Giải Nobel Y sinh 2024 vinh danh phát minh RNA

Chiều 7/10, tại thủ đô Stockholm (Thụy Điển), Hội đồng Nobel tại Viện Karolinska đã công bố giải Nobel Y Sinh 2024 thuộc về 2 nhà khoa học người Mỹ là Victor Ambros (sinh năm 1953) và Gary Ruvkun (sinh năm 1952) với việc phát hiện ra RNA siêu nhỏ (microRNA hay microARN), qua đó khám phá ra nguyên lý cơ bản chi phối cách thức điều hòa hoạt động của gene.

Lễ công bố hai nhà khoa học Victor Ambros và Gary Ruvkun được trao giải Nobel Y sinh 2024 với công trình phát minh RNA siêu nhỏ trong quá trình điều hòa gene, tại Stockholm (Thụy Điển) ngày 7/10/2024. Ảnh: Getty Images/TTXVN

Tuyên bố của Hội đồng Nobel nhấn mạnh giải Nobel Y sinh năm nay tập trung khám phá cơ chế điều hòa quan trọng được các tế bào sử dụng để kiểm soát hoạt động của gene. Thông tin di truyền từ ADN đến RNA thông tin (mRNA - một loại RNA đóng vai trò khuôn mẫu để sản xuất protein theo hướng dẫn được ghi trong gene), thông qua quá trình phiên mã, sau đó đến bộ máy tế bào để sản xuất protein. Tại đó, mRNA được dịch mã để protein được tạo ra theo các hướng dẫn di truyền lưu trữ trong ADN. Kể từ giữa thế kỷ XX, một số khám phá khoa học cơ bản nhất đã giải thích cách thức hoạt động của các quá trình này.

Vào cuối những năm 1980 của thế kỷ trước, 2 nhà khoa học Victor Ambros và Gary Ruvkun là nghiên cứu sinh sau Tiến sĩ tại phòng thí nghiệm của Robert Horvitz - người đã được trao giải Nobel Y Sinh năm 2002, cùng với Sydney Brenner và John Sulston vì những khám phá về "Điều hòa di truyền trong phát triển tạng và chết tế bào theo chương trình", mở đường cho việc nghiên cứu tìm hiểu nguyên nhân dẫn tới các căn bệnh liên quan đến tế bào, trong đó có ung thư. Trong phòng thí nghiệm của Horvitz, cả Ambros và Ruvkun đã nghiên cứu loài giun tròn C.elegans, sống tự do (không ký sinh), trong suốt, chiều dài khoảng 1 mm sống trong môi trường đất ôn đới. Mặc dù có kích thước nhỏ, song C.elegans sở hữu nhiều loại tế bào chuyên biệt như tế bào thần kinh và cơ - vốn cũng được tìm thấy ở các loài động vật lớn hơn, phức tạp hơn, khiến loài giun này trở thành một mô hình hữu ích để nghiên cứu cách thức mô phát triển và trưởng thành ở các sinh vật đa bào.

Thông qua việc nghiên cứu giun C.elegans, 2 nhà khoa học đã phát hiện RNA siêu nhỏ, cùng vai trò của chúng trong quá trình điều hòa gene sau phiên mã. Cơ chế này đã thúc đẩy quá trình tiến hóa của các sinh vật ngày càng phức tạp. Các nghiên cứu di truyền chỉ ra rằng các tế bào và mô không phát triển bình thường, nếu không có RNA siêu nhỏ. Điều hòa bất thường của RNA siêu nhỏ - có thể góp phần gây ung thư và đột biến ở các gene mã hóa cho RNA siêu nhỏ - đã được tìm thấy ở người, gây ra các tình trạng như mất thính lực bẩm sinh, rối loạn mắt và xương.

Giải Nobel Y sinh năm 2024 thuộc về công trình phát minh RNA siêu nhỏ trong quá trình điều hòa gene. Ảnh: nobelprize.org/TTXVN

Giải Nobel Y Sinh đã được trao 114 lần kể từ năm 1901 đến nay. Trong năm 2023, giải thưởng danh giá này thuộc về nhà khoa học người Hungary Katalin Kariko và nhà khoa học người Mỹ Drew Weissman với phát hiện về việc biến đổi cơ sở nucleoside để phát triển vaccine công nghệ mRNA hiệu quả trong phòng ngừa COVID-19.

Giải thưởng Y Sinh là giải khai màn tuần lễ Nobel 2024. Các giải thưởng tiếp theo được công bố gồm Giải Nobel Vật lý (ngày 8/10), Giải Nobel Hóa học (ngày 9/10) và Giải Nobel Văn học (ngày 10/10). Giải Nobel Hòa bình là giải thưởng duy nhất được công bố ở Oslo (Na Uy) ngày 11/10. Trong khi đó, giải Nobel Kinh tế sẽ khép lại Tuần lễ Nobel 2024 vào ngày 14/10.

