Hơn nửa thế kỷ kể từ ngày anh trai là liệt sĩ Trịnh Văn Hùng hy sinh tại chiến trường phía Nam trong chiến tranh chống Mỹ, bà Trịnh Thị Loan ở tổ dân phố Hồng Phú, phường Yên Bái vẫn chưa một lần được biết nơi anh an nghỉ.
Tấm Huân chương Chiến sĩ giải phóng do Hội đồng cố vấn Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hoà miền Nam Việt Nam trao tặng cho liệt sĩ Trịnh Văn Hùng (năm 1975) đã ngả màu theo thời gian là kỷ vật duy nhất gia đình bà Loan có được.
Không có địa chỉ cụ thể, không có phần mộ để thắp hương ngày giỗ, suốt hơn 50 năm qua, mong muốn lớn nhất của gia đình bà Loan là được đón anh trở về. Chính vì thế, khi biết tỉnh Lào Cai triển khai thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ, bà Loan đã đăng ký tham gia. Với bà, việc cung cấp mẫu ADN là tất cả hy vọng sau hơn nửa thế kỷ chờ đợi.
Bà Loan nghẹn ngào chia sẻ: "Giấy báo tử anh tôi chỉ ghi hy sinh ở mặt trận phía Nam nên việc tìm kiếm của gia đình tôi rơi vào vô vọng. Tôi rất mong trong đợt cao điểm này, gia đình sẽ được đón anh trở về".
Không riêng gia đình bà Loan, ở tuổi 103, ông Nguyễn Đăng Khích cũng ở phường Yên Bái vẫn ngày ngày đau đáu nhớ về người anh trai là liệt sĩ Nguyễn Đăng Ban - hy sinh trong kháng chiến chống thực dân Pháp.
Tuổi đã cao, sức khoẻ không còn được như trước nhưng khi biết tỉnh Lào Cai triển khai thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ để phục vụ công tác xác định danh tính liệt sĩ, ông Khích và gia đình đều mong đây sẽ là cơ hội để khép lại hành trình tìm kiếm kéo dài gần 1 đời người.
Giọng nói run run vì tuổi cao nhưng đầy khắc khoải, ông Khích nói: “Gia đình có 2 đời liệt sĩ là chú tôi và anh trai tôi; con trai tôi là dũng sĩ diệt Mỹ. Tôi may mắn hơn anh trai là được trở về sau chiến tranh. Mong ước lớn nhất của tôi lúc này là tìm được mộ anh để đưa về quê hương”.
Ước nguyện của gia đình bà Loan hay ông Khích cũng là ước nguyện của nhiều gia đình liệt sĩ trên cả nước.
Theo thống kê, tỉnh Lào Cai hiện có 3.334 thân nhân liệt sĩ thuộc diện thu nhận mẫu ADN trong đợt cao điểm từ ngày 13 - 17/7. Công tác lấy mẫu được tổ chức tại bốn địa điểm gồm phường Yên Bái, phường Lào Cai, phường Nghĩa Lộ và xã Khánh Hòa.
Đối tượng lấy mẫu được ưu tiên theo quy định gồm mẹ đẻ, bà ngoại, anh, chị, em cùng mẹ và thân nhân bên ngoại của liệt sĩ. Dữ liệu ADN sau khi phân tích sẽ được cập nhật vào ngân hàng gen để đối sánh với hài cốt liệt sĩ chưa xác định được danh tính trên phạm vi cả nước.
Để bảo đảm chiến dịch diễn ra thuận lợi, những ngày này, các địa phương trên địa bàn tỉnh đang chuẩn bị đầy đủ các điều kiện phục vụ lấy mẫu; rà soát thông tin thân nhân trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Đồng thời, chủ động hướng dẫn các thân nhân liệt sĩ kê khai hồ sơ.
Ông Lương Mạnh Hà - Bí thư Đảng ủy phường Nghĩa Lộ cho biết: “Đợt này, Nghĩa Lộ có 34 thân nhân liệt sĩ đăng ký lấy mẫu sinh phẩm ADN. Hiện nay, công tác chuẩn bị được phường triển khai với tinh thần khẩn trương nhưng chu đáo. Ngoài việc hoàn thiện danh sách thân nhân liệt sĩ, địa phương còn bố trí địa điểm, nhân lực, phương tiện và lực lượng hỗ trợ để bảo đảm mọi người dân đủ điều kiện đều được lấy mẫu thuận lợi, không để sót trường hợp nào”.
Xác định việc thu nhận mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, góp phần thực hiện hiệu quả Chiến dịch “500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ còn thiếu thông tin”, Công an tỉnh Lào Cai đã chủ động xây dựng, ban hành kế hoạch mở đợt cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN trên địa bàn toàn tỉnh.
Theo đó, Công an tỉnh chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ phối hợp chặt chẽ với Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Bộ Công an triển khai công tác lấy mẫu theo đúng quy trình. Đồng thời, chỉ đạo công an các xã, phường tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất, rà soát, lập danh sách thân nhân liệt sĩ đủ điều kiện tham gia; phối hợp với quân đội tổ chức đưa đón, hỗ trợ những thân nhân liệt sĩ tuổi cao, sức khỏe yếu đến địa điểm lấy mẫu, bảo đảm quá trình thu nhận sinh phẩm diễn ra thuận lợi, an toàn và chu đáo.
Đại tá Nguyễn Tiến Đỗ - Phó Giám đốc Công an tỉnh Lào Cai cho biết: “Chúng tôi xác định đây là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc, tri ân sự hy sinh xương máu của các anh hùng liệt sĩ bảo vệ độc lập dân tộc. Chính vì vậy, Công an tỉnh Lào Cai đã chỉ đạo các lực lượng tham gia công tác lấy mẫu giám định ADN liệt sĩ với tinh thần cao nhất, quyết tâm hoàn thành mục tiêu đã đề ra. Hiện nay, cùng với việc chuẩn bị kỹ lưỡng các điều kiện để tổ chức lấy mẫu sinh phẩm ADN diễn ra thành công, Công an tỉnh Lào Cai cũng đẩy mạnh công tác tuyên truyền để lan tỏa sâu rộng hoạt động này”.
Mỗi mẫu ADN được thu nhận hôm nay không chỉ là một dữ liệu sinh học phục vụ khoa học giám định mà đó còn là sự tiếp nối đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, là lời tri ân của thế hệ hôm nay đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc. Và hơn hết, đó là hành trình của nghĩa tình, của trách nhiệm và của niềm tin dù chiến tranh đã lùi xa nhưng sẽ đến một ngày những người con ưu tú của dân tộc được trở về với đúng tên tuổi của mình. Đây cũng chính là ý nghĩa lớn nhất của việc thu nhận mẫu ADN đang được triển khai trên khắp trên địa bàn tỉnh Lào Cai.
