Để sân khấu thành nhu cầu của khán giả

Những năm qua, hoạt động sân khấu nước ta gặp nhiều khó khăn. Làm thế nào để tạo dựng được lượng khán giả bền vững đang là vấn đề cấp thiết khiến nhiều người yêu sân khấu trăn trở.

2.jpg
Ê-kíp vở kịch “Hồn Trương Ba, da hàng thịt” giao lưu với khán giả.

Đứng trước sự phát triển như vũ bão của công nghệ thông tin cùng những phương tiện giải trí hiện đại, sân khấu khó tránh khỏi lao đao trong cuộc cạnh tranh khốc liệt giành thị phần khán giả. Tuy nhiên, vẫn có một số ít đơn vị nghệ thuật vươn lên mạnh mẽ thông qua các tác phẩm sân khấu chất lượng.

Tiêu biểu gần đây phải kể tới “Hồn Trương Ba, da hàng thịt” phiên bản 2024-vở kịch của nhà sản xuất Nguyễn Hoàng Điệp và đạo diễn người Nhật Sugiyama đã làm nên nhiều đêm diễn cháy vé tại Hà Nội. Dựa trên kịch bản nổi tiếng của cố tác giả Lưu Quang Vũ, ê-kíp sáng tạo đã có những phá cách thú vị từ âm nhạc, trang phục tới nhân vật… để tạo nên một vở diễn mới mẻ, hiện đại, có sự hòa quyện của tinh thần Á Đông và ngôn ngữ sân khấu kinh điển phương Tây.

Vừa qua, những vở diễn như “Bóng rối” của Nhà hát Kịch Việt Nam hay “Người lạ hoàn hảo” của Nhà hát Tuổi trẻ cũng đã gây ấn tượng bằng nhiều suất diễn chật kín khán giả. Đặc biệt, không thể không nói đến Sân khấu Lệ Ngọc với các vở như “Thị Nở-Chí Phèo”,“Làm vua”, “Cây tre trăm đốt”, “Lá đơn thứ 72”… đã làm nên hiện tượng sân khấu bằng hàng chục, thậm chí hàng trăm suất diễn liên tục… Điều này cho thấy, không phải khán giả đang quay lưng với sân khấu như người ta thường nói, mà là sân khấu nói chung chưa tìm được đường đến với trái tim khán giả.

Nhiều chuyên gia cho rằng, chừng nào sáng tạo của nghệ sĩ chưa tìm được quỹ đạo chung với thị hiếu thẩm mỹ của công chúng hiện đại, thì chừng đó tình trạng khủng hoảng khán giả của sân khấu sẽ còn tiếp diễn.

Có một thực tế không thể phủ nhận, đó là nhiều năm qua, sân khấu luôn khan hiếm kịch bản đề tài hiện đại. Nói như Phó Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam Nguyễn Đăng Chương là: Qua gần 40 năm đổi mới, đất nước thay da đổi thịt từng ngày nhưng tác giả sân khấu dường như vẫn né tránh, đứng bên ngoài thực tiễn sinh động, trong khi người xem hôm nay cần sân khấu đưa ra những thông điệp định hướng mang tính dự báo, phản ánh chân thực những phát sinh trong con người, xã hội để lý giải và góp phần làm cuộc sống tốt đẹp hơn…

Đây là một trong những nguyên nhân cơ bản khiến sân khấu đìu hiu những năm qua. Vì lẽ đó, muốn kéo khán giả đến với sân khấu, nhất là những khán giả trẻ luôn nhạy bén trước các vấn đề, sự kiện nóng bỏng của cuộc sống đương đại, không cách gì khác, những người làm sân khấu trước tiên phải dám dấn thân khai phá hiện thực.

Theo nhiều nhà hoạt động sân khấu đề cập, khán giả có quyền lựa chọn loại hình nghệ thuật mà mình yêu thích, đồng nghĩa với việc, muốn tồn tại, người làm sân khấu phải giữ đúng loại hình nghệ thuật của mình, và muốn phát triển phải thích ứng nhu cầu của thời đại. Tồn tại và phát triển luôn là mục tiêu, cũng là phương hướng của sân khấu nói chung.

Để khán giả chủ động tìm đến với sân khấu, phải trao cho họ cơ hội được tiếp cận, từ đó thêm hiểu và yêu sân khấu. Muốn thế, cần đặc biệt quan tâm đến vấn đề đào tạo, định hướng thẩm mỹ cho khán giả ngay từ khi ngồi trên ghế nhà trường, vì đây chính là đội ngũ công chúng tương lai của sân khấu, cũng là nguồn lực mang trong mình sứ mệnh tiếp nối, gìn giữ, bảo tồn và phát triển nghệ thuật sân khấu nước nhà.

