Giữa màu xanh mướt của những thửa ruộng bậc thang, khu vực Bản Thái (thôn 5, xã Mù Cang Chải) những ngày này luôn rộn ràng bước chân du khách. Trong căn nhà sàn của gia đình, ông Lường Văn Sanh lại tất bật chuẩn bị đón đoàn khách mới. Hơn 15 năm gắn bó với du lịch cộng đồng, ông là một trong những người chứng kiến rõ nhất sự đổi thay của quê hương khi du lịch trở thành sinh kế của nhiều hộ dân. Hiện nay, homestay của gia đình ông có 5 phòng riêng cùng khu lưu trú cộng đồng, có thể phục vụ từ 40 - 60 du khách mỗi ngày. Theo ông Sanh, điều quý giá nhất mà du lịch mang lại không chỉ là nguồn thu nhập ổn định mà còn làm thay đổi diện mạo của cả bản làng.
“Trước đây, nhà sàn còn đơn sơ, nhiều hộ vẫn nuôi gia súc dưới gầm sàn. Từ khi làm du lịch, người dân cùng nhau dọn vệ sinh, chỉnh trang nhà cửa, giữ gìn cảnh quan để đón khách. Con cháu cũng có thêm việc làm ngay tại quê hương, không phải đi làm xa”, ông Sanh chia sẻ.
Những đổi thay ấy không chỉ được cảm nhận qua diện mạo bản làng mà còn được minh chứng bằng những con số tăng trưởng. 6 tháng đầu năm 2026, xã Mù Cang Chải đón hơn 67.250 lượt khách, đạt gần 40% kế hoạch năm; doanh thu từ du lịch đạt trên 168 tỷ đồng, trong đó khách quốc tế đạt hơn 10.800 lượt.
Theo ông Giàng A Tạng - Phó Chủ tịch UBND xã Mù Cang Chải, sức hút của địa phương không chỉ đến từ Di tích quốc gia đặc biệt Ruộng bậc thang Mù Cang Chải mà còn nhờ liên tục đổi mới sản phẩm du lịch. Bên cạnh mùa nước đổ, mùa lúa chín và du lịch cộng đồng, địa phương đang phát triển các sản phẩm trải nghiệm như trekking, thể thao ngoài trời, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số trong quảng bá, nâng cao chất lượng dịch vụ. Các sự kiện như Giải Marathon Mù Cang Chải Ultra Trail và Giải leo ruộng bậc thang “Dấu chân mùa nước đổ” đã góp phần quảng bá hình ảnh điểm đến, thu hút đông đảo du khách trong nước và quốc tế.
Không chỉ tạo nguồn thu từ lưu trú, ăn uống hay vận chuyển, du lịch còn mở ra nhiều cơ hội sinh kế mới. Thanh niên có thêm việc làm từ hướng dẫn viên, lái xe, cho thuê trang phục dân tộc; nhiều hộ dân đầu tư homestay, kinh doanh nông sản, sản phẩm OCOP và hàng thủ công truyền thống, từng bước nâng cao thu nhập ngay trên chính quê hương mình.
Từ những chuyển biến ở Mù Cang Chải có thể thấy, du lịch không còn là ngành kinh tế đơn lẻ mà đang tạo sức lan tỏa mạnh mẽ tới nhiều lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội. Lượng khách tăng kéo theo sự phát triển của thương mại, vận tải, lưu trú, dịch vụ ăn uống, tiêu thụ nông sản và sản phẩm đặc trưng địa phương; đồng thời tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập và góp phần gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.
Không chỉ Mù Cang Chải, những địa bàn trọng điểm như: Sa Pa, Bắc Hà, Y Tý tiếp tục khẳng định sức hút đối với du khách trong nước và quốc tế nhờ đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ và tăng cường quảng bá điểm đến. Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh ước đón 6,755 triệu lượt khách, đạt gần 60% kế hoạch năm; tổng thu từ khách du lịch đạt khoảng 25.370 tỷ đồng, đạt gần 50% kế hoạch năm.
Để duy trì đà phát triển, tỉnh đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Nghị quyết số 30/2025/NQ-HĐND về chính sách hỗ trợ phát triển du lịch được cụ thể hóa bằng nhiều nguồn lực thiết thực. Trong 6 tháng đầu năm, hơn 10,8 tỷ đồng được bố trí cho công tác xúc tiến, quảng bá và hỗ trợ các địa phương tổ chức lễ hội du lịch; khoảng 20 tỷ đồng được ủy thác qua Ngân hàng Chính sách xã hội nhằm hỗ trợ các tổ chức, cá nhân đầu tư phát triển du lịch.
Cùng với cơ chế, chính sách, Lào Cai tiếp tục đẩy mạnh quảng bá hình ảnh điểm đến thông qua các hội chợ, sự kiện du lịch trong nước và quốc tế; mở rộng liên kết với các doanh nghiệp lữ hành và tăng cường ứng dụng nền tảng số trong giới thiệu sản phẩm. Việc đa dạng hóa các loại hình như du lịch cộng đồng, du lịch xanh, nghỉ dưỡng, trải nghiệm văn hóa, thể thao và nông nghiệp đang từng bước hình thành chuỗi sản phẩm du lịch phong phú, góp phần kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu của du khách.
Chuyển đổi số cũng đang trở thành một trong những giải pháp quan trọng nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành. Nhiều địa phương từng bước xây dựng dữ liệu số, bản đồ du lịch, phát triển các nền tảng quảng bá trực tuyến và kết nối doanh nghiệp lữ hành với các điểm đến, giúp du khách dễ dàng tiếp cận thông tin, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý và quảng bá.
Thời gian tới, Lào Cai tiếp tục triển khai Đề án phát triển du lịch giai đoạn 2026 - 2030; đa dạng hóa sản phẩm theo lợi thế từng địa phương, phát triển chuỗi “Du lịch bốn mùa” tại các điểm đến trọng điểm như Sa Pa, Bắc Hà, Y Tý, Mù Cang Chải, Nghĩa Lộ, Văn Chấn; đồng thời đẩy mạnh du lịch cộng đồng, du lịch ẩm thực, du lịch qua biên giới, thu hút đầu tư hạ tầng và thúc đẩy chuyển đổi số nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, từng bước đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh.
Khi người dân trở thành chủ thể của hoạt động du lịch, mỗi bản làng là một sản phẩm đặc sắc, mỗi điểm đến là một mắt xích trong chuỗi giá trị du lịch. Với định hướng đúng và sự chung tay của cộng đồng, du lịch tiếp tục là lực kéo quan trọng, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững, xây dựng Lào Cai trở thành điểm đến hấp dẫn của khu vực và cả nước.
