Đạo hiếu - tinh hoa văn hóa gia đình Việt

Gia đình là tế bào của xã hội, là môi trường quan trọng hình thành, nuôi dưỡng và giáo dục nhân cách con người. Trong văn hóa Việt Nam, chữ hiếu được xem là nền tảng đạo đức quan trọng trong mỗi gia đình.

0:00 / 0:00
0:00
  • Nam miền Bắc
  • Nữ miền Bắc
  • Nữ miền Nam
  • Nam miền Nam

Gia đình tốt thì xã hội mới tốt

Những ngày này, nhiều địa phương trên cả nước sôi nổi tổ chức các hoạt động chào mừng Ngày Gia đình Việt Nam 28/6. Ngày hội Gia đình Việt Nam năm 2024 với chủ đề “Gia đình hạnh phúc, quốc gia thịnh vượng” hướng tới sự phát triển bền vững của gia đình trong thời kỳ mới, tôn vinh truyền thống văn hóa gia đình trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam.

Ảnh minh hoạ.
Ảnh minh hoạ.

Theo Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy, từ năm 2001, Thủ tướng Chính phủ đã Quyết định lấy ngày 28/6 hàng năm là Ngày Gia đình Việt Nam nhằm nhấn mạnh thêm vai trò, vị trí của gia đình cũng như trách nhiệm của các cấp, ngành và toàn thể xã hội trong xây dựng gia đình văn minh, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc. Qua đó, các địa phương và toàn xã hội đẩy mạnh việc bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, bởi gia đình là tế bào của xã hội, không có gia đình tốt, không thể có xã hội tốt.

Đây cũng là ngày tôn vinh giá trị truyền thống nhân văn của gia đình Việt Nam, để mọi người trong gia đình thể hiện nhiều hơn sự quan tâm đến nhau, thêm yêu thương, chia sẻ và trân trọng. Đặc biệt, những con người đất Việt hướng về cội nguồn, người thân, nuôi dưỡng những tình cảm đẹp, giá trị văn hóa cao quý của dân tộc. Cho dù có đi đâu, làm gì thì gia đình vẫn là tổ ấm yêu thương, là nơi chốn bình yên để mỗi người tìm về.

Khi nói về vai trò của gia đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Rất quan tâm đến gia đình là đúng, vì nhiều gia đình cộng lại mới thành xã hội. Xã hội tốt thì gia đình càng tốt, gia đình tốt thì xã hội mới tốt. Hạt nhân của xã hội là gia đình”.

Các nhà nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, gia đình là tế bào của xã hội, là môi trường quan trọng hình thành, nuôi dưỡng và giáo dục nhân cách, bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống tốt đẹp, chống lại các tệ nạn xã hội, tạo nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Bởi vậy, gia đình tốt là bảo đảm cho dân giàu, nước mạnh, xã hội lành mạnh và văn minh.

Tuy nhiên, dưới tác động của quá trình hội nhập quốc tế cùng những ảnh hưởng tiêu cực của cơ chế thị trường, càng ngày mối quan hệ giữa các thành viên trong gia đình ngày càng lỏng lẻo, lối sống đề cao cá nhân. Một số giá trị đạo đức như hiếu nghĩa, thủy chung... xuống cấp đã làm cho nhiều gia đình Việt Nam đứng trước nguy cơ bất ổn, tan vỡ, tác động trực tiếp đến sự phát triển của xã hội. Chính vì vậy, việc nâng cao chất lượng các mối quan hệ trong gia đình Việt Nam và hỗ chợ xây dựng gia đình hạnh phúc và bền vững là hết sức cần thiết.

Đạo hiếu - tinh hoa văn hóa gia đình Việt

Gia đình được ví là cái nôi, trường học đầu tiên giáo dục đạo đức và nhân cách cho mỗi thành viên của gia đình. Đạo hiếu là một trong những giá trị đạo đức tốt đẹp, sợi dây liên kết các thành viên trong gia đình, qua nhiều thế hệ. Trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc, đạo hiếu đóng vai trò nền tảng của đời sống tinh thần, giữ vị trí quan trọng và quyết định quan hệ gia đình, quan hệ xã hội.