Cũng từ quan điểm này, việc đưa công tác giảng dạy, giáo dục sân khấu vào học đường càng sớm sẽ càng tạo điều kiện và nguồn lực thuận lợi cho sự phát triển của nghệ thuật sân khấu. Đó là lý do mà một số đơn vị nhà hát ở Hà Nội đã và đang triển khai đề án sân khấu kịch học đường, tập trung giới thiệu, biểu diễn các vở được chuyển thể từ các tác phẩm văn học nổi tiếng của Việt Nam và thế giới có trong chương trình giáo dục phổ thông để các em học sinh vừa được cảm nhận sâu sắc, sinh động hơn về những câu chuyện, nhân vật lịch sử, văn học, vừa được truyền tình yêu dành cho sân khấu.

Bên cạnh chủ động đầu tư, tìm kiếm kịch bản hấp dẫn, đội ngũ sáng tạo như biên kịch, đạo diễn, nhạc sĩ, biên đạo, thiết kế mỹ thuật, âm thanh ánh sáng của các nhà hát cũng cần học hỏi không ngừng để cập nhật những yếu tố mới, hiện đại của thế giới, từ đó ứng dụng hài hòa vào các vở diễn nhằm tăng tính hấp dẫn.

Bên cạnh đó, phải đẩy mạnh truyền thông tổng lực trước các đợt diễn qua các nền tảng số, tổ chức hội nghị khách hàng, tiếp cận, tiếp thị và thông báo trực tiếp cho khách hàng qua hệ thống telesale, email với lịch biểu diễn từng mùa phù hợp từng đối tượng… Đã có các đơn vị nhà hát như Nhà hát Tuổi trẻ còn chú trọng xây dựng mô hình “Sân khấu hóa các tác phẩm văn học” dành riêng cho thanh thiếu niên, nhi đồng.

Đan xen trong các buổi thưởng thức nghệ thuật là chương trình giao lưu thú vị với các chuyên gia khách mời là giáo sư, tiến sĩ, nhà chuyên môn, những người có ảnh hưởng… về nội dung vở diễn, phương pháp phân tích nhân vật, liên hệ thực tiễn…

Sự cộng hưởng giữa diễn xuất của diễn viên, chia sẻ của khách mời và cảm xúc của các em học sinh trong vai trò vừa là khán giả, vừa là đối tượng tương tác sẽ giúp nâng cao hiệu quả giáo dục sáng tạo, phát triển năng lực tư duy, đồng thời còn thu hút thêm các khán giả trẻ đến với nhà hát, góp phần tạo dựng được lượng khán giả bền vững cho sân khấu.

Theo báo Nhân Dân

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Di tích Nhà tù Hỏa Lò tổ chức Trưng bày đặc biệt về "câu chuyện tình yêu" nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Di tích Nhà tù Hỏa Lò tổ chức Trưng bày đặc biệt về "câu chuyện tình yêu" nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Di tích Nhà tù Hỏa Lò giới thiệu đến công chúng một “góc” còn chưa nhiều người biết đến trong cuộc đời hoạt động của những chiến sĩ cách mạng. Đó là những câu chuyện tình yêu. Điều đặc biệt là, với các chiến sĩ cách mạng tình yêu cá nhân được hòa cùng tình yêu quê hương đất nước.

Người Dao quần chẹt giữ gìn bản sắc văn hóa

Người Dao quần chẹt giữ gìn bản sắc văn hóa

Cộng đồng người Dao quần chẹt ở thôn Khe Rộng, xã Quy Mông đã và đang cùng nhau gìn giữ, lan tỏa, trao truyền những nét văn hóa truyền thống qua các lớp học dạy tiếng nói, chữ viết và thêu trang phục truyền thống dân tộc mở ngay tại thôn.

Ứng dụng công nghệ số trong bảo tồn văn hóa Nùng An

Ứng dụng công nghệ số trong bảo tồn văn hóa Nùng An

Trước nguy cơ mai một của tiếng nói và các giá trị văn hóa truyền thống trong đời sống hiện đại, một dự án thiết thực mang tên “Xây dựng hệ sinh thái số lưu giữ và truyền dạy tiếng Nùng An, gắn với bảo tồn văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ tại xã Lục Yên, tỉnh Lào Cai” đã được triển khai, bước đầu mang lại hiệu quả thiết thực. 

Bắc Hà sẵn sàng đón du khách đến với Festival mùa đông 2026

Bắc Hà sẵn sàng đón du khách đến với Festival mùa đông 2026

Những ngày này, trên cao nguyên trắng Bắc Hà, không khí chuẩn bị cho mùa lễ hội đang diễn ra khẩn trương. Từ các cơ sở lưu trú, dịch vụ du lịch đến những người gắn bó với các hoạt động văn hóa truyền thống, tất cả đều chủ động chỉnh trang, làm mới sản phẩm, sẵn sàng đón du khách.

