Với Quân đội nhân dân Việt Nam, đó không chỉ là nhiệm vụ chính trị, mà còn là trách nhiệm góp phần xây dựng nền tảng tinh thần xã hội, củng cố “thế trận lòng dân”, bồi đắp bản lĩnh, ý chí và sức mạnh văn hóa của dân tộc - cội nguồn sâu xa của sức mạnh quốc phòng toàn dân.
Văn hóa - cội nguồn sức mạnh tinh thần của sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc
Lịch sử dân tộc Việt Nam đã chứng minh một chân lý bền vững: Sức mạnh bảo vệ Tổ quốc không chỉ đến từ vũ khí, trang bị hay tiềm lực kinh tế, mà trước hết bắt nguồn từ sức mạnh tinh thần của con người Việt Nam - từ lòng yêu nước, ý chí độc lập tự chủ, tinh thần đoàn kết và truyền thống nhân nghĩa. Những giá trị ấy chính là kết tinh của văn hóa dân tộc qua hàng nghìn năm lịch sử.
Đại hội XIV của Đảng, khi đặt văn hóa ngang tầm với kinh tế và chính trị, đã tiếp tục khẳng định một tư duy mang tính chiến lược: Văn hóa không chỉ là đời sống tinh thần thuần túy, mà là nền tảng hình thành nhân cách, bản lĩnh, lý tưởng sống của con người - trong đó có lớp lớp cán bộ, chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam. Đưa Nghị quyết vào cuộc sống vì thế, với lĩnh vực quốc phòng, chính là làm cho những giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc thấm sâu hơn vào đời sống xã hội, trở thành sức mạnh tinh thần to lớn trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Chương trình chính luận nghệ thuật chào mừng Đại hội XIV.
Trong mọi thời kỳ cách mạng, Đảng ta luôn coi trọng xây dựng con người mới, bồi dưỡng lý tưởng, đạo đức và lối sống. Ngày nay, khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều cơ hội song cũng không ít thách thức, việc xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện càng trở thành yêu cầu cấp thiết. Một xã hội mà con người có bản lĩnh chính trị vững vàng, có ý thức trách nhiệm với cộng đồng, có tinh thần thượng tôn pháp luật và sẵn sàng cống hiến cho Tổ quốc, chính là nền tảng vững chắc nhất cho quốc phòng toàn dân.
Đối với Quân đội nhân dân Việt Nam – đội quân “từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu” – văn hóa dân tộc và văn hóa cách mạng luôn là nguồn mạch nuôi dưỡng phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ. Lòng trung thành với Đảng, Tổ quốc và nhân dân; tinh thần kỷ luật, đoàn kết; lối sống giản dị, nhân ái; ý chí vượt khó, sẵn sàng hy sinh vì nhiệm vụ… đều bắt nguồn từ nền tảng văn hóa cách mạng được hun đúc qua nhiều thế hệ.
Đưa Nghị quyết Đại hội XIV vào cuộc sống vì thế không thể tách rời nhiệm vụ tiếp tục bồi đắp những giá trị văn hóa đó trong toàn xã hội. Khi văn hóa yêu nước, tinh thần tự cường dân tộc, ý thức trách nhiệm công dân được củng cố, thì đó cũng là cách xây dựng “hậu phương tinh thần” vững chắc cho nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa.
Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh - củng cố “thế trận lòng dân”
Một trong những nội dung quan trọng mà Đại hội XIV nhấn mạnh là xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trong gia đình, nhà trường, cộng đồng và trên không gian mạng. Đây không chỉ là nhiệm vụ của ngành văn hóa, mà có ý nghĩa trực tiếp đối với việc củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc – nền tảng của “thế trận lòng dân” trong sự nghiệp quốc phòng.
Thực tiễn cho thấy, mọi âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch đều nhằm vào lòng dân, tìm cách khoét sâu mâu thuẫn, gây hoài nghi, chia rẽ khối đoàn kết dân tộc. Khi niềm tin xã hội bị suy giảm, khi những giá trị đạo đức, lối sống bị xói mòn, thì “thế trận lòng dân” sẽ bị tác động. Vì vậy, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh chính là xây dựng “lá chắn mềm” nhưng vô cùng bền vững trước các nguy cơ đe dọa an ninh, quốc phòng.
Đưa Nghị quyết vào cuộc sống ở phương diện này đòi hỏi phải quan tâm hơn nữa đến công tác giáo dục truyền thống, giáo dục lịch sử dân tộc, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ. Khi thanh niên hiểu rõ giá trị của độc lập, tự do; thấm nhuần truyền thống đấu tranh anh dũng của cha ông; tự hào về văn hóa dân tộc, thì họ sẽ có bản lĩnh vững vàng trước những tác động tiêu cực từ bên ngoài, không bị lôi kéo bởi những quan điểm sai trái, lệch lạc.
