Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News

Chợ đêm và kinh tế ban đêm ở Lào Cai

1.jpg

Từ khi có Quyết định 1129 ngày 27/7/2020 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án phát triển kinh tế ban đêm ở Việt Nam và Quyết định 1894 ngày 14/7/ 2023 của Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch ban hành Đề án một số mô hình phát triển sản phẩm du lịch đêm, đã tạo luồng gió mới cho chợ đêm miền núi phát triển, trong đó có tỉnh Lào Cai. Đến nay, một số địa phương đã tổ chức loại hình chợ đêm trở thành sản phẩm du lịch, kết hợp với nhiều dịch vụ khác để phát triển kinh tế ban đêm...

t1.jpg

Trước chiến tranh biên giới năm 1979, chợ Cốc Lếu (thành phố Lào Cai) là chợ đêm truyền thống tiêu biểu, có quy mô lớn vùng Tây Bắc. Người Giáy ở Bát Xát, người Mông, người Dao ở Sa Pa, Bắc Hà đổ về chợ, sôi động cả đêm. Suốt đêm, tiếng hát, tiếng sáo và sinh hoạt ẩm thực, mua bán nhộn nhịp. Vào thập niên 90 của thế kỷ trước, chợ Sa Pa vẫn còn vẻ đẹp nguyên sơ của chợ truyền thống. Nam nữ thanh niên đến chợ để hát giao duyên, tìm người yêu, vì vậy chợ có tên gọi là “Chợ tình” - là nơi gặp mặt của tình yêu, chợ cũng hoạt động suốt đêm.

6.jpg

Ở các thôn bản vùng cao vào thế kỷ trước, cuộc sống gần như biệt lập, mọi người bị đóng khung trong môi trường quen thuộc, khép kín trong không gian ngôi nhà và nương rẫy, hằng tuần chỉ có chợ phiên mới là không gian mở. Ở đây không chỉ là nơi buôn bán, trao đổi hàng hóa mà còn là môi trường kết thân, giao lưu tình cảm, nam nữ làm quen và nên vợ, nên chồng. Họ đến chợ chỉ mong được gặp người yêu, người thân. Do đó, buổi tối trước phiên chợ thực sự là ngày hội của tình yêu. Ở đây, nam nữ thanh niên hát các điệu dân ca giao duyên, còn người già và trung niên gặp gỡ người quen, người cùng dòng họ bên mâm rượu với bát thắng cố, phở chua. Người dân đến chợ có nhu cầu giao tiếp, làm quen, tìm hiểu... bên cạnh nhu cầu mua bán, trao đổi hàng hóa.

4.jpg

Ngày nay, kinh tế Lào Cai đã hội nhập và phát triển, bản làng không còn là môi trường khép kín. Hệ thống điện, internet đã về từng ngôi nhà, xóm nhỏ. Mỗi gia đình có bao nhiêu người đến tuổi trưởng thành thì hầu hết có điện thoại thông minh. Họ mua bán, giải trí và tâm sự với người yêu cũng nhờ điện thoại, do đó, nhu cầu giao lưu tình cảm ở chợ đêm đã suy giảm. Hình thức trao đổi tình cảm chuyển từ ngôn ngữ trực tiếp sang ngôn ngữ thông qua điện tử. Nam nữ thanh niên mượn Zalo, Facebook với các mạng xã hội nói hộ tấm lòng mình. Vì vậy, động lực cho chợ đêm hoạt động bên cạnh nam nữ thanh niên, người thân theo kiểu truyền thống là du khách, những người ở vùng xa. Ở tỉnh Lào Cai, kết hợp giữa yếu tố truyền thống với yếu tố đổi mới nên chợ đêm ở Sa Pa và Bắc Hà phát triển khá mạnh. Ở đây, vai trò của du khách trở thành yếu tố quyết định.

a2833d7b30fd90a3c9ec.jpg
5.jpg

Chợ đêm mở ra bên cạnh yếu tố truyền thống đóng vai trò hỗ trợ, tiền đề, còn chủ yếu là yếu tố du lịch, trong đó du khách lưu trú tại địa bàn có chợ, đi mua bán ở chợ là lực lượng chủ lực, đóng vai trò quyết định cho tính hiệu quả của hoạt động chợ đêm. Ở đâu có du khách lưu trú đông, địa bàn đó trở thành điểm đến du lịch hấp dẫn, thu hút nhiều du khách tham quan và lưu trú thì nơi đó sẽ có điều kiện phát triển thành ngành kinh tế đêm. Có nơi, có du khách đến tham quan nhưng ít lưu trú lại thì rất khó có điều kiện phát triển chợ đêm.

