Xã Khánh Hòa được thành lập trên cơ sở hợp nhất các xã Tô Mậu, An Lạc, Động Quan và Khánh Hòa - đây là các xã vùng ngoài của huyện Lục Yên (cũ) với xuất phát điểm không cao, người dân chủ yếu làm nông nghiệp, kinh tế gặp nhiều khó khăn…
Đặc biệt, trước đây, vai trò của phụ nữ và trẻ em chưa được quan tâm đúng mức, khiến vẫn tồn tại một số hạn chế trong giao tiếp, ứng xử xã hội. Trong khoảng hai năm trở lại đây, Dự án 8 "Thực hiện bình đẳng giới và giải quyết những vấn đề cấp thiết đối với phụ nữ và trẻ em" được triển khai tại Khánh Hòa đã mang lại cơ hội phát triển, thể hiện mình cho phụ nữ, giúp cải thiện điều kiện học tập, lao động của phụ nữ và trẻ em.
Được triển khai với phương châm: “Không để phụ nữ, trẻ em bị bỏ lại phía sau”, Dự án 8 đã trở thành chiếc cầu nối, mang kiến thức, sự tự tin và hy vọng đến hàng nghìn lượt người dân ở Khánh Hòa. Đây không chỉ là một dự án phát triển đơn thuần, mà còn là cuộc cách mạng thay đổi nhận thức của cộng đồng.
Chị Đoàn Thị Mến - Chủ tịch Hội Phụ nữ xã Khánh Hòa chia sẻ trong một buổi hội thảo: Dự án 8 đã tạo ra sự khác biệt ngay từ cách tiếp cận. Không còn là những buổi tuyên truyền khô khan, đọc - chép thông thường, Dự án đã tăng cường các hình thức tuyên truyền linh hoạt, lấy người dân làm trung tâm, lồng ghép vào các hoạt động văn hóa, thể thao và sinh hoạt cộng đồng...
Tại Khánh Hòa, Dự án 8 được triển khai sâu rộng. Đầu tiên là xây dựng các “Câu lạc bộ phụ nữ tự tin” tại các thôn, bản. Cán bộ dự án và Hội Phụ nữ xã không chỉ tuyên truyền cho người dân về quyền lợi, mà còn trao đổi về kỹ năng sống, phát triển kinh tế, cách nói chuyện với chồng con bình tĩnh, tôn trọng. Tổ chức sân khấu hóa, thực hiện các tình huống giả định, giải quyết bạo lực, phân biệt đối xử ngay tại câu lạc bộ. Chị em được khuyến khích bày tỏ ý kiến mà không sợ bị phán xét.
Phương châm “không để phụ nữ, trẻ em bị bỏ lại phía sau” được cụ thể hóa bằng cách đưa kiến thức đến những đối tượng yếu thế. Cán bộ Dự án không ngại đường xa xôi, băng rừng lội suối đến tận các hộ gia đình nghèo, gia đình có phụ nữ khuyết tật hoặc trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt. Sự kết hợp với các tổ chức đoàn thể địa phương như Đoàn thanh niên, Hội nông dân đã tạo ra mạng lưới hỗ trợ vững chắc.
Chị Triệu Thị Dược - Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ thôn Làng Dung, cộng tác viên của Dự án 8 chia sẻ: Chúng tôi hiểu rằng, nếu chỉ tổ chức hội thảo ở trung tâm xã những người cần nhất sẽ không đến được. Vì vậy, chúng tôi dùng “phương tiện” văn hóa địa phương: lồng ghép vào các buổi sinh hoạt văn nghệ, làm thành những tiểu phẩm, kịch ngắn về bạo lực gia đình bằng tiếng dân tộc thiểu số, rồi triển khai tuyên truyền ở nhà văn hóa thôn để dễ đi vào lòng người.
Ở Khánh Hòa, tác động rõ ràng nhất mà Dự án 8 mang lại là sự thay đổi trong vai trò và vị thế của người phụ nữ trong gia đình và cộng đồng. Nhiều phụ nữ đã tích cực tham gia các tổ chức tự quản, phát biểu ý kiến trong các cuộc họp thôn. Họ đóng góp ý kiến về những điều, khoản bảo vệ phụ nữ và trẻ em vào hương ước, quy ước của thôn…
Một thành công lớn khác của Dự án 8 là việc giải quyết những vấn đề cấp thiết về sức khỏe sinh sản. Trước đây, nhiều cô gái trẻ không hề được trang bị kiến thức cơ bản về tránh thai an toàn, hay các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Điều này dẫn đến tình trạng mang thai ngoài ý muốn và phá thai không an toàn. Dự án 8 đã tổ chức các buổi tuyên truyền chuyên sâu, dành riêng cho các nhóm tuổi khác nhau, đặc biệt là nhóm thanh niên và vị thành niên. Nội dung được truyền đạt một cách khoa học, cởi mở, sử dụng hình ảnh trực quan và ngôn ngữ gần gũi.
Cô giáo Trần Thị Hạnh tham gia hỗ trợ các buổi tập huấn cho nhóm học sinh bậc THCS, chia sẻ: Lần đầu tiên nói về sức khỏe sinh sản, các em rụt rè lắm. Chúng tôi phải sử dụng các trò chơi, những câu đố vui để phá tan sự ngượng ngùng. Sau vài buổi, các em đã mạnh dạn đặt câu hỏi về tuổi dậy thì, về tình bạn khác giới. Điều quan trọng là chúng tôi đã tạo ra “không gian an toàn” để các em tìm hiểu.
Trong quá trình triển khai Dự án 8, Hội Phụ nữ xã cũng phối hợp với trạm y tế, thiết lập “Tủ thuốc sức khỏe bà mẹ và trẻ em” tại các câu lạc bộ, cung cấp miễn phí các vật dụng vệ sinh cơ bản, tờ rơi hướng dẫn khám thai định kỳ và sử dụng biện pháp tránh thai. Thông qua đó, người phụ nữ hiểu rằng, việc chăm sóc sức khỏe của bản thân không phải là xa xỉ, mà là quyền cơ bản và cần thiết.
Bên cạnh đó, Dự án 8 đã tập trung xây dựng mô hình “Trường học thân thiện, học sinh tích cực” với các hoạt động nâng cao nhận thức cho cả giáo viên, học sinh và phụ huynh.
Các buổi tuyên truyền về “kỹ năng phòng tránh xâm hại” và “nhận diện bạo lực học đường” được tổ chức thường xuyên. Giáo viên được trang bị kiến thức để nhận biết sớm các dấu hiệu của trẻ bị tổn thương. Học sinh được dạy “Quy tắc 5 ngón tay” hay “Vòng tròn an toàn” để biết cách bảo vệ bản thân và tìm kiếm sự giúp đỡ.
Sau hai năm, Dự án 8 đã tổ chức 12 buổi tuyên truyền, hơn 1.500 lượt phụ nữ, trẻ em được tiếp cận trực tiếp với các nội dung của Dự án. Bằng cách trang bị cho phụ nữ và trẻ em kiến thức về bình đẳng giới, sức khỏe và quyền tự bảo vệ, Dự án 8 đã mở ra tương lai tốt đẹp hơn - nơi phụ nữ và trẻ em đều có cơ hội phát triển toàn diện.
Trình bày: Nguyễn Thị Thanh Ba
