Về khung pháp lý sản phẩm bảo hiểm mới và lộ trình mô hình vốn theo rủi ro (RBC) còn thiếu tính tổng thể, đại biểu Lê Thu Hà đề nghị khi sửa Điều 63 về sản phẩm bảo hiểm ngắn hạn, cần gắn chặt với Điều 101 (tách bạch nguồn vốn chủ sở hữu và nguồn phí bảo hiểm) và Điều 156 (lộ trình áp dụng RBC). Đại biểu cho rằng nếu mở rộng biên độ sản phẩm, đặc biệt các sản phẩm có yếu tố rủi ro cao hoặc yếu tố đầu tư, mà thiếu tiêu chí quản lý rủi ro cụ thể, thì RBC chỉ tồn tại “trên giấy”.
Đại biểu đề nghị bổ sung một điều mang tính nguyên tắc về phát triển sản phẩm mới: mọi sản phẩm có yếu tố đầu tư, công nghệ mới (insurtech) hay rủi ro khí hậu phải trải qua đánh giá tác động rủi ro độc lập, không chỉ dựa vào thẩm định của doanh nghiệp. Về kênh phân phối và sở hữu, cần bổ sung giải thích “kiểm soát doanh nghiệp bảo hiểm” ngay sau Điều 3a và giao Chính phủ quy định tiêu chí nhận diện sở hữu chéo.
Với Điều 127, đại biểu yêu cầu công khai chính sách hoa hồng, lưu vết tư vấn và quy trách nhiệm liên đới của doanh nghiệp khi đại lý tư vấn sai.
Với Điều 138, cần mở rộng phạm vi cấm sang cả đầu tư gián tiếp, đầu tư qua bên liên quan để tránh “lách luật”.
Trong bảo vệ người mua, đại biểu đề nghị cần chuẩn hóa hợp đồng, minh bạch quyền lợi, điều khoản loại trừ và cơ chế giải quyết tranh chấp hiệu quả.
Về dữ liệu khách hàng và ứng dụng công nghệ, đại biểu Lê Thu Hà nhấn mạnh cần chấm dứt “vùng xám dữ liệu”, yêu cầu doanh nghiệp thu thập - lưu trữ - sử dụng dữ liệu cá nhân trong phạm vi thật sự cần thiết, trên cơ sở đồng ý rõ ràng của khách hàng, đồng thời cấm sử dụng dữ liệu tín dụng hoặc lịch sử giao dịch ngân hàng để gợi ý hoặc gây sức ép mua bảo hiểm.
Về công cụ giám sát, đại biểu đề nghị làm rõ tiêu chí kiểm toán, trách nhiệm pháp lý và lộ trình triển khai Chuẩn mực Báo cáo tài chính quốc tế, nhằm tăng minh bạch và hoàn thiện pháp luật.
Theo đại biểu Lê Thu Hà, mặc dù sửa luật lần này theo trình tự rút gọn, nhưng là cơ hội quan trọng để lành mạnh hóa thị trường, tăng mức bảo vệ người dân, nâng cao kỷ cương, hiệu lực giám sát và củng cố niềm tin vào hệ thống tài chính - bảo hiểm. Do đó, cơ quan soạn thảo và cơ quan thẩm tra cần tiếp tục hoàn thiện dự thảo theo những nhóm vấn đề đã nêu để luật khi ban hành thật sự khả thi, hiện đại và bảo đảm an toàn cho thị trường và người tham gia bảo hiểm.