8.jpg

Ở Lào Cai, có địa phương cũng phát triển loại hình chợ đêm, nhưng du khách đến chưa nhiều, buổi tối lại không lưu trú. Do vậy, chợ đêm hình thành một thời gian, sau đó các hoạt động ban đêm lại trở về như trước. Có thể thấy, du khách lưu trú đêm là linh hồn của chợ đêm, là yếu tố quyết định thành bại đối với việc mở chợ đêm, phát triển kinh tế ban đêm.

11.jpg

Các chợ truyền thống muốn phát triển ngành kinh tế đêm phải thu hút được nhiều du khách lưu trú đêm. Các yếu tố truyền thống cũng có vai trò mở đường, kích thích hoặc tạo thương hiệu bước đầu cho chợ đêm. Hoạt động chợ đêm vẫn là điểm nhấn, có sức hút nhất định đối với du khách. Tất nhiên, đấy chỉ là tiền đề thuận lợi cho các huyện vùng cao còn nhiều yếu tố giao thương truyền thống, nhưng để địa phương đó phát triển chợ đêm thành kinh tế ban đêm vẫn cần có những giải pháp thu hút du khách lưu trú.

3.jpg

Làm thế nào để chợ đêm du lịch phát triển mạnh, phù hợp với Lào Cai đang là vấn đề quan trọng, đòi hỏi có các giải pháp mang tính chất hệ thống tổng thể.

9.jpg

Thứ nhất là phải thay đổi nhận thức về chợ đêm du lịch và kinh tế đêm. Cần coi trọng chợ đêm du lịch ở các vùng có khách du lịch lưu trú và có truyền thống chợ đêm nhưng không nhất thiết tất cả các địa phương đều đồng loạt mở chợ đêm. Địa phương có truyền thống chợ đêm, chưa có lượng du khách tập trung thì chưa nhất thiết phải mở chợ đêm.

7.jpg

Cần xây dựng loại hình chợ đêm khác nhau ở vùng cao, tránh làm đại trà, chung chung. Ở các điểm du lịch thu hút đông khách lưu trú cần xây dựng, quy hoạch mô hình chợ đêm mang tính chất tổng hợp, gắn liền với các loại hình kinh tế đêm khác. Có thể xây dựng chợ đêm thành hạt nhân nhưng kết hợp với không gian đi bộ, tham quan các di tích, không gian nghệ thuật, thể thao.

Đơn cử như ở Sa Pa, bên cạnh đổi mới hoạt động chợ đêm với kịch bản hấp dẫn - chợ tình Sa Pa, cần có các trải nghiệm như đêm thổ cẩm, đón bình minh Fansipan, âm thanh tình yêu trong mây (giới thiệu nhạc cụ tình yêu của người Mông, người Dao, người Giáy, người Phù Lá…), thậm chí kết nối sinh hoạt chợ đêm với việc khám phá dấu vết lâu đài cổ, nhà thờ đá (có nghệ thuật ánh sáng kèm theo).

