Giải Nobel Y sinh 2024 vinh danh phát minh RNA

Chiều 7/10, tại thủ đô Stockholm (Thụy Điển), Hội đồng Nobel tại Viện Karolinska đã công bố giải Nobel Y Sinh 2024 thuộc về 2 nhà khoa học người Mỹ là Victor Ambros (sinh năm 1953) và Gary Ruvkun (sinh năm 1952) với việc phát hiện ra RNA siêu nhỏ (microRNA hay microARN), qua đó khám phá ra nguyên lý cơ bản chi phối cách thức điều hòa hoạt động của gene.

Lễ công bố hai nhà khoa học Victor Ambros và Gary Ruvkun được trao giải Nobel Y sinh 2024 với công trình phát minh RNA siêu nhỏ trong quá trình điều hòa gene, tại Stockholm (Thụy Điển) ngày 7/10/2024. Ảnh: Getty Images/TTXVN

Tuyên bố của Hội đồng Nobel nhấn mạnh giải Nobel Y sinh năm nay tập trung khám phá cơ chế điều hòa quan trọng được các tế bào sử dụng để kiểm soát hoạt động của gene. Thông tin di truyền từ ADN đến RNA thông tin (mRNA - một loại RNA đóng vai trò khuôn mẫu để sản xuất protein theo hướng dẫn được ghi trong gene), thông qua quá trình phiên mã, sau đó đến bộ máy tế bào để sản xuất protein. Tại đó, mRNA được dịch mã để protein được tạo ra theo các hướng dẫn di truyền lưu trữ trong ADN. Kể từ giữa thế kỷ XX, một số khám phá khoa học cơ bản nhất đã giải thích cách thức hoạt động của các quá trình này.

Vào cuối những năm 1980 của thế kỷ trước, 2 nhà khoa học Victor Ambros và Gary Ruvkun là nghiên cứu sinh sau Tiến sĩ tại phòng thí nghiệm của Robert Horvitz - người đã được trao giải Nobel Y Sinh năm 2002, cùng với Sydney Brenner và John Sulston vì những khám phá về "Điều hòa di truyền trong phát triển tạng và chết tế bào theo chương trình", mở đường cho việc nghiên cứu tìm hiểu nguyên nhân dẫn tới các căn bệnh liên quan đến tế bào, trong đó có ung thư. Trong phòng thí nghiệm của Horvitz, cả Ambros và Ruvkun đã nghiên cứu loài giun tròn C.elegans, sống tự do (không ký sinh), trong suốt, chiều dài khoảng 1 mm sống trong môi trường đất ôn đới. Mặc dù có kích thước nhỏ, song C.elegans sở hữu nhiều loại tế bào chuyên biệt như tế bào thần kinh và cơ - vốn cũng được tìm thấy ở các loài động vật lớn hơn, phức tạp hơn, khiến loài giun này trở thành một mô hình hữu ích để nghiên cứu cách thức mô phát triển và trưởng thành ở các sinh vật đa bào.

Thông qua việc nghiên cứu giun C.elegans, 2 nhà khoa học đã phát hiện RNA siêu nhỏ, cùng vai trò của chúng trong quá trình điều hòa gene sau phiên mã. Cơ chế này đã thúc đẩy quá trình tiến hóa của các sinh vật ngày càng phức tạp. Các nghiên cứu di truyền chỉ ra rằng các tế bào và mô không phát triển bình thường, nếu không có RNA siêu nhỏ. Điều hòa bất thường của RNA siêu nhỏ - có thể góp phần gây ung thư và đột biến ở các gene mã hóa cho RNA siêu nhỏ - đã được tìm thấy ở người, gây ra các tình trạng như mất thính lực bẩm sinh, rối loạn mắt và xương.

Giải Nobel Y sinh năm 2024 thuộc về công trình phát minh RNA siêu nhỏ trong quá trình điều hòa gene. Ảnh: nobelprize.org/TTXVN

Giải Nobel Y Sinh đã được trao 114 lần kể từ năm 1901 đến nay. Trong năm 2023, giải thưởng danh giá này thuộc về nhà khoa học người Hungary Katalin Kariko và nhà khoa học người Mỹ Drew Weissman với phát hiện về việc biến đổi cơ sở nucleoside để phát triển vaccine công nghệ mRNA hiệu quả trong phòng ngừa COVID-19.

Giải thưởng Y Sinh là giải khai màn tuần lễ Nobel 2024. Các giải thưởng tiếp theo được công bố gồm Giải Nobel Vật lý (ngày 8/10), Giải Nobel Hóa học (ngày 9/10) và Giải Nobel Văn học (ngày 10/10). Giải Nobel Hòa bình là giải thưởng duy nhất được công bố ở Oslo (Na Uy) ngày 11/10. Trong khi đó, giải Nobel Kinh tế sẽ khép lại Tuần lễ Nobel 2024 vào ngày 14/10.

