Động lực thúc đẩy nông thôn mới ở Mường Khương

Nằm ở vùng đất thượng nguồn sông Chảy, xã Si Ma Cai và Sín Chéng nổi tiếng có phong cảnh đẹp, đặc biệt là vựa hoa quả ôn đới của tỉnh. Ngày đầu năm mới 2026, khi những cành hoa lê, hoa mận đang chúm chím nụ chào đón xuân về, chúng tôi có dịp đến với vùng đất lưu dấu ngựa thần để “mục sở thị” câu chuyện phát triển vùng cây ăn quả ôn đới trên núi đá tai mèo.

Xã Quy Mông là địa bàn còn nhiều khó khăn về kinh tế - xã hội, dân cư phân tán, tỷ lệ hộ nghèo từng ở mức cao. Trong bối cảnh đó, khi triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG), cấp ủy đảng, chính quyền xã xác định rõ quan điểm: Không chạy theo hình thức, không dàn trải nguồn lực, mà tập trung đầu tư vào những nội dung thiết thực, sát với nhu cầu đời sống và sản xuất của người dân.

Chiều 12/1, Hội nông dân tỉnh Lào Cai phối hợp cùng Hội nông dân xã Lục Yên tổ chức giải ngân nguồn vốn Quỹ hỗ trợ nông dân cho các hội viên trên địa bàn.

Hội đồng nhân dân tỉnh đã ban hành Nghị quyết 22/2025/NĐ-HĐND quy định chính sách hỗ trợ xây dựng đường giao thông nông thôn trên địa bàn tỉnh Lào Cai, giai đoạn 2026 - 2030. Trong đó, tại khoản 1 và khoản 2 Điều 3 của Nghị quyết quy định mức hỗ trợ từ ngân sách cấp tỉnh để mở mới, mở rộng nền đường và xây dựng mặt đường bê tông xi măng.

Sau những cơn bão, khi dòng nước xiết đã rút, những dải mây xám rời đi, thôn Tả Trang, xã Bát Xát dần trở lại nhịp sinh hoạt thường ngày. Thế nhưng, trên tuyến đường nhỏ dẫn vào thôn, dấu vết của thiên tai vẫn còn hiện hữu. Mặt đường bê tông bị xé toạc, đất đá trôi đi, để lộ những vết rãnh sâu hoắm, như “vết thương” chưa kịp liền da.

Ở thôn Cán Chư Sử (xã Si Ma Cai) có một nông dân người Mông đã tận dụng tốt lợi thế khí hậu, thổ nhưỡng và vẻ đẹp của giống đào bản địa để trồng đào cảnh bán, đem lại thu nhập 150 triệu đồng đến 200 triệu đồng mỗi năm. Đó là ông Giàng A Pùa, được người dân thôn Cán Chư Sử quen gọi với cái tên “triệu phú hoa đào”.

Thôn Suối Chải, xã Bát Xát ở độ cao khoảng 1.500 m so với mực nước biển, hiện ra như một chấm nhỏ giữa đại ngàn trùng điệp. Tuyến đường độc đạo dẫn lên thôn uốn lượn theo triền núi, hẹp và dốc, có đoạn chỉ vừa hai xe máy tránh nhau. Một bên là vách đá dựng đứng, một bên là vực sâu hun hút. Đoạn đường ấy chính là “nút thắt” lớn nhất, kìm hãm bước phát triển của Suối Chải suốt nhiều năm qua.

Ngày 11/1, Đoàn Thanh niên xã Bát Xát phối hợp cùng Đoàn Thanh niên Công ty Than Nam Mẫu (Quảng Ninh) tổ chức lắp đặt và bàn giao hệ thống chiếu sáng năng lượng mặt trời tại thôn Trung Chải.

Theo kế hoạch, vụ Đông Xuân năm 2026, toàn tỉnh gieo cấy 29.000 ha lúa, phấn đấu sản lượng đạt 170.000 tấn. Nhằm thực hiện thắng lợi mục tiêu đã đề ra, ngành nông nghiệp và môi trường đã chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất cũng như ban hành văn bản hướng dẫn lịch thời vụ và cơ cấu giống cây trồng vụ Đông Xuân 2025 - 2026.

