Gia đình chị Lý Thị Mơ, thôn Ngòi Khương, xã Yên Thành đưa cây dưa hấu vào trồng trên diện tích ruộng cạn của gia đình từ 3 năm nay. Chị Mơ xuống giống dưa từ tháng 2 dương lịch, chỉ sau gần 3 tháng cây dưa đã bắt đầu cho thu hoạch. Năm nay thời tiết tốt, không có mưa trong giai đoạn ra hoa nên cây đậu quả đều. Mỗi quả trung bình nặng từ 1 - 3kg, vui hơn có những quả nặng tới 4 - 5kg. Dự ước sản lượng cả vụ của gia đình chị Mơ đạt khoảng 1,5 tấn. Với giá bán ổn định ở mức 5.000 - 8.000 đồng/kg, vụ này gia đình chị thu về khoảng trên chục triệu đồng.
Chị Mơ phấn khởi chia sẻ: "Từ khi gia đình chuyển diện tích lúa kém hiệu quả sang trồng dưa hấu, tôi thấy hiệu quả hơn hẳn. Cây dưa dễ trồng, dễ chăm sóc, chỉ gần 3 tháng đã được thu hoạch. Năm nay, thời tiết thuận lợi nên mẫu mã đẹp, ngọt và ít sâu bệnh, vụ này gia đình sẽ thu cao hơn vụ trước”.
Cũng như gia đình chị Mơ, diện tích dưa của gia đình anh Bàn Văn Quyết, thôn Máy Đựng, cùng xã Yên Thành năm nay được mùa. Là một trong những hộ trồng dưa hấu sớm nhất trên địa bàn xã, hiện anh Quyết có trên 1,5 ha dưa hấu. Với 4 lao động trong gia đình, anh không phải thuê người làm nên chi phí đầu tư cho mỗi vụ dưa chỉ khoảng 17 triệu đồng, gồm tiền giống, túi ni lông phủ đất và phân bón.
Vì thế, với năng suất và giá bán khả quan, vụ này anh Quyết kỳ vọng sẽ thu về khoảng trên 200 triệu đồng. Đây là mức lợi nhuận đáng kể so với nhiều loại cây trồng truyền thống như lúa, đỗ, lạc trên cùng một diện tích.
Anh Quyết chia sẻ: "Từ khi chuyển đổi các cây trồng khác sang trồng dưa hấu, tôi thấy hiệu quả kinh tế rõ rệt, cao gấp nhiều lần mà lại đỡ công chăm sóc”.
Năm nay, toàn bộ diện tích trồng dưa hấu của người dân xã Yên Thành đạt khoảng 27 ha, đây đều là diện tích đất dưới cốt 58 được người dân tận dụng trên địa bàn xã và các xã lân cận. Dự kiến sản lượng đạt khoảng 30 tấn/ha, đem lại nguồn thu hàng tỷ đồng cho người dân Yên Thành.
Từ tháng 1 đến tháng 6 Dương lịch hàng năm, khi nước hồ Thác Bà rút, nhân dân các xã vùng Đông hồ Thác Bà lại tận dụng diện tích đất dưới cốt 58 để trồng các loại cây hoa màu như lạc, ngô, đậu đỗ… Hơn 10 năm trở lại đây, người dân đã mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu, đưa cây dưa hấu, dưa lê, dưa bở vào trồng trên diện tích đất bán ngập, đem lại hiệu quả kinh tế khá cao.
Với hiệu quả thiết thực từ việc phát triển mô hình dưa hấu, dưa lê trên đảo hồ Thác Bà, thời gian qua, huyện Yên Bình đã tập trung chỉ đạo các địa phương tích cực tuyên truyền, vận động bà con chuyển đổi diện tích cây ngắn ngày không hiệu quả sang trồng dưa. Huyện cũng chỉ đạo các địa phương phối hợp với cơ quan chuyên môn tập huấn, hướng dẫn nông dân kỹ thuật trồng, chăm sóc dưa.
Đồng thời, Yên Bình cũng tích cực hỗ trợ các hợp tác xã trên địa bàn liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm dưa với các doanh nghiệp nhằm mở rộng thị trường, tạo đầu ra ổn định để nông dân yên tâm sản xuất và nâng cao chất lượng, giá trị sản phẩm dưa sạch hồ Thác Bà. Vì vậy, năm 2025, mặc dù mặt nước hồ Thác Bà xuống ít nhưng diện tích trồng dưa trên toàn huyện vẫn duy trì khoảng 100 ha, tập trung ở các xã: Phúc Ninh, Mỹ Gia, Xuân Lai, Vũ Linh và Yên Thành.
Nhờ thời tiết thuận lợi và sự chủ động trong phòng trừ sâu bệnh, năm nay người dân Yên Bình được mùa dưa hấu, mẫu mã quả đẹp, vỏ mỏng, ruột đỏ, ăn ngọt thơm. Với sản lượng dưa ước đạt khoảng 30 tấn/ha, giá bán ổn định trung bình từ 5.000 - 8.000 đồng/kg, năm nay người dân vùng Đông hồ Thác Bà phấn khởi khi thu về cả chục tỷ đồng.
Để tiếp tục nâng cao chất lượng, sản lượng sản phẩm dưa hấu hồ Thác Bà, tháng 8 tới, Trung tâm Ứng dụng, kỹ thuật, thông tin khoa học và công nghệ tỉnh sẽ đưa vào trồng thử nghiệm giống dưa hấu không hạt Mặt Trời Đỏ ở các vụ khác nhau trên địa bàn huyện Yên Bình. Đây là giống dưa dễ trồng, ít bị sâu bệnh cho quả to, đều, vỏ dai, chắc, dễ vận chuyển xa và bảo quản được lâu, ruột chắc, ngọt đậm, màu sắc thịt quả đỏ đẹp.
Giống dưa này đã được Hợp tác xã Hoàng Long, xã Mỹ Gia đưa vào trồng thử nghiệm năm 2024, kết quả cây dưa sinh trưởng, phát triển tốt, cho quả to, thơm ngọt, giá bán 25.000 - 30.000/kg, hiệu quả gấp 3 lần giống dưa cũ. Tin tưởng khi giống dưa hấu Mặt Trời Đỏ thử nghiệm thành công và được nhân rộng trên địa bàn huyện sẽ phát huy tối đa hiệu quả sử dụng đất, tăng năng suất, chất lượng sản phẩm, đặc biệt tăng thu nhập cho người dân.
Minh Huyền