Dẻo thơm bánh cốm Hợp Thành

Dẻo thơm bánh cốm Hợp Thành

Không đơn thuần là món bánh dâng lên tổ tiên trong lễ cơm mới để cầu mong mùa màng bội thu, gia đình no đủ, bánh cốm của đồng bào Tày xã Hợp Thành (tỉnh Lào Cai) ngày nay đã trở thành một đặc sản quen thuộc, chứa đựng trọn vẹn nét đẹp văn hóa ẩm thực được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Gieo tình yêu thiên nhiên từ những góc xanh học đường

Gieo tình yêu thiên nhiên từ những góc xanh học đường

Chú trọng xây dựng môi trường giáo dục thân thiện, xanh, sạch, đẹp, thời gian qua, Trường TH&THCS Động Quan, xã Khánh Hòa đang tạo dựng không gian học tập gần gũi với thiên nhiên. Cùng thầy cô chăm sóc cây, giữ gìn cảnh quan, học sinh được bồi đắp tình yêu trường lớp và ý thức bảo vệ môi trường từ những việc làm hằng ngày.

Bồi đắp niềm tự hào dân tộc từ trang phục đến trường

Bồi đắp niềm tự hào dân tộc từ trang phục đến trường

Vào thứ Tư hằng tuần, học sinh Trường TH và THCS Hợp Thành đồng loạt mặc trang phục truyền thống của các dân tộc Tày, Giáy, Xa Phó... đến trường. Những bộ trang phục rực rỡ sắc màu không chỉ tạo điểm nhấn cho không gian học đường mà còn góp phần nuôi dưỡng tình yêu, niềm tự hào về bản sắc văn hóa dân tộc trong mỗi học sinh.

Trưởng Đại diện UNESCO: Quốc Tử Giám hàm chứa giá trị truyền cảm hứng cho cách tiếp cận mới về giáo dục

Trưởng Đại diện UNESCO: Quốc Tử Giám hàm chứa giá trị truyền cảm hứng cho cách tiếp cận mới về giáo dục

Năm 2026, Việt Nam kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám và 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất. Cả nước cũng tổ chức Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết toàn dân tộc sẽ diễn ra từ ngày 18 đến 24/11, gắn Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11). Đây cũng là năm đánh dấu 50 năm quan hệ hợp tác giữa UNESCO và Việt Nam.

Từ sức hút concert đến những ngày hội văn hóa toàn dân

Từ sức hút concert đến những ngày hội văn hóa toàn dân

Chương trình nghệ thuật đặc biệt quy mô quốc gia “Muôn sắc Việt Nam” diễn ra vào tối 24-11 đang tạo sức hút lớn. Trên các nền tảng số và mạng xã hội, rất đông công chúng quan tâm đến nội dung chương trình cũng như việc làm thế nào để sở hữu một tấm vé tham dự. Chương trình đang góp phần làm thị trường âm nhạc cuối năm “nóng” lên từng ngày, cho thấy sức hút của các concert đang tạo nên những ngày hội văn hóa có sức lan tỏa rộng lớn.

Để động Mường Vi trở thành điểm du lịch hấp dẫn

Để động Mường Vi trở thành điểm du lịch hấp dẫn

Từ lâu, Lào Cai nổi tiếng với những danh thắng như đỉnh Fansipan mờ sương, thung lũng Mường Hoa nên thơ, “cao nguyên trắng” Bắc Hà, ruộng bậc thang Mù Cang Chải hay vùng đất săn mây Ý Tý đầy huyền ảo... ít ai biết, ẩn sâu trong lòng núi tại xã Bản Xèo có một “viên ngọc thô” mang tên động Mường Vi.

Về bản Tày nghe các cụ bà kể chuyện trầu cau

Về bản Tày nghe các cụ bà kể chuyện trầu cau

“Miếng trầu là đầu câu chuyện” - câu nói quen thuộc ấy vẫn mang ý nghĩa trong đời sống văn hóa của nhiều cộng đồng dân tộc. Với đồng bào Tày tục ăn trầu từng là nét sinh hoạt thường ngày, gắn với những buổi gặp gỡ, chuyện trò, đi nương, đi chợ hay khi có khách đến nhà. Ngày nay, thói quen ấy không còn phổ biến như trước, nhưng trong một số nếp nhà, hình ảnh người phụ nữ bên cơi trầu vẫn được gìn giữ.

Gần 500 giáo viên, học sinh tìm hiểu Nghệ thuật Xòe Thái

Gần 500 giáo viên, học sinh tìm hiểu Nghệ thuật Xòe Thái

Chiều 9/11, tại Trường THCS Nghĩa Lộ, Trung tâm Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao tỉnh Lào Cai tổ chức chương trình tuyên truyền, giáo dục, phổ biến Di sản văn hóa phi vật thể Nghệ thuật Xòe Thái - di sản được UNESCO ghi danh năm 2021. Chương trình thu hút gần 500 giáo viên và học sinh nhà trường tham gia.

Trăn trở giữ nếp xưa

Trăn trở giữ nếp xưa

Bước qua bên kia dốc cuộc đời, ông Tăng Ngọc Thắng, thôn Thâm Pồng, xã Lục Yên, vẫn chọn cho mình hành trình chạy đua với thời gian để níu giữ hồn cốt của người Nùng An.

fb yt zl tw