Đề xuất quy định giờ làm việc, lương đủ sống để thúc đẩy dân số

Để dân số phát triển bền vững, chuyên gia kiến nghị thời gian làm việc của người lao động phải đủ ngắn (8 giờ mỗi ngày) để họ có thời gian tìm bạn đời, chăm sóc con cái, gia đình.

Góp ý để hoàn thiện chính sách trong Luật Dân số và gợi ý chính sách chuyển đổi nhân khẩu học của các nền kinh tế châu Á - Thái Bình Dương, GS-TS Nguyễn Thiện Nhân - Đại biểu Quốc hội khóa XV; nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Bí thư Thành ủy TP HCM - đưa ra 11 giải pháp để phát triển dân số, đất nước bền vững, gia đình và người dân hạnh phúc.

GS-TS Nguyễn Thiện Nhân góp ý, hoàn thiện chính sách trong dự thảo Luật Dân số.
GS-TS Nguyễn Thiện Nhân góp ý, hoàn thiện chính sách trong dự thảo Luật Dân số.

Theo đó, GS Nguyễn Thiện Nhân đề xuất để mỗi gia đình có thể sinh được 2 con, thì thu nhập của 1 gia đình 2 người đi làm phải nuôi được 4 người (2 người lớn, 2 trẻ con). Chính phủ, các doanh nghiệp và người lao động (công đoàn) cần thống nhất nhận thức và giải pháp để gia đình có 2 người đi làm có đủ thu nhập để nuôi dạy, cho học hành đàng hoàng 2 người con.

Ông cho rằng cần chuyển từ quy định lương tối thiểu sang quy định lương đủ sống tối thiểu cho gia đình 4 người.

Thứ 2, thời gian làm việc của người lao động phải đủ ngắn (8 giờ lao động/ngày, 40 giờ/tuần) để họ có thời gian tìm bạn đời, chăm sóc con cái, gia đình và sở thích riêng tư.

Thứ 3, cần có thị trường nhà ở có tính cạnh tranh, sự hỗ trợ và giám sát của nhà nước để người lao động có thể thuê hoặc mua được nhà với giá cả chấp nhận được, để việc không có nhà không trở thành 1 điều kiện không thể vượt qua khi kết hôn.

Thứ 4, điều kiện làm việc, chế độ nghỉ khi có thai và sinh con, chế độ lương và thăng tiến ở doanh nghiệp phải khuyến khích việc lập gia đình và sinh con, không tạo ra xung đột giữa việc làm và gia đình, có con.

Thứ 5, cần thực hiện phổ cập giáo dục mầm non (trẻ từ 3 tháng tuổi đến 5 tuổi) để cha mẹ có điều kiện làm việc và phát triển ngay cả khi sau sinh và con còn nhỏ. Phát triển hệ thống giáo dục công lập và ngoài công lập để phổ cập tiểu học, trung học cơ sở và phổ cập nghề.

Thứ 6, chia sẻ trách nhiệm giữa vợ và chồng trong việc làm việc nhà, nuôi dạy con, thực hiện bình đẳng giới thực sự.

Thứ 7, xây dựng môi trường xã hội thân thiện với trẻ em, người mẹ và gia đình, thể hiện sự trân trọng của xã hội với những người làm tròn trách nhiệm công dân để đất nước phát triển bền vững về lao động và dân số.

Thứ 8, cần dạy về làm vợ, làm chồng hạnh phúc, làm cha mẹ hạnh phúc và xây dựng gia đình hạnh phúc từ bậc học phổ thông và giáo dục nghề nghiệp. Cần dạy môn Hạnh phúc học của người Việt Nam ở các bậc học.

Thanh niên Việt kết hôn lần đầu ngày càng muộn.
Thanh niên Việt kết hôn lần đầu ngày càng muộn.

Thứ 9, cần phát huy truyền thống văn hóa của người Việt Nam, sáng kiến cộng đồng địa phương để kết hôn và sinh con đem lại hạnh phúc không thể thay thế cho đời người, là niềm tự hào khi làm tròn trách nhiệm công dân.

Thứ 10, Nhà nước có chương trình hỗ trợ thiết thực các cặp vợ chồng vô sinh sinh con.

Thứ 11, các gia đình tự quyết định số con và thời điểm sinh con. Phát triển hệ thống tư vấn chăm sóc sức khỏe và hỗ trợ sinh sản.

Theo GS Nguyễn Thiện Nhân, công tác dân số hiện nay còn nhiều khó khăn, thách thức như một số vấn đề thực tiễn nảy sinh, tác động trực tiếp đến sự phát triển bền vững của đất nước. Mức sinh thay thế chưa thực sự bền vững. Số con trung bình của một phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ là 1,96, thấp nhất trong lịch sử và được dự báo tiếp tục giảm.

Nguyên nhân của mức sinh giảm là do xu hướng kết hôn muộn, nhiều người lựa chọn cuộc sống độc thân, không kết hôn. Tại TP HCM, độ tuổi kết hôn trung bình lần đầu là 30,4, mức kỷ lục tại Việt Nam, góp phần tạo nên mức sinh thấp và đẩy nhanh già hóa dân số.

