Giải Nobel Y sinh 2024 vinh danh phát minh RNA

Chiều 7/10, tại thủ đô Stockholm (Thụy Điển), Hội đồng Nobel tại Viện Karolinska đã công bố giải Nobel Y Sinh 2024 thuộc về 2 nhà khoa học người Mỹ là Victor Ambros (sinh năm 1953) và Gary Ruvkun (sinh năm 1952) với việc phát hiện ra RNA siêu nhỏ (microRNA hay microARN), qua đó khám phá ra nguyên lý cơ bản chi phối cách thức điều hòa hoạt động của gene.

Lễ công bố hai nhà khoa học Victor Ambros và Gary Ruvkun được trao giải Nobel Y sinh 2024 với công trình phát minh RNA siêu nhỏ trong quá trình điều hòa gene, tại Stockholm (Thụy Điển) ngày 7/10/2024. Ảnh: Getty Images/TTXVN

Tuyên bố của Hội đồng Nobel nhấn mạnh giải Nobel Y sinh năm nay tập trung khám phá cơ chế điều hòa quan trọng được các tế bào sử dụng để kiểm soát hoạt động của gene. Thông tin di truyền từ ADN đến RNA thông tin (mRNA - một loại RNA đóng vai trò khuôn mẫu để sản xuất protein theo hướng dẫn được ghi trong gene), thông qua quá trình phiên mã, sau đó đến bộ máy tế bào để sản xuất protein. Tại đó, mRNA được dịch mã để protein được tạo ra theo các hướng dẫn di truyền lưu trữ trong ADN. Kể từ giữa thế kỷ XX, một số khám phá khoa học cơ bản nhất đã giải thích cách thức hoạt động của các quá trình này.

Vào cuối những năm 1980 của thế kỷ trước, 2 nhà khoa học Victor Ambros và Gary Ruvkun là nghiên cứu sinh sau Tiến sĩ tại phòng thí nghiệm của Robert Horvitz - người đã được trao giải Nobel Y Sinh năm 2002, cùng với Sydney Brenner và John Sulston vì những khám phá về "Điều hòa di truyền trong phát triển tạng và chết tế bào theo chương trình", mở đường cho việc nghiên cứu tìm hiểu nguyên nhân dẫn tới các căn bệnh liên quan đến tế bào, trong đó có ung thư. Trong phòng thí nghiệm của Horvitz, cả Ambros và Ruvkun đã nghiên cứu loài giun tròn C.elegans, sống tự do (không ký sinh), trong suốt, chiều dài khoảng 1 mm sống trong môi trường đất ôn đới. Mặc dù có kích thước nhỏ, song C.elegans sở hữu nhiều loại tế bào chuyên biệt như tế bào thần kinh và cơ - vốn cũng được tìm thấy ở các loài động vật lớn hơn, phức tạp hơn, khiến loài giun này trở thành một mô hình hữu ích để nghiên cứu cách thức mô phát triển và trưởng thành ở các sinh vật đa bào.

Thông qua việc nghiên cứu giun C.elegans, 2 nhà khoa học đã phát hiện RNA siêu nhỏ, cùng vai trò của chúng trong quá trình điều hòa gene sau phiên mã. Cơ chế này đã thúc đẩy quá trình tiến hóa của các sinh vật ngày càng phức tạp. Các nghiên cứu di truyền chỉ ra rằng các tế bào và mô không phát triển bình thường, nếu không có RNA siêu nhỏ. Điều hòa bất thường của RNA siêu nhỏ - có thể góp phần gây ung thư và đột biến ở các gene mã hóa cho RNA siêu nhỏ - đã được tìm thấy ở người, gây ra các tình trạng như mất thính lực bẩm sinh, rối loạn mắt và xương.

Giải Nobel Y sinh năm 2024 thuộc về công trình phát minh RNA siêu nhỏ trong quá trình điều hòa gene. Ảnh: nobelprize.org/TTXVN

Giải Nobel Y Sinh đã được trao 114 lần kể từ năm 1901 đến nay. Trong năm 2023, giải thưởng danh giá này thuộc về nhà khoa học người Hungary Katalin Kariko và nhà khoa học người Mỹ Drew Weissman với phát hiện về việc biến đổi cơ sở nucleoside để phát triển vaccine công nghệ mRNA hiệu quả trong phòng ngừa COVID-19.

Giải thưởng Y Sinh là giải khai màn tuần lễ Nobel 2024. Các giải thưởng tiếp theo được công bố gồm Giải Nobel Vật lý (ngày 8/10), Giải Nobel Hóa học (ngày 9/10) và Giải Nobel Văn học (ngày 10/10). Giải Nobel Hòa bình là giải thưởng duy nhất được công bố ở Oslo (Na Uy) ngày 11/10. Trong khi đó, giải Nobel Kinh tế sẽ khép lại Tuần lễ Nobel 2024 vào ngày 14/10.