Không gian mạng hiện nay vừa là cơ hội lớn cho phát triển, vừa là địa bàn phức tạp về tư tưởng, văn hóa. Các thông tin xấu độc, xuyên tạc lịch sử, bôi nhọ lãnh đạo, kích động chia rẽ dân tộc… nếu không được nhận diện và đấu tranh kịp thời sẽ tác động tiêu cực đến nhận thức, niềm tin của một bộ phận nhân dân, nhất là giới trẻ. Đại hội XIV đặt ra yêu cầu xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trên không gian mạng – điều đó đồng nghĩa với việc kết hợp chặt chẽ giữa các giải pháp kỹ thuật, pháp lý và giáo dục nâng cao “sức đề kháng” văn hóa của xã hội.
Quân đội nhân dân Việt Nam, với chức năng là lực lượng chính trị, lực lượng chiến đấu trung thành, tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân, có vai trò quan trọng trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Nhưng cùng với nhiệm vụ đó, việc lan tỏa những giá trị tích cực, những tấm gương người tốt, việc tốt, những câu chuyện đẹp về người lính trong thời bình cũng là một cách thiết thực để củng cố niềm tin, bồi đắp tình cảm của nhân dân đối với Quân đội, qua đó làm sâu sắc thêm “thế trận lòng dân”.
Phát huy sức mạnh văn hóa trong xây dựng Quân đội vững mạnh toàn diện
Đại hội XIV xác định rõ yêu cầu xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức. Trong quá trình đó, yếu tố văn hóa giữ vai trò đặc biệt quan trọng, bởi văn hóa chính là “chất keo” gắn kết con người, là nền tảng hình thành nhân cách quân nhân và bản sắc của Quân đội.
Đưa Nghị quyết vào cuộc sống trong Quân đội trước hết là tiếp tục xây dựng môi trường văn hóa quân sự lành mạnh, dân chủ, kỷ luật, nghĩa tình. Môi trường ấy không chỉ được thể hiện qua điều lệnh, điều lệ, mà còn qua cách ứng xử giữa cán bộ với chiến sĩ, giữa cấp trên với cấp dưới, qua đời sống văn hóa tinh thần trong đơn vị. Khi mỗi quân nhân cảm nhận được sự tôn trọng, đoàn kết, sẻ chia trong tập thể, thì đó cũng là động lực để họ yên tâm công tác, gắn bó với đơn vị, sẵn sàng nhận và hoàn thành mọi nhiệm vụ.
Cùng với đó, việc phát huy các giá trị truyền thống của Bộ đội Cụ Hồ trong điều kiện mới có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Phẩm chất trung thành, kỷ luật, đoàn kết, gần dân, giúp dân, vì nhân dân phục vụ cần tiếp tục được cụ thể hóa bằng những hành động thiết thực trong huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, phòng chống thiên tai, dịch bệnh, tham gia xây dựng nông thôn mới, giúp dân xóa đói giảm nghèo… Mỗi hành động đẹp của người lính trong thời bình chính là minh chứng sống động cho sức mạnh văn hóa của Quân đội.
Đưa Nghị quyết Đại hội XIV vào cuộc sống còn đòi hỏi phải quan tâm hơn nữa đến đời sống văn hóa tinh thần của bộ đội, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo. Các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao, đọc sách, xem phim, giao lưu với địa phương… không chỉ giúp nâng cao đời sống tinh thần, mà còn góp phần bồi dưỡng tình cảm gắn bó máu thịt giữa Quân đội với nhân dân – nền tảng của quốc phòng toàn dân.
Ở tầm chiến lược, phát huy sức mạnh văn hóa dân tộc còn góp phần nâng cao vị thế, hình ảnh Việt Nam trên trường quốc tế. Một đất nước có bản sắc văn hóa rõ nét, con người thân thiện, yêu chuộng hòa bình nhưng kiên quyết bảo vệ độc lập, chủ quyền sẽ tạo dựng được uy tín, niềm tin với bạn bè quốc tế. Đó cũng là một phương diện của sức mạnh tổng hợp quốc gia, góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định cho phát triển.
Đưa Nghị quyết Đại hội XIV vào cuộc sống vì thế không chỉ là câu chuyện của phát triển kinh tế hay hoàn thiện thể chế, mà còn là quá trình bền bỉ bồi đắp nền tảng tinh thần của xã hội. Với Quân đội nhân dân Việt Nam, đó là trách nhiệm cùng toàn Đảng, toàn dân giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc, làm cho sức mạnh văn hóa trở thành động lực nội sinh, là “điểm tựa tinh thần” vững chắc cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.
Khi văn hóa được đề cao, con người được bồi dưỡng, niềm tin xã hội được củng cố, thì “thế trận lòng dân” sẽ ngày càng vững chắc. Và đó chính là nền tảng sâu xa, bền vững nhất để Quân đội nhân dân Việt Nam hoàn thành xuất sắc sứ mệnh thiêng liêng: Bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, giữ gìn môi trường hòa bình để đất nước phát triển phồn vinh, nhân dân ấm no, hạnh phúc.