Theo baotintuc.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Chủ động phòng, chống bệnh do vi-rút Nipah tại Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai

Chủ động phòng, chống bệnh do vi-rút Nipah tại Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai

Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh truyền nhiễm, công tác phòng, chống dịch từ tuyến đầu biên giới được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Tại Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai - một trong những cửa ngõ giao thương, xuất nhập cảnh lớn ở khu vực phía Bắc, các lực lượng chức năng đang triển khai đồng bộ, quyết liệt các biện pháp phòng, chống bệnh do vi-rút Nipah, nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng và bảo đảm an toàn dịch tễ khu vực cửa khẩu.

Tăng cường giám sát phòng, chống bệnh do vi-rút Nipah

Tăng cường giám sát phòng, chống bệnh do vi-rút Nipah

Để chủ động phòng, chống kiểm soát và ngăn ngừa nguy cơ bệnh do vi-rút Nipah gây ra trên địa bàn tỉnh Lào Cai, ngày 27/1/2026, Sở Y tế đã ban hành Văn bản số 423/SYT-NVY về việc tăng cường giám sát công tác phòng, chống bệnh do vi-rút Nipah.

Chưa ghi nhận ca mắc virus Nipah, Việt Nam tăng cường công tác giám sát

Chưa ghi nhận ca mắc virus Nipah, Việt Nam tăng cường công tác giám sát

Theo thông tin từ Bộ Y tế, đến ngày 26/1/2026, Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Nipah. Bộ Y tế đã chỉ đạo các địa phương tăng cường công tác giám sát, phòng chống dịch bệnh ngay từ các cửa khẩu, cơ sở y tế và cộng đồng, sẵn sàng các biện pháp đáp ứng, phòng chống dịch.

Lào Cai: Tập huấn chuyên môn, chuẩn bị thành lập Trung tâm hỗ trợ giáo dục hòa nhập

Lào Cai: Tập huấn chuyên môn, chuẩn bị thành lập Trung tâm hỗ trợ giáo dục hòa nhập

Nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đặc biệt, trong 3 ngày (từ 24 - 26/1/2026) Sở Giáo dục & Đào tạo tỉnh Lào Cai phối hợp cùng Bộ Giáo dục & Đào tạo và UNICEF Việt Nam tổ chức chương trình tập huấn nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý, giáo viên về giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật.

Nguy hiểm từ lối sống hiện đại đến cơ thể

Nguy hiểm từ lối sống hiện đại đến cơ thể

Ăn uống dư thừa nhưng thiếu dưỡng chất thiết yếu, thân thể vận động tối thiểu nhưng tâm trí căng thẳng tối đa, ngủ trên giường êm nhưng giấc ngủ ngày càng nông và chập chờn. Dưới góc nhìn y học cổ truyền, đó không phải là điều ngẫu nhiên, mà là hệ quả tất yếu của một lối sống đi ngược lại quy luật tự nhiên.

Cảnh báo rủi ro từ các dịch vụ làm đẹp cấp tốc dịp Tết

Cảnh báo rủi ro từ các dịch vụ làm đẹp cấp tốc dịp Tết

Thời điểm cận Tết Nguyên đán, nhu cầu làm đẹp gia tăng kéo theo số ca tai biến thẩm mỹ cũng tăng. Tâm lý nôn nóng muốn “đẹp nhanh” khiến không ít người lựa chọn các cơ sở thẩm mỹ không được cấp phép, sử dụng sản phẩm kém chất lượng, dẫn đến nhiều trường hợp biến chứng nặng, phải nhập viện điều trị.

Nền tảng để du lịch an toàn, bền vững

Nền tảng để du lịch an toàn, bền vững

Mỗi năm, Lào Cai đón hàng triệu lượt du khách trong và ngoài nước đến tham quan, nghỉ dưỡng và trải nghiệm. Sự tăng trưởng mạnh mẽ này không chỉ đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng dịch vụ, đa dạng hóa sản phẩm du lịch, mà còn đòi hỏi một nền tảng vững chắc hơn về sự an toàn, đặc biệt là an toàn sức khỏe cho du khách.

Điều dưỡng Bệnh viện Y học cổ truyền hết lòng chăm sóc người bệnh.

Mở rộng đối tượng hưởng 100% chi phí BHYT: Tạo nền tảng vững chắc cho chăm sóc sức khỏe Nhân dân

Nghị quyết 261/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá trong bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân đang từng bước được triển khai, mở rộng quyền lợi chăm sóc sức khỏe, giảm chi phí y tế cho người dân, tháo gỡ nhiều vướng mắc trong tiếp cận dịch vụ y tế.

fb yt zl tw