Trung Quốc hôm 10/11 khẳng định đang thực hiện cam kết siết chặt kiểm soát các hóa chất tiền chất của fentanyl. Đây là vấn đề then chốt trong các cuộc đàm phán gần đây giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhằm xoa dịu căng thẳng thương mại song phương.
Phía Trung Quốc đã công bố các hạn chế xuất khẩu mới đối với 13 hóa chất có thể sử dụng để sản xuất fentanyl sang Mỹ, Canada và Mexico. Fentanyl là một loại thuốc giảm đau thuộc nhóm opioid, có thể gây nghiện và là nguyên nhân gây ra hàng chục nghìn ca tử vong do quá liều ở Mỹ mỗi năm.
Tuy nhiên, giới quan sát chỉ ra rằng các hóa chất này vẫn được xuất khẩu tự do sang các quốc gia khác ngoài Mỹ, Canada và Mexico. Một thách thức lớn vẫn là các hóa chất cơ bản có nhiều công dụng hợp pháp trong sản xuất công nghiệp ngày càng bị lạm dụng để sản xuất các loại thuốc giảm đau dễ gây nghiện (còn được gọi là opioid tổng hợp).
Sau cuộc gặp với ông Tập Cận Bình tại Hàn Quốc vào tháng trước, Tổng thống Trump cho biết Trung Quốc sẽ giúp Mỹ chấm dứt cuộc khủng hoảng fentanyl và ông sẽ giảm thuế liên quan đến các sản phẩm có nguồn gốc từ fentanyl từ 20% xuống 10%.
Việc Trung Quốc yêu cầu cấp phép xuất khẩu 13 hóa chất dùng để sản xuất fentanyl là một chỉ dấu nữa cho thấy căng thẳng đang "tan băng" giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Theo ông Wu Xinbo, Trưởng khoa Nghiên cứu Quốc tế tại Đại học Fudan, cả hai nước đang bắt đầu triển khai các thỏa thuận đạt được tại cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo mới đây.
Phó Thư ký Báo chí Nhà Trắng Anna Kelly khẳng định Tổng thống Trump đã thực hiện mọi hành động có thể để ngăn chặn ma túy bất hợp pháp vào Mỹ, từ kiểm soát biên giới đến ngăn chặn tiền chất fentanyl.
Hợp tác về fentanyl từ lâu đã là điểm nóng trong quan hệ song phương. Năm 2019, Trung Quốc đã hạn chế fentanyl và các chất liên quan theo yêu cầu của ông Trump. Tuy nhiên, khi căng thẳng leo thang về vấn đề nhân quyền, Trung Quốc đã tạm dừng hợp tác chống ma túy với Mỹ từ năm 2020 và chính thức hóa động thái này hai năm sau đó. Hai bên nối lại hợp tác vào năm 2023, dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden.
Bộ Giao thông vận tải Trung Quốc cũng tạm dừng các biện pháp đáp trả động thái của Mỹ đối với ngành vận tải biển của nước này, bao gồm cả việc áp phí cảng. Trước đó vào ngày 9/11, Đại diện Thương mại Mỹ đã thông báo sẽ tạm dừng các biện pháp này trong một năm.
