Theo cơ quan công an, nguyên nhân khiến đường dây hình thành xuất phát từ sự khác biệt trong quy định quản lý caffeine giữa các quốc gia. Tại Trung Quốc, caffeine được quản lý như chất hướng thần; tại Lào được xếp là tiền chất ma túy, trong khi ở Việt Nam chất này vẫn được phép kinh doanh phục vụ lĩnh vực y tế, dược phẩm, thực phẩm và công nghiệp.
Lợi dụng sơ hở này, Trần Phi Hùng - Tiến sĩ dược, Trưởng khoa Dược Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương đã cùng các đối tượng liên quan tổ chức mua bán, vận chuyển caffeine từ Việt Nam qua Lào sang Myanmar để phục vụ sản xuất ma túy tổng hợp.
Để hợp thức hóa hoạt động buôn lậu, các đối tượng thành lập nhiều công ty “bình phong”, ký hợp đồng mua bán giả, xuất hóa đơn khống và che giấu đường đi của hàng hóa. Caffeine sau đó được tập kết tại kho hàng ở Nghệ An, thay đổi bao bì, ngụy trang trong các bao xi măng, thức ăn chăn nuôi rồi trà trộn vào hàng hóa thông thường để vận chuyển qua biên giới.
Quá trình điều tra, Ban Chuyên án xác định phương án đấu tranh theo hướng “đánh cả đường dây, không đánh khúc giữa”, đồng thời phối hợp chặt chẽ với lực lượng chức năng của Lào để truy vết dòng tiền, xác minh hoạt động vận chuyển xuyên biên giới và làm rõ vai trò của từng đối tượng.
Sau gần 3 tháng xác lập chuyên án, ngày 27/2/2026, gần 300 cán bộ, chiến sĩ được huy động triển khai đồng loạt 18 mũi công tác tại Hà Nội, Hải Phòng, Điện Biên, Sơn La, Nghệ An và Hà Tĩnh.
Kết quả, lực lượng chức năng phát hiện và thu giữ 19 tấn caffeine được cất giấu trong hàng hóa thông thường chuẩn bị vận chuyển qua Lào. Đến nay đã thu giữ 50,7 tấn caffeine, 6 ôtô, 12 máy tính các loại, 25 điện thoại di động, phong tỏa, tạm dừng giao dịch đối với 60 tài khoản ngân hàng, xác minh 7 tài sản bất động sản liên quan đến các đối tượng trong chuyên án.
Cơ quan điều tra đã khởi tố 10 bị can với các tội danh gồm buôn lậu, phát hành trái phép hóa đơn và môi giới hối lộ. Phía Bộ Công an Lào cũng đã bắt giữ, khởi tố 6 đối tượng liên quan về hành vi mua bán, vận chuyển tiền chất ma túy.
Theo Bộ Công an, thành công của chuyên án không chỉ góp phần triệt phá đường dây buôn lậu tiền chất quy mô lớn mà còn giúp siết chặt công tác quản lý hóa chất, ngăn chặn nguy cơ Việt Nam trở thành địa bàn trung chuyển tiền chất ma túy trong khu vực.
