Bộ Công Thương vừa gửi Bộ Tư pháp hồ sơ thẩm định dự thảo Nghị định sửa đổi bổ sung một số điều Nghị định số 72 năm 2025 của Chính phủ quy định về cơ chế, thời gian điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân.
Tại dự thảo Nghị định lần 3, Bộ Công Thương đã bổ sung nội dung "các khoản chi phí phục vụ trực tiếp cho việc sản xuất, cung ứng điện nhưng chưa được tính toán, bù đắp đầy đủ trong giá bán lẻ điện bình quân trước đây".
Theo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), trong giai đoạn 2022-2023, do ảnh hưởng của tình hình địa chính trị trên thế giới, chi phí mua điện tăng cao dẫn đến EVN gặp nhiều khó khăn trong hoạt động sản xuất kinh doanh, số lỗ lũy kế 2 năm này khoảng 50.029 tỷ đồng. Đến hết năm 2024, Công ty mẹ - EVN vẫn còn khoảng gần 44.800 tỷ đồng. Nếu không được tính toán để thu hồi trong giá điện thì sẽ không bù đắp kịp thời phần vốn đầu tư Nhà nước giảm trong giai đoạn các năm trước đây.
Bộ Công Thương đề xuất 2 phương án để đưa khoản lỗ trên giá bán lẻ điện bình quân.
Phương án 1, các khoản chi phí phục vụ trực tiếp cho việc sản xuất, cung ứng điện chưa được tính toán, bù đắp đầy đủ trong giá bán lẻ điện bình quân trước đây, được xác định theo kết quả hoạt động kinh doanh, có giảm trừ lợi nhuận khác nếu có trong báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh thuộc báo cáo tài chính riêng hằng năm của Công ty mẹ EVN đã được kiểm toán bởi đơn vị kiểm toán độc lập từ năm 2022 trở đi. Bộ Công Thương xem xét, có ý kiến đối với phương án phân bổ các khoản chi phí tại điểm này do EVN đề xuất.
Phương án 2, Bộ Công Thương đề xuất các khoản chi phí phục vụ trực tiếp cho việc sản xuất, cung ứng điện chưa được tính toán, bù đắp đầy đủ trong giá bán lẻ điện bình quân từ năm 2022 đến trước năm Nghị định này có hiệu lực thi hành, được xác định theo kết quả hoạt động kinh doanh, có giảm trừ lợi nhuận hoạt động khác (nếu có) trong báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh thuộc báo cáo tài chính riêng hằng năm của Công ty mẹ EVN đã được kiểm toán bởi đơn vị kiểm toán độc lập. Bộ Công Thương xem xét, có ý kiến đối với phương án phân bổ các khoản chi phí tại điểm này do EVN đề xuất.
Với phương án 2, Bộ Công Thương đánh giá nhằm mục đích xử lý khoản chi phí phục vụ trực tiếp cho việc sản xuất, cung ứng điện chưa được tính toán, bù đắp đầy đủ trong giá bán lẻ điện bình quân từ năm 2022 đến trước năm Nghị định này có hiệu lực thi hành, không áp dụng cho những năm tới nếu tiếp tục xảy ra và cũng nhằm yêu cầu các đơn vị điện lực rà soát, bám sát và cân nhắc trong việc triển khai thực hiện hoạt động sản xuất kinh doanh để đảm bảo giảm thiểu và hơn nữa là không để xảy ra việc này trong thời gian tới.
Ngoài ra, Bộ Công Thương đề xuất sẽ phân bổ chênh lệch tỷ giá đánh giá lại chưa được phân bổ, chênh lệch tỷ giá chưa được ghi nhận và thanh toán cho các nhà máy điện theo thỏa thuận tại hợp đồng mua bán điện.
Một thay đổi quan trọng khác được đề xuất trong dự thảo nghị định là cơ chế giám sát khi điều chỉnh giá điện. Theo đó, Bộ Công Thương sẽ thực hiện kiểm tra, rà soát và cho ý kiến đối với phương án giá của EVN trước khi điều chỉnh cả khi tăng và giảm (áp dụng cho các mức giảm từ 1% trở lên hoặc tăng từ 2% đến dưới 5%). Với quy định hiện hành: Bộ Công thương chỉ kiểm tra, rà soát trước khi EVN thực hiện điều chỉnh tăng giá điện. Đối với trường hợp giảm giá, EVN sẽ tự quyết định và Bộ Công Thương thực hiện hậu kiểm.