Sau gần hai năm triển khai, dự án “Hỗ trợ mô hình sinh kế và nâng cao năng lực tiếp cận chuỗi giá trị nông nghiệp cho cộng đồng nhằm góp phần tăng thu nhập và bình đẳng giới tại 3 xã của tỉnh Lào Cai” do Tổ chức Oxfam tại Việt Nam tài trợ, Trung tâm Hỗ trợ phát triển bền vững cộng đồng các dân tộc miền núi (SUDECOM) thực hiện, đã cho thấy hiệu quả rõ nét. Dự án không chỉ góp phần cải thiện sinh kế, tăng thu nhập cho người dân mà còn thúc đẩy bình đẳng giới tại địa phương.

Chiều 10/1, Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức hội nghị tổng kết công tác ngành nông nghiệp và môi trường năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026.

Phát triển giao thông nông thôn là một trong những khâu đột phá quan trọng trong xây dựng nông thôn mới, tạo động lực thúc đẩy kinh tế - xã hội và nâng cao đời sống Nhân dân.

Trên địa bàn xã Minh Lương hiện còn nhiều hộ dân chưa được đầu tư hệ thống cấp nước sinh hoạt hợp vệ sinh tập trung hoặc đã được đầu tư nhưng xuống cấp hoặc bị hỏng, dẫn đến tình trạng thiếu nước sinh hoạt kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân.

Trong bối cảnh nhiều diện tích cam tại các địa phương rơi vào tình trạng suy kiệt, sâu bệnh, thậm chí chết hàng loạt do canh tác thiếu bền vững, mô hình trồng cam theo tiêu chuẩn VietGAP của anh Mai Thanh Tùng, ở xã Lục Yên, đang cho thấy hướng đi hiệu quả, lâu dài. Với quy mô gần 200 ha, mô hình không chỉ mang lại thu nhập cao mà còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất nông nghiệp của người dân địa phương.

Trước diễn biến khắc nghiệt của thời tiết mùa đông, với rét đậm, rét hại, băng giá và sương muối kéo dài, các xã vùng cao như Trạm Tấu, Hạnh Phúc, Phình Hồ đã chủ động triển khai đồng bộ các biện pháp phòng chống đói, rét cho đàn gia súc. Các giải pháp này góp phần giảm thiểu rủi ro chăn nuôi, bảo vệ tài sản, ổn định sinh kế và duy trì sản xuất nông nghiệp bền vững.

Ở nhiều địa bàn vùng cao trong tỉnh, quỹ đất sản xuất hạn hẹp, địa hình dốc núi từ lâu là bài toán nan giải đối với người dân địa phương. Tuy nhiên, thay vì “đầu hàng” trước khó khăn, không ít hộ gia đình đã tìm được cách phát triển kinh tế từ chăn nuôi, bằng việc lựa chọn những giống vật nuôi phù hợp với điều kiện tự nhiên nơi mình đang sống.

Ngày 9/1, Đảng ủy, UBND xã Minh Lương tổ chức bàn giao nhà hỗ trợ di dời khẩn cấp do ảnh hưởng bởi hoàn lưu bão số 10 cho các hộ dân trên địa bàn xã.

Vốn chỉ là một loại cây trồng để làm hàng rào quanh nhà, vừa là món rau xanh dân dã của người địa phương, nhưng khoảng chục năm trở lại đây, cây ngũ gia bì gai được người tiêu dùng và khách du lịch ưa thích tìm mua, nên người dân xã Bắc Hà, tỉnh Lào Cai đã nhân giống, trồng trong vườn nhà.

Liên kết sản xuất - tiêu thụ đã trở thành “chìa khóa” để nông sản địa phương nâng cao giá trị và khẳng định chỗ đứng trên thị trường. Trong hành trình ấy, Liên minh Hợp tác xã tỉnh Lào Cai đã trở thành cầu nối, kết nối các hợp tác xã, đưa nông sản vươn xa.

Năm 2025 đánh dấu sự chuyển biến tích cực của xã vùng cao Phong Dụ Thượng khi thu ngân sách vượt xa dự toán và tỷ lệ hộ nghèo giảm sâu. Kết quả này đến từ việc địa phương kiên trì phát triển cây quế, mạnh dạn thử nghiệm nuôi cá nước lạnh và phát triển du lịch.