mùa

Trước diễn biến phức tạp của thời tiết giao mùa, tỉnh Lào Cai đã và đang triển khai đồng bộ các giải pháp phòng, chống bệnh truyền nhiễm. Nhờ chủ động giám sát và xử lý kịp thời, tình hình dịch bệnh trên địa bàn trong tháng 4/2026 cơ bản được kiểm soát, không để bùng phát dịch bệnh nguy hiểm.

Ưu tiên nguồn lực đầu tư cho y tế

Ưu tiên nguồn lực đầu tư cho y tế

Việc triển khai hiệu quả các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đóng vai trò then chốt trong nâng cao chất lượng y tế cơ sở. Tại Lào Cai, Nghị quyết 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị “Về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân” đã trở thành định hướng quan trọng nhằm củng cố mạng lưới y tế tuyến cơ sở, hướng tới mục tiêu phục vụ người dân toàn diện, kịp thời và bền vững.

Bác sĩ thực hiện chụp nút mạch ung thư gan.

Bước tiến trong chẩn đoán hình ảnh và can thiệp điện quang

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang từng bước trở thành một trong những thành tựu công nghệ có tác động sâu rộng trong lĩnh vực y học hiện đại, đặc biệt là trong chẩn đoán hình ảnh và can thiệp điện quang. Không chỉ dừng lại ở vai trò hỗ trợ, AI đang dần trở thành một “trợ thủ đắc lực” giúp nâng cao độ chính xác, rút ngắn thời gian chẩn đoán, tối ưu quy trình điều trị.

Lào Cai tăng cường bảo đảm công tác y tế dịp nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và ngày 30/4 - 01/5

Lào Cai tăng cường bảo đảm công tác y tế dịp nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và ngày 30/4 - 01/5

Thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh về tổ chức nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và kỷ niệm Ngày Chiến thắng 30/4, Ngày Quốc tế Lao động 01/5, Sở Y tế Lào Cai đã ban hành văn bản yêu cầu các đơn vị y tế trên địa bàn chủ động triển khai các biện pháp bảo đảm công tác y tế trong thời gian nghỉ lễ.

fb yt zl tw