Một báo cáo công bố trên tạp chí “Nature Climate Change” cho thấy, từ năm 2001 đến năm 2020, nạn phá rừng nhiệt đới đã làm gia tăng hiện tượng nắng nóng, góp phần gây ra trung bình 28.000 ca tử vong liên quan đến nhiệt độ cao trên toàn cầu mỗi năm. Đông Nam Á nổi lên là khu vực bị tác động nặng nề nhất, ghi nhận tỷ lệ tử vong cao nhất trong các vùng nhiệt đới.
Nghiên cứu ước tính khoảng 345 triệu người ở các khu vực nhiệt đới đã phải đối mặt với nhiệt độ cao hơn do mất rừng. Tại Đông Nam Á, tình trạng này đặc biệt rõ rệt với khoảng 122 triệu người bị ảnh hưởng, chiếm 74% dân số sống ở các khu vực mất rừng trong khu vực. Trung bình, nhiệt độ bề mặt ban ngày tại các khu vực bị phá rừng tăng thêm 0,27°C, dẫn đến tỷ lệ tử vong do nắng nóng lên tới 8 - 11 ca trên 100.000 người.
Các chuyên gia giải thích nguyên nhân chính là sự mất đi hiệu ứng “làm mát nhờ bốc hơi nước” của thảm thực vật. Khi rừng bị chặt phá, khả năng làm mát tự nhiên biến mất, khiến nhiệt độ cục bộ tăng nhanh và mạnh. Số ca tử vong do nắng nóng liên quan đến phá rừng tại Đông Nam Á chiếm tới 1,6% tổng số ca tử vong không do tai nạn ở các khu vực bị tác động, cao hơn nhiều so với châu Phi và châu Mỹ nhiệt đới.
Ngoài rủi ro sức khỏe, nghiên cứu cũng cảnh báo hệ lụy kinh tế lâu dài. Ở nhiều quốc gia thu nhập thấp trong khu vực ASEAN, tình trạng căng thẳng nhiệt có thể làm giảm năng suất lao động, qua đó trầm trọng thêm vấn đề nghèo đói. Các nhà khoa học nhấn mạnh quản lý rừng bền vững là giải pháp cấp thiết nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực và tăng khả năng thích ứng của cộng đồng địa phương trước biến đổi khí hậu.