"Nếu không có sự thay đổi đột phá về chính sách kinh tế, xã hội và chính sách dân số thì tổng tỉ suất sinh của Việt Nam sẽ tiếp tục giảm sâu hơn và duy trì lâu dài"- GS Nguyễn Thiện Nhân nói.

Hiện dự thảo Luật Dân số đang được Bộ Y tế xây dựng, lấy ý kiến. Tại dự thảo này, Bộ Y tế đề xuất bỏ quy định mỗi cặp vợ chồng chỉ sinh 1-2 con và trao quyền quyết định số con, thời gian sinh con, khoảng cách giữa các lần sinh con cho vợ chồng.

Theo nld.com.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Những nồi cháo ấm tình người

Những nồi cháo ấm tình người

“Sống trong đời sống cần có một tấm lòng. Để làm gì em biết không? Để gió cuốn đi...” - những ca từ mộc mạc mà sâu sắc trong bài hát “Để gió cuốn đi” của cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã trở thành thông điệp xuyên suốt hoạt động thiện nguyện mà thầy và trò Trường THCS Nghĩa Lộ, phường Nghĩa Lộ (Lào Cai) bền bỉ thực hiện. Bởi đôi khi, lòng tốt chỉ đơn giản là bát cháo nóng, lời hỏi thăm chân thành hay nụ cười động viên người đang gặp khó khăn.

Lào Cai tăng cường quản lý giá thuốc, thiết bị y tế và dịch vụ khám, chữa bệnh

Lào Cai tăng cường quản lý giá thuốc, thiết bị y tế và dịch vụ khám, chữa bệnh

UBND tỉnh Lào Cai đã ban hành văn bản yêu cầu các sở, ngành, địa phương tăng cường các biện pháp quản lý, điều hành giá thuốc, thiết bị y tế, vật tư xét nghiệm và dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh trong những tháng cuối năm 2026, nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định giá và bảo đảm quyền lợi của người dân.

Nông dân vùng cao thích ứng với biến đổi khí hậu

Nông dân vùng cao thích ứng với biến đổi khí hậu

Người dân ở vùng cao Lào Cai bao đời nay sống dựa vào ruộng đồng, núi rừng. Thế nhưng, những năm qua, thiên tai diễn biến dị thường đã tác động tiêu cực đến đời sống và sản xuất, đe dọa trực tiếp đến sinh kế của hàng nghìn hộ dân.

Viettel công bố hệ sinh thái giải pháp số cho doanh nghiệp, triển khai chương trình thúc đẩy chuyển đổi số tới 370 tỷ đồng tại TP.HCM

Viettel công bố hệ sinh thái giải pháp số cho doanh nghiệp, triển khai chương trình thúc đẩy chuyển đổi số tới 370 tỷ đồng tại TP.HCM

Ngày 17/11/2026, tại Diễn đàn “Kết nối giải pháp chuyển đổi số doanh nghiệp Việt”, Tổng Công ty Viễn thông Viettel (Viettel Telecom) công bố hệ sinh thái giải pháp số đáp ứng nhu cầu đa dạng của doanh nghiệp, từ hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa đến các tập đoàn lớn và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI).

Chăm lo toàn diện cho đội ngũ nhà giáo

Chăm lo toàn diện cho đội ngũ nhà giáo

Đứng trước yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo theo tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW, Kết luận số 91-KL/TW, Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị, cùng với Luật Nhà giáo, chiến lược phát triển đội ngũ nhà giáo đang được ngành Giáo dục đặt ở vị trí trung tâm. 

Khi lòng dân “xây” nên thành luỹ

Khi lòng dân “xây” nên thành luỹ

Bằng uy tín và sự kiên trì, đội ngũ trưởng thôn, người có uy tín ở Lào Cai đang góp sức đẩy lùi ma túy ngay tại cơ sở. Họ vận động người dân chủ động phòng ngừa, giúp đỡ người lầm lỡ, khơi dậy trách nhiệm của mỗi gia đình, dòng họ, tạo nên những “thành lũy” vững chắc bảo vệ bình yên bản làng.

Mậu A đạt 87/100 điểm tiêu chí quốc gia về y tế xã

Mậu A đạt 87/100 điểm tiêu chí quốc gia về y tế xã

Xã Mậu A đạt 87/100 điểm theo Bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã năm 2026. Cả 10 tiêu chí đều đạt ít nhất 50% số điểm, không có chỉ tiêu bị điểm liệt. UBND xã báo cáo kết quả này tại buổi làm việc sáng 18/11/2026 với Đoàn giám sát, hỗ trợ của Sở Y tế tỉnh Lào Cai về thực hiện các tiêu chí y tế và xây dựng nông thôn mới.

Nuôi dưỡng đam mê nghệ thuật trong trường học

Nuôi dưỡng đam mê nghệ thuật trong trường học

Thực hiện chủ trương tăng cường giáo dục nghệ thuật trong trường học, hướng tới phát triển toàn diện phẩm chất, năng lực học sinh và gìn giữ bản sắc văn hóa các dân tộc, các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh, nhất là vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, đang đẩy mạnh các hoạt động văn hóa, văn nghệ với nhiều hình thức phong phú. 

fb yt zl tw