Ngày 25/9, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi).
Sửa đổi, bổ sung các quy định về Điều tra viên
Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Uỷ viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Công an trình bày tờ trình cho biết, việc ban hành luật dựa trên các chủ trương, quan điểm của Đảng về sắp xếp tổ chức, bộ máy Nhà nước theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, không tổ chức đơn vị hành chính cấp huyện. Bên cạnh đó, qua gần 10 năm thi hành, quy định của Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự đã bộc lộ một số vướng mắc, bất cập, chưa phù hợp với tình hình thực tiễn.
Về sửa đổi, bổ sung các quy định về cơ quan điều tra, dự thảo luật quy định về tổ chức cơ quan điều tra và giao Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định về tổ chức bộ máy các cơ quan điều tra của Công an nhân dân (CAND) và trong Quân đội nhân dân (QĐND).
Khi không tổ chức cơ quan điều tra của VKSND tối cao, bổ sung quy định về thẩm quyền của Cơ quan điều tra VKSND tối cao sang Cơ quan An ninh điều tra (ANĐT) Bộ Công an; thẩm quyền của Cơ quan điều tra Viện kiểm sát quân sự Trung ương sang Cơ quan ANĐT Bộ Quốc phòng.
Bổ sung thẩm quyền điều tra của các cơ quan điều tra của CAND và trong QĐND đối với các tội phạm khác theo phân công của Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng để giải quyết các vụ án trên thực tế nhằm bảo đảm tính khách quan.
Về sửa đổi, bổ sung các quy định về cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra và Công an cấp xã, dự thảo luật sửa đổi, bổ sung tên các cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra của Hải quan, Kiểm lâm, Kiểm ngư, CAND và QĐND phù hợp với tổ chức, bộ máy mới.
Sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan Kiểm lâm, Hải quan, Kiểm ngư theo hướng chỉ giữ lại thẩm quyền khởi tố vụ án và tiến hành một số hoạt động điều tra trong thời hạn 7 ngày.
Sửa đổi, bổ sung quy định về trách nhiệm, thời hạn phân loại thông tin về hành vi vi phạm pháp luật của Công an cấp xã khi tiếp nhận thông tin do cơ quan, tổ chức, cá nhân để phân loại, xác định tố giác, tin báo về tội phạm.
Dự thảo Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) cũng sửa đổi, bổ sung các quy định về Điều tra viên. Theo đó, sửa đổi theo hướng chỉ quy định các ngạch Điều tra viên và tiêu chuẩn chung của Điều tra viên, giao Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định tiêu chuẩn của các ngạch Điều tra viên.
Hoàn thiện quy định về cơ chế ủy quyền của Thủ trưởng Cơ quan điều tra cho Phó Thủ trưởng Cơ quan điều tra thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Thủ trưởng. Bổ sung nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của Điều tra viên trung cấp, Điều tra viên cao cấp là Trưởng hoặc Phó Trưởng Công an cấp xã khi được Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp tỉnh uỷ quyền, phân công điều tra vụ án hình sự.
Luật hóa các nguyên tắc về tố tụng điện tử
Sáng cùng ngày, UBTVQH cũng cho ý kiến về dự án Bộ Luật Tố tụng hình sự (sửa đổi). Trình bày tờ trình, Viện trưởng VKSND tối cao Nguyễn Huy Tiến cho biết, dự thảo bộ luật được chỉnh lý theo hướng khẳng định hoạt động tố tụng điện tử có giá trị pháp lý và tuân thủ đầy đủ trình tự, thủ tục tố tụng, bảo đảm tính hợp pháp, tính xác thực, toàn vẹn, khả năng truy xuất, bảo mật và an ninh dữ liệu. Mọi văn bản, biên bản, tài liệu được lập bằng dữ liệu điện tử phải được cập nhật và chuyển ngay trên hệ thống quản lý án hình sự.
Bên cạnh đó, dự thảo đã chỉnh lý, bổ sung 13 điều luật có liên quan để luật hóa các nguyên tắc về tố tụng điện tử; các nội dung mang tính kỹ thuật thì giao liên ngành hướng dẫn nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển công nghệ.
Về luật hóa cơ chế xử lý vật chứng, tài sản, trên cơ sở thực tiễn tổng kết Nghị quyết số 164 của Quốc hội quy định về xử lý sớm vật chứng, tài sản, trong đó có quy định đầy đủ về căn cứ, điều kiện, thẩm quyền, các biện pháp xử lý và cơ chế phối hợp, kiểm soát; dự thảo bộ luật cũng bổ sung quy định về tài sản số và giao liên ngành hướng dẫn chi tiết bảo đảm tính khả thi. Các quy định vừa tạo cơ sở pháp lý cho việc xử lý sớm vật chứng, tài sản, vừa bảo đảm cơ chế kiểm soát chặt chẽ trong quá trình thực hiện.
Dự thảo bộ luật sẽ được tiếp tục hoàn thiện theo hướng rõ ràng hơn về mặt chính sách, chặt chẽ hơn về căn cứ và cơ chế kiểm soát, đồng thời nâng cao tính khả thi trong quá trình thực hiện. VKSND tối cao sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan rà soát, hoàn thiện, bảo đảm đồng bộ và thống nhất với Bộ luật Hình sự và các pháp luật liên quan để trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp tháng 10 tới...
