Chợ Tết truyền thống vẫn giữ vai trò quan trọng
Những ngày giáp Tết, nhiều khu chợ tại Hà Nội vẫn đông đúc từ sáng sớm. Dòng người chen chân chọn đào, quất, lá dong, thực phẩm tươi sống tạo nên nhịp điệu quen thuộc của mùa xuân. Với nhiều gia đình, đi chợ Tết không đơn thuần là hoạt động mua sắm mà là một nét sinh hoạt, đánh dấu thời điểm năm cũ khép lại và năm mới bắt đầu.
Chị Mai Anh, một người dân Hà Nội, cho biết dù gia đình mua khá nhiều đồ online, thói quen đi chợ Tết vẫn được giữ nguyên. “Bánh kẹo hay đồ khô tôi đặt trên mạng cho tiện, nhưng thịt cá, rau củ và hoa thì phải tự chọn. Đi chợ Tết mới thấy không khí xuân rõ rệt”, chị Anh nói.
Khảo sát hành vi tiêu dùng dịp cuối năm của một số đơn vị nghiên cứu thị trường cho thấy phần lớn người mua vẫn ưu tiên kênh truyền thống với nhóm hàng tươi sống và thực phẩm dùng cho mâm cỗ. Lý do không chỉ nằm ở chất lượng mà còn ở yếu tố niềm tin, khi người tiêu dùng muốn tận mắt quan sát, trực tiếp trao đổi với người bán và tự tay lựa chọn sản phẩm.
Chuyên gia Vũ Vinh Phú nhận định, chợ Tết tồn tại nhờ giá trị trải nghiệm mà môi trường số khó thay thế. Ông nói: “Mua sắm online giải quyết bài toán tiện lợi, nhưng không thể thay thế cảm xúc. Chợ Tết là không gian văn hóa, nơi người dân cảm nhận nhịp xuân qua màu sắc, âm thanh và sự tương tác trực tiếp”.
Ngoài thực phẩm, các mặt hàng hoa tươi, cây cảnh và đồ thờ cúng vẫn duy trì sức hút mạnh tại chợ truyền thống. Người mua thường dành nhiều thời gian đi chọn từng cành đào hay chậu quất ưng ý, điều mà hình thức đặt hàng qua hình ảnh khó đáp ứng trọn vẹn. Với nhiều gia đình, quá trình đi chọn đồ quan trọng không kém việc sở hữu món đồ, bởi đó là một phần ký ức Tết được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.
Bán hàng online bùng nổ và sự thích nghi của chợ truyền thống
Song song với sức sống của chợ Tết, thương mại điện tử đang định hình một lớp hành vi tiêu dùng mới. Ngay từ đầu tháng Chạp, các sàn mua sắm trực tuyến đã tung ra loạt chiến dịch giảm giá quy mô lớn, kéo dài nhiều tuần. Người tiêu dùng quen dần với việc săn ưu đãi sớm, đặt hàng trước để giãn áp lực chi tiêu vào những ngày cận Tết.
Chị Lê Ngân, nhân viên văn phòng tại Hà Nội cho biết, phần lớn quà biếu năm nay anh đặt online. “So sánh giá dễ, đọc đánh giá sản phẩm và giao tận nhà rất tiện. Đến sát Tết tôi chỉ ra chợ mua thêm thực phẩm tươi”, chị Ngân chia sẻ.
Ông Võ Văn Khanh, Trưởng đại diện Hiệp hội Thương mại điện tử khu vực miền Trung cho rằng, xu hướng mua sắm đa kênh đang trở thành chuẩn mới. Theo ông, người tiêu dùng hiện không còn phân biệt rạch ròi giữa online và offline mà lựa chọn phương thức thuận tiện nhất cho từng nhóm hàng. “Thương mại điện tử giúp người dân chuẩn bị Tết chủ động hơn, nhưng chợ truyền thống vẫn giữ vai trò quan trọng với hàng tươi sống và trải nghiệm văn hoá. Hai kênh không loại trừ nhau mà bổ sung cho nhau”, ông Khanh nhận định.
Nhiều người vẫn thích mua bán tại các chợ truyền thống, hàng nhỏ lẻ.
Áp lực cạnh tranh buộc tiểu thương phải thay đổi. Nhiều người bán tại chợ đã chủ động nhận đặt hàng qua mạng xã hội, chụp ảnh sản phẩm gửi khách quen và giao tận nhà. Thanh toán chuyển khoản, ví điện tử ngày càng phổ biến ngay trong môi trường chợ truyền thống, cho thấy ranh giới giữa online và offline đang dần thu hẹp.
Theo các chuyên gia, tương lai của mua sắm Tết sẽ là mô hình lai ghép, trong đó người tiêu dùng tiếp tục mua online nhiều hơn nhưng không từ bỏ chợ Tết. Hai kênh cùng tồn tại trong một hệ sinh thái tiêu dùng linh hoạt, nơi công nghệ hỗ trợ nhưng không xoá bỏ yếu tố văn hóa.
Bức tranh mua sắm cuối năm vì thế phản ánh một xã hội đang chuyển động mạnh mẽ. Công nghệ len sâu vào đời sống, song những giá trị truyền thống vẫn tìm được cách thích nghi để tồn tại. Chợ Tết không đứng ngoài làn sóng online mà đang bước vào kỷ nguyên số với một vai trò mới, vừa là nơi giao thương, vừa là không gian lưu giữ ký ức mùa xuân của đô thị.