Theo baotintuc.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Trịnh Tường siết chặt kiểm soát an toàn thực phẩm tại trường học

Trịnh Tường siết chặt kiểm soát an toàn thực phẩm tại trường học

Với hơn 3.100 trẻ em, học sinh sử dụng bữa ăn bán trú mỗi ngày, xã Trịnh Tường xác định bảo đảm an toàn thực phẩm (ATTP) tại các trường học là nhiệm vụ thường xuyên, đòi hỏi sự kiểm soát chặt chẽ từ khâu lựa chọn nhà cung cấp, tiếp nhận nguyên liệu đến chế biến, chia suất ăn và giám sát bữa ăn của học sinh.

Yên Thành quan tâm sàng lọc sức khỏe người dân

Yên Thành quan tâm sàng lọc sức khỏe người dân

Xác định việc khám sàng lọc sức khỏe miễn phí cho người dân là chính sách ưu việt, đặc biệt là đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa, thời gian qua, xã Yên Thành đã thực hiện hiệu quả Kế hoạch số 256/KH-UBND ngày 26/5/2026 của UBND tỉnh về tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần cho người dân trên địa bàn tỉnh, giai đoạn 2026 - 2030.

Trẻ mắc RSV, cúm mùa gia tăng khi giao mùa: Cảnh giác dấu hiệu suy hô hấp

Trẻ mắc RSV, cúm mùa gia tăng khi giao mùa: Cảnh giác dấu hiệu suy hô hấp

Thời tiết chuyển mùa là thời điểm các bệnh lý hô hấp ở trẻ có nguy cơ gia tăng, trong đó virus hợp bào hô hấp (RSV) và cúm mùa có thể gây biến chứng viêm phổi, suy hô hấp. Từ những biểu hiện ban đầu giống cảm lạnh, bệnh có thể diễn tiến nhanh, đặc biệt ở trẻ sơ sinh, trẻ dưới 2 tuổi, trẻ sinh non và trẻ có bệnh lý nền.

"Đòn bẩy" duy trì mức sinh

"Đòn bẩy" duy trì mức sinh

Những chính sách mới của Luật Dân số đang tạo thêm “điểm tựa” để các cặp vợ chồng thực hiện kế hoạch sinh con, đồng thời nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em.

Israel cải tiến tế bào miễn dịch giúp thu nhỏ khối u ung thư

Israel cải tiến tế bào miễn dịch giúp thu nhỏ khối u ung thư

Các nhà khoa học Israel đã phát triển một phương pháp cải tiến tế bào T của hệ miễn dịch, giúp chúng nhận diện và tấn công tế bào ung thư hiệu quả hơn. Trong thử nghiệm trên chuột, phương pháp mới giúp làm chậm đáng kể sự phát triển của khối u và cải thiện tỷ lệ sống sót.

Để người bệnh không phải vượt tuyến

Để người bệnh không phải vượt tuyến

Việc làm chủ các kỹ thuật chuyên môn cao ngay tại địa phương không chỉ giúp người dân được thụ hưởng dịch vụ y tế chất lượng cao mà còn củng cố vững chắc niềm tin của đồng bào vùng cao vào y tế cơ sở.

Giúp người cao tuổi sống vui, sống khỏe

Giúp người cao tuổi sống vui, sống khỏe

Hưởng ứng Ngày Quốc tế Người cao tuổi (NCT) (1/10), các cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh đang đẩy mạnh hoạt động khám, sàng lọc, tư vấn và quản lý sức khỏe NCT ngay tại cộng đồng. Không chỉ giúp sớm phát hiện sớm bệnh, những hoạt động này còn mang đến sự quan tâm, sẻ chia, giúp NCT chủ động chăm sóc sức khỏe, sống vui, sống khỏe và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Chủ động kiểm soát nguy cơ mất an toàn thực phẩm

Chủ động kiểm soát nguy cơ mất an toàn thực phẩm

Công tác bảo đảm an toàn thực phẩm (ATTP) tại Lào Cai đang được triển khai theo hướng chủ động nhận diện, kiểm soát nguy cơ. Từ khu vực kinh doanh tập trung ở đô thị đến địa bàn vùng cao, biên giới, công tác kiểm tra, giám sát, tuyên truyền đang được tăng cường, từng bước hình thành mạng lưới phòng ngừa từ cơ sở đến cấp tỉnh.

fb yt zl tw