Theo các nhà nghiên cứu văn hóa, tinh hoa của đạo hiếu là lòng biết ơn được thấm nhuần trong tâm thức mỗi người con Việt. Một dân tộc có niềm tin vững chắc vào cội nguồn, vào ông bà, cha mẹ và các thế hệ tiền nhân. Một dân tộc lấy việc thương kính với cha mẹ, ông bà, tổ tiên làm trọng, lấy chữ hiếu là lẽ sống… Đó là đạo lý, là một nếp sống rất nhân bản mà người Việt đã xây dựng qua hàng nghìn năm lịch sử.

Người Việt Nam ở khắp nơi trên thế giới, trải qua nhiều thế hệ, đều có khuynh hướng là thiên về thờ Tổ. Người Việt có truyền thống thờ tổ gia đình (từ 5 đời trở xuống), thờ tổ gia tộc, tổ làng, thần làng, tổ nghề, Quốc tổ Hùng Vương. Đây là một biểu hiện sâu sắc trong đạo hiếu của người Việt đối với ông bà, cha mẹ, những người đã sinh dưỡng mình, chỉ ra đường đi nước bước cho thế hệ sau, hướng tới tương lai tốt đẹp hạnh phúc hơn…Ngày nay, đạo hiếu không chỉ được thể hiện qua tục thờ cúng tổ tiên, ông bà, cha mẹ, thờ các vị tổ làng, tổ nghề, mà nó còn được mở rộng hơn qua lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Trung với nước, hiếu với dân.

Tục thờ tổ tiên nói chung trong mỗi gia đình Việt được lưu truyền tự ngàn xưa, chính là biểu hiện sinh động của đạo hiếu Việt. Từ cách thể hiện lòng biết ơn đặc biệt ấy, người Việt hình thành một nền văn hóa, văn minh mang cốt cách, bản sắc riêng: Nền văn minh Việt từ đạo hiếu. Từ đó, tạo dựng được cốt cách văn hóa trong tâm thức xã hội vững mạnh để tiếp nhận nền văn minh toàn cầu.

Trải qua hàng ngàn năm vun bồi, nếp sống và tín ngưỡng Việt trở nên vững vàng, bền bỉ trước mọi biến cố thăng trầm của lịch sử. Nếp sống ấy trở thành “đạo” và có giá trị cốt lõi làm nên tinh hoa văn hóa Việt – đó là “Đạo hiếu”. Nhờ có nền tảng từ tâm thức trọng nếp sống hiếu hạnh, tục thờ tổ, sự thờ cúng ở mỗi làng xã, mỗi gia đình hay ở các nhóm cộng đồng người Việt, đã trở thành một sợi dây liên kết mọi người với nhau.

Ngày nay, đạo hiếu không chỉ bó hẹp trong phạm vi gia đình mà còn mở rộng ra các tổ chức xã hội, qua các phong trào như “Đền ơn đáp nghĩa”, “Uống nước nhớ nguồn”, quan tâm chăm sóc thân nhân gia đình thương binh, liệt sỹ, người có công với cách mạng, già yếu, neo đơn…

Chính vì vậy, để thực hiện nhiệm vụ bảo tồn và phát huy giá trị đạo đức truyền thống của gia đình Việt Nam, thì việc tuyên truyền, nâng cao giá trị đạo hiếu góp phần xây dựng gia đình Việt Nam văn minh, ấm no, hạnh phúc… là một việc làm cấp thiết và có ý nghĩa quan trọng trong giai đoạn hiện nay. Bởi, gia đình ấm no, hạnh phúc là cơ sở để xây dựng xã hội ổn định, phát triển như chủ đề Ngày Gia đình Việt Nam đã nhấn mạnh "Gia đình hạnh phúc, quốc gia thịnh vượng”.

baotintuc.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (17/7): Đêm và sáng có mưa vài nơi, ngày trời nắng

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (17/7): Đêm và sáng có mưa vài nơi, ngày trời nắng

Theo dự báo của Đài Khí tượng - Thủy văn Lào Cai, đêm nay và ngày mai, do chịu ảnh hưởng của rìa phía Bắc dải hội tụ nhiệt đới kết hợp với rìa phía Tây Nam lưỡi áp cao cận nhiệt đới, nên thời tiết các địa phương trong tỉnh mây thay đổi, đêm về sáng có mưa, mưa rào và dông rải rác, có nơi mưa vừa, ngày trời nắng, vùng cao đêm về sáng trời lạnh, vùng núi cao trời rét.

