Tham gia thảo luận về dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi), đại biểu Quốc hội tỉnh Lào Cai Tráng A Dương đề nghị tiếp tục hoàn thiện dự thảo theo hướng thống nhất, rõ ràng, khả thi, bảo đảm người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn được tiếp cận pháp luật đầy đủ, bình đẳng và thuận lợi.
Góp ý về chính sách của Nhà nước, đại biểu đề nghị chỉnh lý khoản 1 Điều 3 theo hướng xác định phổ biến, giáo dục pháp luật và truyền thông chính sách là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội; trong đó Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong chỉ đạo, quản lý và tổ chức thực hiện.
Về hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật tại Điều 11, đại biểu đề nghị bổ sung nội dung về thi hành án và các hoạt động thông qua đó để phổ biến, giáo dục pháp luật, đồng thời bổ sung quy định tương ứng tại Điều 15 nhằm bảo đảm tính thống nhất.
Đại biểu đề nghị bỏ cụm từ “trực tiếp hoặc trực tuyến” tại khoản 6 Điều 11, bởi việc tìm hiểu pháp luật cần được quy định theo hướng mở, phù hợp thực tiễn, có thể thực hiện thông qua thi viết, thi nói, trực tuyến, trực tiếp, tiểu phẩm và các hình thức khác. Đồng thời, đề nghị bỏ cụm từ “hình thức trực quan, sinh động” do mang tính định tính, chưa có tiêu chí rõ ràng, dễ dẫn đến cách hiểu và áp dụng khác nhau.
Đối với phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua hướng dẫn, giải đáp pháp luật tại Điều 14, đại biểu đề nghị quy định rõ yêu cầu hướng dẫn, giải đáp phải “rõ ràng, dễ hiểu”. Theo đó, cơ quan, người có thẩm quyền đang giải quyết vụ việc của tổ chức, cá nhân có trách nhiệm hướng dẫn, giải đáp các quy định pháp luật liên quan trực tiếp đến vụ việc khi có yêu cầu.
Theo đại biểu, quy định này sẽ góp phần giúp người dân, nhất là ở vùng khó khăn, dễ hiểu và thực hiện đúng các quy định pháp luật.
Về truyền thông chính sách tại Điều 22 và Điều 23, đại biểu đề nghị bổ sung quy định tuyên truyền chính sách phải được chủ động thực hiện ngay từ giai đoạn lập và đề nghị xây dựng văn bản quy phạm pháp luật. Việc truyền thông từ sớm sẽ giúp người dân, doanh nghiệp và các đối tượng chịu tác động trực tiếp tiếp cận thông tin, tham gia góp ý, phản biện ngay trong quá trình hình thành chính sách, qua đó góp phần nâng cao chất lượng văn bản và tạo đồng thuận xã hội.
Đại biểu cũng đề nghị bổ sung nội dung về “dự thảo điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đang đàm phán” tại điểm b khoản 2 Điều 22, bảo đảm thống nhất với khái niệm truyền thông chính sách trong dự thảo luật.
Đáng chú ý, về tuyên truyền, phổ biến pháp luật tại Điều 34, đại biểu đánh giá cao việc dự thảo bổ sung già làng, trưởng bản, người có uy tín trong cộng đồng là tuyên truyền viên pháp luật. Tuy nhiên, để nâng cao hiệu quả phổ biến pháp luật tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, đại biểu đề nghị bổ sung “người biết tiếng dân tộc thiểu số” là đối tượng có thể được lựa chọn làm tuyên truyền viên pháp luật.
Theo đại biểu, những người biết tiếng dân tộc thiểu số có lợi thế về ngôn ngữ, hiểu biết cộng đồng, phong tục, tập quán, qua đó giúp truyền đạt quy định pháp luật phù hợp, gần gũi, dễ tiếp cận hơn với người dân.
Đại biểu Tráng A Dương đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu các ý kiến để hoàn thiện dự thảo luật theo hướng rõ ràng, khả thi, đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả truyền thông chính sách; bảo đảm mọi người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn, được tiếp cận pháp luật đầy đủ, bình đẳng và thuận lợi.
