Gần một tháng nay, Tà Xi Láng nhộn nhịp hơn hẳn khi thương lái từ Hải Phòng, Hà Nội lên thu mua đào phai và trâu bản địa. Đây là kết quả từ quá trình nghiên cứu thực tiễn, xác định hướng phát triển phù hợp của Đảng ủy, chính quyền địa phương.
Đồng chí Trần Bình Trọng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã chia sẻ: Khó khăn của Tà Xi Láng ai cũng biết. Nhưng khi nhìn kỹ vào điều kiện tự nhiên, khí hậu và con người, chúng tôi nhận ra địa phương có nhiều lợi thế riêng. Khi tìm được hướng đi phù hợp, khó khăn không còn là rào cản mà trở thành động lực.
Độ cao trên 1.500 m so với mực nước biển, khí hậu lạnh, biên độ nhiệt lớn đã tạo nên những sản vật đặc trưng ở Tà Xi Láng. Từ lợi thế đó, năm 2021, Đảng ủy xã ban hành nghị quyết chuyên đề về phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2021 - 2025, xác định chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng hàng hóa, tập trung vào cây đào phai và chăn nuôi trâu bản địa.
Anh Hờ A Do - Bí thư Đoàn xã Tà Xi Láng là một trong những người tiên phong. Trên diện tích trước đây trồng ngô, lúa kém hiệu quả, anh mạnh dạn chuyển sang trồng hơn 500 gốc đào phai. Sau ba năm, cây cho hoa, anh tích cực tuyên truyền, vận động đoàn viên, thanh niên làm theo.
Anh Do cho biết: “Trồng lúa, trồng ngô may lắm chỉ đủ ăn. Trong khi đó, sau 2 - 3 năm, một cành đào bán được 300 - 400 nghìn đồng, một gốc đẹp có giá lên tới 4 - 5 triệu, thậm chí cả chục triệu đồng”.
Cùng với trồng đào, chăn nuôi trâu bản địa đang trở thành sinh kế quan trọng. Gia đình anh Vàng A Làng, thôn Tà Cao đã vươn lên thoát nghèo nhờ mô hình này.
Anh Làng chia sẻ: “Vụ đào Tết năm nay, gia đình bán được gần 20 gốc và vài chục cành đào. Ngoài ra, còn bán được 2 con trâu, thu về gần 80 triệu đồng”.
Trâu bản địa Tà Xi Láng có hình thể to, khỏe, được thương lái mua với giá cao hơn thị trường từ 10 - 15%. Nguồn cỏ dồi dào, kể cả mùa đông, tạo thuận lợi cho phát triển chăn nuôi trâu sinh sản.
Đến nay, toàn xã phát triển trên 20 ha đào, hơn 950 con trâu bản địa, nâng tổng đàn gia súc chính đạt 4.465 con.
Trong tháng 1/2026, từ nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia, xã hỗ trợ 24 hộ nghèo, cận nghèo, mỗi hộ 3 con trâu nuôi vỗ béo.
Song song với phát triển sản xuất, xã đã tập trung đầu tư hạ tầng.
Giai đoạn 2021 - 2025, xã mở mới 16 km đường giao thông, gần 7 km đường nội thôn được bê tông hóa. Điện lưới quốc gia đã đến 4/5 thôn với 62,8% hộ dân được sử dụng điện; tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt trên 50%; 99,5% dân số tham gia bảo hiểm y tế...
Nhờ đó, tỷ lệ hộ nghèo giảm bình quân 7%/năm. Đến năm 2025, toàn xã còn 50,12% hộ nghèo (210 hộ), cận nghèo 9,31% (39 hộ).
Dẫu vậy, Tà Xi Láng vẫn đối mặt nhiều thách thức. Địa hình chia cắt mạnh, thiên tai thường xuyên, giao thông còn khó khăn; mới có 2/5 thôn có đường bê tông. Toàn xã chỉ có 106 ha lúa, 340 ha ngô; phần lớn diện tích là đất rừng. Đồng bào Mông chiếm trên 90% dân số, đời sống còn nhiều thiếu thốn.
Ông Thào Hoàng Long - Chủ tịch UBND xã Tà Xi Láng cho biết: “Mục tiêu nhiệm kỳ 2025 - 2030 là giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống còn 10 - 11%. Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là đất đai và hạ tầng giao thông. Vì vậy, mở đường và tháo gỡ rào cản chính sách để phát huy tiềm năng dưới tán rừng là quyết tâm chính trị của địa phương”.
Bước sang năm 2026, xã tiếp tục phân công cán bộ phụ trách từng thôn, hướng dẫn hộ nghèo sử dụng hiệu quả nguồn vốn, cây, con giống; phát triển sản xuất hàng hóa. Đồng thời, tận dụng nguồn lực từ các chương trình mục tiêu quốc gia và các nghị quyết của tỉnh về phát triển dược liệu, giao thông nông thôn để tạo sức bật.
Theo kế hoạch, năm 2026, xã đề xuất mở mới, mở rộng, bê tông hóa 32,25 km đường liên thôn, nội thôn với tổng vốn dự kiến 20,3 tỷ đồng, nhằm từng bước đưa xe ô tô vào vùng sản xuất, thuận lợi cho việc thu mua nông sản.
Cùng với đó, xã rà soát, bổ sung quy hoạch sử dụng đất, phát triển vùng sản xuất tập trung; đẩy mạnh trồng dược liệu dưới tán rừng như thảo quả, lan kim tuyến; nhân rộng mô hình trồng nấm hương; phát triển chuỗi giá trị các sản phẩm đặc trưng như lúa nương, gà đen, lợn bản địa.
Du lịch cộng đồng cũng được xác định là hướng đi quan trọng. Với thác mây, ruộng bậc thang và bản sắc văn hóa Mông độc đáo, xã phấn đấu đón khoảng 3.000 lượt khách/năm, doanh thu đạt 3 tỷ đồng, gắn phát triển du lịch với bảo tồn văn hóa truyền thống.
Con đường phía trước còn nhiều gập ghềnh, nhưng với nền tảng đã tạo dựng và định hướng rõ ràng cho giai đoạn 2026 - 2030, Tà Xi Láng hướng tới mục tiêu không chỉ giảm nghèo về con số, mà tạo chuyển biến căn cơ, giúp người dân có sinh kế bền vững, cuộc sống ấm no, hạnh phúc.