Đồng chí Giàng Thị Dung, Phó Chủ tịch UBND tỉnh thăm, tặng quà người có công trên địa bàn huyện Bảo Thắng

Đồng chí Giàng Thị Dung, Phó Chủ tịch UBND tỉnh thăm, tặng quà người có công trên địa bàn huyện Bảo Thắng

Nhân kỷ niệm 77 năm ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2024), chiều 16/7, Đoàn công tác của tỉnh do đồng chí Giàng Thị Dung, Phó Chủ tịch UBND tỉnh là Trưởng đoàn đã đi thăm, tặng quà các gia đình người có công với cách mạng trên địa bàn huyện Bảo Thắng.

Thời tiết ngày 16/7: Mưa to diện rộng trên cả nước

Thời tiết ngày 16/7: Mưa to diện rộng trên cả nước

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, ngày 16/7, khu vực đồng bằng và ven biển Bắc Bộ, Hòa Bình, khu vực từ Thanh Hóa đến Quảng Bình, Tây Nguyên có mưa vừa, mưa to và dông, với lượng mưa phổ biến 60-120 mm, cục bộ có nơi trên 200 mm. Tây Nguyên với lượng mưa từ 40-80 mm, cục bộ có nơi trên 150 mm (mưa lớn tập trung vào chiều và đêm).

Liên tiếp xảy ra sạt lở đất: Cần kịp thời cảnh báo thiên tai

Liên tiếp xảy ra sạt lở đất: Cần kịp thời cảnh báo thiên tai

Mới đây, tình trạng sạt lở đất xảy ra tại một số địa phương của tỉnh Hà Giang, Lâm Đồng... đã gây hậu quả nghiêm trọng đến tính mạng, cuộc sống và sản xuất của người dân. Các địa phương cần phải đề phòng lũ quét, sạt lở đất, hạn chế tối đa tác động của loại hình thiên tai.

Đoàn công tác tỉnh Lào Cai dâng hương tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ tại tỉnh Điện Biên

Đoàn công tác tỉnh Lào Cai dâng hương tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ tại tỉnh Điện Biên

Chiều 15/7, Đoàn công của tỉnh do đồng chí Hoàng Quốc Khánh, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh làm trưởng đoàn đã đến dâng hương tại Đền thờ liệt sĩ chiến trường Điện Biên Phủ; viếng Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia A1 và Nghĩa trang liệt sĩ Tông Khao trên địa bàn tỉnh Điện Biên.

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (16/7): Đêm có mưa rải rác, ngày trời nắng

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (16/7): Đêm có mưa rải rác, ngày trời nắng

Theo dự báo của Đài Khí tượng - Thủy văn Lào Cai, đêm nay và ngày mai, do chịu ảnh hưởng của rìa phía Bắc dải hội tụ nhiệt đới nối với áp thấp trên biển, kết hợp với hội tụ gió trên khu vực Bắc Bộ hoạt động mạnh dần, thời tiết các địa phương trong tỉnh mây thay đổi, đêm về sáng có mưa, mưa rào và dông rải rác, có nơi mưa vừa, mưa to; ngày trời nắng; vùng cao đêm về sáng trời lạnh, vùng núi cao trời rét.

Ghi nhận ca nghi bạch hầu, ngành y tế khẩn trương triển khai các biện pháp phòng dịch

Ghi nhận ca nghi bạch hầu, ngành y tế khẩn trương triển khai các biện pháp phòng dịch

Ngày 13/7, Trung tâm Y tế huyện Bảo Thắng nhận được thông tin từ Bệnh viện Đa khoa huyện Bảo Thắng ghi nhận 1 bệnh nhân có triệu chứng nghi ngờ mắc bệnh bạch hầu, địa chỉ thường trú ở xã Kim Sơn, huyện Bảo Yên. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh đã nhanh chóng phối hợp với các đơn vị y tế địa phương tiến hành điều tra, xác minh.

Cần lưu ý điểm gì khi trẻ mắc bệnh bạch hầu

Cần lưu ý điểm gì khi trẻ mắc bệnh bạch hầu

Bệnh bạch hầu ở trẻ em có xu hướng xuất hiện theo mùa, khoảng tháng 8 đến tháng 10 hằng năm. Bác sĩ khuyến cáo, ngay cả khi trẻ được chữa khỏi bệnh bạch hầu vẫn cần theo dõi sát sao trẻ vì biến chứng vẫn có thể xảy ra.  

fb yt zl tw