12.jpg

Ở những vùng còn truyền thống chợ đêm cần mở rộng không gian chợ, xây dựng không gian văn hóa, nghệ thuật, trò chơi và ẩm thực cộng đồng. Rút kinh nghiệm một số chợ nông thôn mới vì quá chạy theo mục đích doanh thu, tăng cường thuê ki-ốt nên không có không gian công cộng, không gian văn hóa, không gian bán hàng ngoài trời… Do đó, quy hoạch chợ đêm cần chú ý đến bãi đỗ xe, điểm biểu diễn văn hóa, nghệ thuật, nơi trình diễn nghề thủ công, khu buôn bán gia súc…

Sức hút của chợ đêm đối với du khách thường là đặc sản, sản phẩm OCOP, hàng hóa mang dấu ấn văn hóa dân tộc. Do đó, cần quy hoạch, xây dựng các làng nghề, làng có nghề, đội ngũ nghệ nhân, chính sách bảo tồn hoặc phát huy di sản văn hóa…

13.jpg

Cần xây dựng cơ chế, chính sách giảm thuế hoặc miễn thuế trong không gian chợ đêm, khuyến khích quảng bá, xây dựng thương hiệu, áp dụng số hóa trong xây dựng sản phẩm. Ở các điểm có lượng du khách lớn như Sa Pa, Bắc Hà cần có chính sách hỗ trợ liên kết với các doanh nghiệp, xây dựng các sản phẩm công nghệ ánh sáng: Khám phá biệt thự hoa trong đêm, vẻ đẹp của lâu đài cổ, lung linh huyền ảo nhà thờ đá, chùa trên núi…

Ở thành phố Lào Cai và một số huyện giáp biên, cần phối hợp với Trung Quốc xây dựng chính sách khuyến khích việc giao thương ban đêm. Hai bên thống nhất kéo dài thời gian mở cửa khẩu, thông quan, xây dựng “một điểm đến hai cửa khẩu, hai quốc gia”...

Có thể khẳng định, ở Lào Cai có điều kiện thuận lợi phát triển chợ đêm, kinh tế đêm. Điều quan trọng là phải chuyển biến về mặt nhận thức, đổi mới các cơ chế, chính sách, hình thức, tổ chức chợ đêm thành hạt nhân ngành kinh tế đêm. Hy vọng, khi xác định chợ đêm là mũi nhọn sẽ tạo luồng gió mới cho phát triển nền kinh tế đêm ở Lào Cai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Tiếp cận vốn từ năng lực sản xuất và phương án kinh doanh

Tiếp cận vốn từ năng lực sản xuất và phương án kinh doanh

Trong hoạt động tín dụng, tài sản bảo đảm từng được xem là một trong những yếu tố quan trọng khi ngân hàng xem xét cho vay. Tuy nhiên, cùng với sự thay đổi của chính sách tín dụng, cách tiếp cận vốn đang dần chuyển sang đánh giá toàn diện năng lực sản xuất, tính khả thi của phương án kinh doanh, dòng tiền và khả năng trả nợ. Sự chuyển dịch này mở ra thêm cơ hội cho người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh tiếp cận nguồn vốn phục vụ phát triển sản xuất, kinh doanh.
Mở rộng cơ hội

Nghĩa Lộ khởi công dự án 50 tỷ đồng cải tạo, nâng cấp đường 2/9

Nghĩa Lộ khởi công dự án 50 tỷ đồng cải tạo, nâng cấp đường 2/9

Sáng 18/11, UBND phường Nghĩa Lộ tổ chức lễ khởi công dự án cải tạo, nâng cấp đường 2/9. Dự án sử dụng 50 tỷ đồng từ ngân sách phường để nâng cấp hơn 1,1 km đường, mở rộng mặt đường từ khoảng 3 m lên 10,5 m và xây dựng hệ thống thoát nước nhằm khắc phục tình trạng ngập úng trên tuyến.

Lào Cai có 4 sản phẩm trà đạt OCOP 5 sao cấp quốc gia

Lào Cai có 4 sản phẩm trà đạt OCOP 5 sao cấp quốc gia

Sáng 18/11, tại Hà Nội, Hội đồng đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP cấp Trung ương năm 2026 tổ chức họp đợt 1, xem xét hồ sơ đề nghị đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP cấp quốc gia và đánh giá, phân hạng lại các sản phẩm đã được công nhận.

