Di sản và ký ức - Bức tranh từ những mảnh ghép

Giữa dòng chảy không ngừng của đời sống hiện đại, khi những giá trị mới len sâu vào từng bản làng vùng cao, câu chuyện giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống không còn là vấn đề của riêng một cộng đồng, mà trở thành mối quan tâm chung trong hành trình phát triển bền vững.

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, trên nền tảng nguồn lực di sản được bổ sung và không gian văn hóa giàu bản sắc, các địa phương kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và khai thác giá trị truyền thống, từng bước hình thành các sản phẩm công nghiệp văn hóa phục vụ phát triển du lịch.

Mỗi tuần hai buổi, tại một quán cà phê nhỏ ở phường Yên Bái, những người có chung niềm đam mê nghệ thuật lại tụ họp. Họ cùng nhau hát, cùng đàn và chia sẻ tình yêu âm nhạc qua từng giai điệu. Không sân khấu lớn, không ánh đèn rực rỡ, nhưng chính sự giản dị ấy đã tạo nên một không gian nghệ thuật gần gũi, ấm áp. Đây cũng là nơi sinh hoạt quen thuộc của các thành viên Câu lạc bộ Nghệ thuật Tre Xanh, những con người đến với âm nhạc bằng tất cả niềm đam mê và tinh thần gắn kết.

Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương (mùng 10 tháng 3 âm lịch) không chỉ là một ngày lễ truyền thống mà đã trở thành biểu tượng hội tụ tinh thần dân tộc.

Đan lát là một trong những nghề thủ công truyền thống của đồng bào Thái, tạo ra các sản phẩm không chỉ có giá trị sử dụng mà còn mang đậm giá trị thẩm mỹ, văn hóa. Dù nghề đan lát thủ công không còn phát triển mạnh như trước, nhưng ở vùng văn hoá Mường Lò vẫn có những người đang âm thầm gìn giữ, trao truyền nét văn hoá độc đáo này cho thế hệ trẻ.

Sáng 24/4, tại Bảo tàng tỉnh Lào Cai cơ sở 2, triển lãm “Gieo xanh nơi đỉnh mây” chính thức khai mạc, tiếp tục lan tỏa những câu chuyện đầy cảm hứng sau thời gian trưng bày tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam.

Sáng 23/4, tại Bảo tàng tỉnh Lào Cai, Trung tâm Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao tỉnh tổ chức chương trình giao lưu, gặp gỡ nhân chứng lịch sử và trao tặng, tiếp nhận hiện vật nhân kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026).

Hiện nay trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng phổ biến, len lỏi vào mọi lĩnh vực đời sống văn hóa, xã hội. Trong lĩnh vực văn hóa, ngoài những tác động tích cực thì AI đang âm thầm “xâm lăng” nền văn hóa Việt Nam.

Ngày 22/4, tại phường Lào Cai, Hội Người cao tuổi tỉnh Lào Cai phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh tổ chức Liên hoan tiếng hát dân ca người cao tuổi tỉnh Lào Cai lần thứ Nhất năm 2026.

Ngày 22/4, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) tổ chức Hội nghị báo cáo kết quả khai quật di chỉ khảo cổ học Ngòi Nhù, thôn An Thắng, xã Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai.

Giữa vùng quế Văn Yên, nơi hương quế nồng nàn quyện vào từng hơi thở của núi rừng, người Dao vẫn gìn giữ phong tục đầy tính nhân văn: Trồng quế mừng trẻ ra đời. Đó không chỉ là cách họ chào đón sinh linh bé nhỏ, mà còn là lời gửi gắm tương lai vào “đất mẹ”, là sợi dây kết nối giữa các thế hệ.

Nhiều năm qua, chị Làng Thị Quê và nhóm phụ nữ ở thôn Bản Noỏng, xã Văn Bàn đã cùng nhau giữ nghề may thêu thổ cẩm truyền thống. Mô hình không chỉ giúp bảo tồn bản sắc của người Tày ở Văn Bàn mà còn đưa sản phẩm thổ cẩm đi khắp thị trường trong và ngoài tỉnh, tạo việc làm thường xuyên cho 7 lao động với mức thu nhập từ 6 - 7 triệu đồng/người/tháng.

Từ thời kỳ dựng nước đến đời sống đương đại, tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương luôn hiện diện như sợi dây thiêng liêng gắn kết quá khứ với hiện tại, gắn kết cá nhân với cộng đồng.

Hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm 2026, nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh đã sôi nổi tổ chức các hoạt động thiết thực nhằm tôn vinh giá trị của sách và khơi dậy niềm đam mê học tập, sáng tạo trong thế hệ trẻ.

Sáng 20/4, Trung tâm Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao tỉnh Lào Cai phối hợp với Trường THPT số 3 Bảo Thắng (xã Phong Hải) tổ chức Ngày hội Sách và Văn hóa đọc năm 2026 trong hệ thống thư viện và nhà văn hóa trên địa bàn tỉnh với chủ đề "Văn hóa đọc - Nền tảng tri thức cho xã hội học tập và phát triển bền vững".

Từ ngày 20 đến 22/4, tại Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Bảo Thắng, Ngày Sách và Văn hóa đọc năm 2026 được tổ chức trong không gian trưng bày sáng tạo, thu hút đông đảo học sinh và Nhân dân trên địa bàn.

Mỗi dịp tham gia trình diễn tại các chương trình, sự kiện văn hóa, lễ hội ở các tỉnh, thành phố trong nước đều là cơ hội để các nghệ nhân, diễn viên quần chúng ở Mường Lò tự hào giới thiệu, lan tỏa vẻ đẹp của điệu xòe nói riêng và bản sắc văn hóa vùng Mường Lò nói chung đến bạn bè ngoài tỉnh.

Ngày 19/4 (tức mùng 3 tháng 3 Âm lịch), tại đình Tháp Cái, thôn Tháp Cái, xã Xuân Ái, UBND xã Xuân Ái tổ chức Lễ cầu mùa truyền thống năm 2026, thu hút đông đảo cán bộ, Nhân dân và du khách tham dự.

Sáng 19/4, Phòng Cảnh sát cơ động, Công an tỉnh Lào Cai tổ chức sinh hoạt chính trị với chủ đề “Chiến sĩ với Ngày Sách và Văn hóa đọc năm 2026”, thu hút 50 cán bộ, chiến sĩ, đoàn viên thanh niên tham gia.

Ngày 19/4 (tức mùng 3 tháng 3 Âm lịch), phường Sa Pa tổ chức Lễ hội đền Mẫu Thượng năm 2026, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách tham gia.