Lúa nếp non gặt xong được tuốt và loại bỏ hạt lép.
Rang cốm là công đoạn quan trọng quyết định độ ngon của cốm, bởi nếu quálửa sẽ bị cứng, nếu non lửa sẽ bị mất đi độ dẻo.
Những cô gái Thái nhịp nhàng giã cốm theo kinh nghiệm truyền miệng của các bà, các mẹ. Chân của người giã cốm phải thật đều, phối hợp nhịp nhàng với tay người ngồi dưới đảo cốm ở trong cối.
Hạt cốm xanh non, dẻo quánh giã xong được gói trong lá dong xanh, vừa tăng thêm màu xanh của cố, vừa lưu giữ mùi thơm của hạt nếp non.
Với người dân Tú Lệ, cốm không chỉ là một món ăn đặc sản, mà hơn thế, đã trở thành một biểu tượng văn hóa. Cốm Tú Lệ làm cuộc sống bản làng thêm ấm no, sung túc. Hương cốm vấn vương khách lạ mang tinh túy của đất trời để mỗi độ thu sang, cốm nếp Tú Lệ lại cùng khách thập phương xuôi ngược, góp cùng mùa thu một thức quà thi vị, làm nên một phần thương hiệu của vùng cao Yên Bái. Vào Tháng 9, tháng 10, làng cốm Tú Lệ rộng ràng tiếng chày giã, râm ran tiếng nói cười của chị em người Thái đón mời khách mua.
Thu Trang – Mạnh Cường