Phát triển công nghiệp vật liệu gắn với bảo vệ môi trường

Phát triển công nghiệp vật liệu gắn với bảo vệ môi trường

Thực hiện Kế hoạch số 130-KH/TU của Tỉnh ủy với nguyên tắc kiên quyết không đánh đổi môi trường lấy lợi ích kinh tế, ngành công nghiệp vật liệu trên địa bàn đang phải định hình lại phương thức sản xuất. Dưới sự giám sát trực tiếp từ cấp ủy cơ sở và tổ chức công đoàn, các nhà máy, công trường khai thác khoáng sản bắt buộc phải vận hành hệ thống tuần hoàn khép kín để vừa duy trì nhịp độ sản xuất, vừa bảo đảm an toàn không gian sinh thái.

Sản xuất vụ đông ở Khánh Yên: Khi người dân chủ động

Sản xuất vụ đông ở Khánh Yên: Khi người dân chủ động

Năm 2026, xã Khánh Yên phấn đấu gieo trồng 160 ha cây vụ đông. Với sự định hướng, hỗ trợ của chính quyền địa phương và tinh thần chủ động của người dân trong lựa chọn cây trồng, bố trí thời vụ, gắn sẳn xuất với tiêu thụ sản phẩm, vụ đông đang mở ra cơ hội khai thác hiệu quả đất canh tác, tăng thu nhập cho người dân.

1.500 tỷ đồng thuế, phí được miễn giảm, Lào Cai vượt dự toán thu ngân sách

1.500 tỷ đồng thuế, phí được miễn giảm, Lào Cai vượt dự toán thu ngân sách

Mặc dù việc triển khai các chính sách miễn, giảm thuế, phí theo quy định của Trung ương làm giảm nguồn thu khoảng 1.500 tỷ đồng, công tác thu ngân sách trên địa bàn tỉnh Lào Cai vẫn đạt kết quả tích cực. Tính đến ngày 15/11/2026, Thuế tỉnh Lào Cai đã thu 11.200 tỷ đồng, bằng 119% dự toán Trung ương giao và 108% dự toán tỉnh giao, tăng 21% so với cùng kỳ năm trước.

Trấn Yên khẩn trương khoanh vùng, xử lý ổ dịch nhiễm trùng máu trên tằm

Trấn Yên khẩn trương khoanh vùng, xử lý ổ dịch nhiễm trùng máu trên tằm

Trước tình trạng tằm chết hàng loạt vào cuối tuổi 5 (từ sau lần lột xác thứ tư cho đến khi tằm chín và bắt đầu nhả tơ tạo kén) gây thiệt hại cho người dân xã Trấn Yên, cơ quan chuyên môn đã xác định nguyên nhân do bệnh nhiễm trùng máu thể cấp tính và đang khẩn trương khoanh vùng, xử lý triệt để mầm bệnh nhằm ổn định sản xuất.

Cam Đường giải ngân thêm gần 36 tỷ đồng, đạt 87,3% kế hoạch vốn đầu tư công

Cam Đường giải ngân thêm gần 36 tỷ đồng, đạt 87,3% kế hoạch vốn đầu tư công

Từ cuối tháng 10 đến ngày 17/11/2026, phường Cam Đường đã giải ngân thêm gần 36 tỷ đồng, nâng tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công từ 80% lên 87,3% kế hoạch tỉnh giao. Trong những tháng cuối năm, địa phương đang tập trung tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ các dự án, quyết tâm hoàn thành kế hoạch giải ngân năm 2026.

Xăng dầu, điện đồng loạt giảm giá: Áp lực lạm phát cuối năm ra sao?

Xăng dầu, điện đồng loạt giảm giá: Áp lực lạm phát cuối năm ra sao?

Việc giảm thuế xăng và giá bán lẻ điện được kỳ vọng giúp người dân, doanh nghiệp tiết giảm chi phí, đồng thời hạn chế áp lực tăng CPI. Tuy nhiên, trước những biến động từ giá năng lượng thế giới, tỷ giá và nhu cầu tiêu dùng cuối năm, bài toán kiểm soát lạm phát vẫn còn nhiều thách thức.

fb yt zl tw