Theo baotintuc.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Cảnh báo bệnh lý thần kinh, hô hấp vào mùa lạnh

Cảnh báo bệnh lý thần kinh, hô hấp vào mùa lạnh

Mùa lạnh, người cao tuổi, trẻ nhỏ dễ gặp những vấn đề về sức khỏe như các bệnh lý hô hấp, thần kinh. Vì thế, khi có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, các chuyên gia khuyến cáo cần phải đến cơ sở y tế khám bệnh để được điều trị kịp thời. 

Bứt phá mạnh mẽ vì sức khỏe và hạnh phúc của Nhân dân

Bứt phá mạnh mẽ vì sức khỏe và hạnh phúc của Nhân dân

Năm 2025 ghi dấu bước phát triển đột phá của ngành y tế tỉnh Lào Cai khi hàng loạt kỹ thuật chuyên sâu, vốn trước đây chỉ có tại tuyến trung ương đã đủ điều kiện triển khai tại địa phương. Thành tựu này không chỉ nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh mà còn mở rộng cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế hiện đại cho người dân trên toàn tỉnh.

Những ngày trực thầm lặng của cán bộ y tế

Những ngày trực thầm lặng của cán bộ y tế

Trong kỳ nghỉ Tết Dương lịch, các cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh vẫn duy trì nhịp làm việc liên tục, nghiêm túc và trách nhiệm. Những ca trực xuyên đêm tại khu cấp cứu, hồi sức thể hiện tinh thần tận tâm của đội ngũ cán bộ y tế, góp phần bảo đảm công tác chăm sóc, bảo vệ sức khỏe Nhân dân được thông suốt, an toàn trong suốt kỳ nghỉ lễ.

Lào Cai tăng cường bảo đảm an toàn thực phẩm dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ và mùa Lễ hội Xuân 2026

Lào Cai tăng cường bảo đảm an toàn thực phẩm dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ và mùa Lễ hội Xuân 2026

Nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm phục vụ Nhân dân trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ và mùa Lễ hội Xuân năm 2026, tỉnh Lào Cai đã ban hành kế hoạch triển khai đồng bộ nhiều giải pháp tăng cường quản lý và kiểm soát chất lượng an toàn thực phẩm trên toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm, từ sản xuất, chế biến, kinh doanh, nhập khẩu đến tiêu dùng.

Cải thiện dinh dưỡng cho trẻ vùng cao

Cải thiện dinh dưỡng cho trẻ vùng cao

Những năm qua, công tác chăm sóc sức khỏe và phòng, chống suy dinh dưỡng cho trẻ em, đặc biệt tại khu vực vùng cao, luôn được tỉnh Lào Cai và các ngành chức năng quan tâm chỉ đạo. Nhiều chương trình hỗ trợ, mô hình can thiệp đã được triển khai kịp thời, góp phần giảm nguy cơ suy dinh dưỡng và hạn chế các bệnh lý liên quan ở trẻ.

Lào Cai sắp xếp, sáp nhập các cơ sở y tế khu vực

Lào Cai sắp xếp, sáp nhập các cơ sở y tế khu vực

Thực hiện chủ trương kiện toàn tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống y tế, tỉnh Lào Cai triển khai việc sáp nhập một số bệnh viện đa khoa khu vực với trung tâm y tế cùng địa bàn, hình thành các Trung tâm Y tế khu vực trực thuộc Sở Y tế tỉnh kể từ ngày 1/1/2026

Vì sức khỏe cộng đồng

Vì sức khỏe cộng đồng

Trạm Y tế Cốc San đang triển khai hiệu quả các hoạt động chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe Nhân dân. Với tinh thần trách nhiệm và sự tận tâm trong công việc, đội ngũ y, bác sĩ và nhân viên y tế của trạm góp phần bảo đảm công tác y tế cơ sở, vì sức khỏe cộng đồng.

Nơi gieo mầm hạnh phúc

Nơi gieo mầm hạnh phúc

Mang sứ mệnh cao cả, đồng hành với các cặp đôi trên hành trình thực hiện thiên chức làm cha, làm mẹ, Khoa Hỗ trợ sinh sản - Trung tâm Sản nhi, Bệnh viện Đa khoa số 1 tỉnh Lào Cai đang giúp các gia đình hiếm muộn hiện thực hóa giấc mơ về một tổ ấm vẹn tròn, đầy ắp tiếng cười trẻ thơ.

Nâng cao chất lượng khám chữa bệnh bằng đông y

Nâng cao chất lượng khám chữa bệnh bằng đông y

Xác định vai trò quan trọng của đông y trong công tác khám chữa bệnh, thời gian qua, Hội Đông y tỉnh Lào Cai đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh bằng y học cổ truyền, qua đó góp phần tích cực vào công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân trên địa bàn.

fb yt zl tw