Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ và mô hình chính quyền địa phương hai cấp đặt ra yêu cầu ngày càng cao về ứng dụng công nghệ trong quản lý, điều hành, phường Yên Bái là một trong những địa phương triển khai sớm, bài bản phong trào “Bình dân học vụ số”, tạo nền tảng quan trọng để nâng cao năng lực số cho cả hệ thống chính trị và người dân.
Mô hình "Tổ công nghệ số cộng đồng" được duy trì tại các tổ dân phố; thường xuyên tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn trực tiếp và xây dựng “Góc học tập số cộng đồng” tại nhà văn hóa, tạo điểm hỗ trợ cố định để người dân tiếp cận, thực hành kỹ năng số.
Các nhóm Zalo hỗ trợ được thành lập ở từng khu dân cư, giúp người dân dễ dàng tiếp cận thông tin, tài liệu và tham gia các lớp học trực tuyến. Cán bộ, đảng viên và người dân tích cực tham gia các lớp tập huấn trực tiếp, trực tuyến do Trung ương, tỉnh triển khai, bảo đảm 100% quân số.
Bà Hoàng Thị Hoa ở tổ dân phố Đồng Tâm 4 cho biết: “Trước đây, mỗi lần làm thủ tục hay thanh toán tiền điện, nước, tôi đều phải ra trụ sở hỏi cán bộ, nay được tổ công nghệ số hướng dẫn, tôi có thể tự thao tác trên điện thoại, nộp hồ sơ và thanh toán ngay tại nhà, rất thuận tiện”.
Nhờ cách làm đồng bộ, nhiều chỉ tiêu sử dụng dịch vụ số trên địa bàn phường Yên Bái đạt tỷ lệ cao: 88% người dân sử dụng thiết bị thông minh cho dịch vụ di động; 88% người trưởng thành sử dụng thanh toán điện tử; 81% người trong độ tuổi lao động được phổ biến kỹ năng số cơ bản. Thanh toán không dùng tiền mặt tiền điện đạt 86%, tiền nước đạt 83%, các khoản phí và đóng góp đạt 90%.
Ông Nguyễn Ngọc Hà - Phó Chủ tịch UBND phường khẳng định: “Khi người dân quen với thanh toán điện tử, sử dụng dịch vụ công trực tuyến hay trao đổi thông tin qua các nền tảng số, hiệu quả quản lý và phục vụ cũng được nâng lên. Quan trọng nhất là người dân đã thay đổi thói quen, chủ động tiếp cận công nghệ thay vì e ngại như trước”.
Nếu ở phường Yên Bái, phong trào chuyển đổi số tập trung vào hình thành thói quen sử dụng dịch vụ số trong đời sống hằng ngày, thì tại xã vùng cao Lâm Thượng, “Bình dân học vụ số” lại phát huy vai trò nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ và khắc phục rào cản hạ tầng, trình độ tiếp cận công nghệ. Hạ tầng công nghệ thông tin tại các cơ quan, đơn vị trên địa bàn xã đã được quan tâm đầu tư. Hệ thống mạng nội bộ, Internet băng thông rộng cơ bản đáp ứng yêu cầu xử lý công việc; phần mềm quản lý văn bản, chữ ký số, dịch vụ công trực tuyến, cơ sở dữ liệu chuyên ngành được triển khai, giúp công việc giải quyết nhanh, minh bạch hơn.
Anh Nguyễn Tiến San, công chức Phòng Văn hóa - Xã hội xã Lâm Thượng cho biết: "Hạ tầng công nghệ thông tin của xã đã cơ bản đáp ứng yêu cầu xử lý công việc trên môi trường số. Tuy nhiên, kỹ năng sử dụng công nghệ giữa cán bộ chưa đồng đều, vì vậy, đẩy mạnh phong trào “Bình dân học vụ số” sẽ giúp nâng cao nhận thức và kỹ năng để phục vụ người dân tốt hơn".
Hiện, xã Lâm Thượng duy trì 31 tổ công nghệ số cộng đồng, thường xuyên xuống từng thôn, bản hướng dẫn người dân cài đặt ứng dụng, tiếp cận dịch vụ công trực tuyến và các nền tảng số. Các tổ cũng tích cực tham gia nhiều khóa học do Trung ương, tỉnh tổ chức để trở thành lực lượng nòng cốt truyền đạt lại kỹ năng số cho người dân.
Chị Âu Thị Khen, cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công xã chia sẻ: Bây giờ nhiều người đã biết nộp hồ sơ trực tuyến, tra cứu kết quả tại nhà, giúp giảm áp lực đáng kể cho bộ phận tiếp nhận.
Không chỉ dừng lại ở tiếp cận dịch vụ công, nhiều người dân tại Lâm Thượng đã bắt đầu ứng dụng công nghệ số vào phát triển kinh tế gia đình. Tại thôn Hin Lạn, chị Hoàng Thị Men cho biết, sau khi được hướng dẫn sử dụng điện thoại thông minh, chị đã biết chụp ảnh nông sản, đăng bán trên các nhóm Zalo, Facebook, kết nối với khách hàng ở ngoài địa bàn xã. Nhờ đó, tiêu thụ nông sản thuận lợi hơn, không còn phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái như trước.
Ông Hoàng Văn Cói - Phó Chủ tịch UBND xã Lâm Thượng khẳng định: "Phong trào “Bình dân học vụ số” không chỉ giúp cán bộ nâng cao kỹ năng làm việc trên môi trường số mà còn mở ra cơ hội để người dân ứng dụng công nghệ vào sản xuất, kinh doanh, nâng cao hiệu quả phát triển kinh tế...".
Phong trào “Bình dân học vụ số” đang từng bước thu hẹp khoảng cách tiếp cận công nghệ giữa người dân và chính quyền cơ sở. Khi người dân biết sử dụng dịch vụ số, cán bộ làm chủ công nghệ trong xử lý công việc, hiệu quả quản lý, điều hành và phục vụ cũng được nâng lên rõ rệt. Đây chính là nền tảng quan trọng để Lào Cai thúc đẩy chuyển đổi số đi vào thực chất, gắn với đời sống hằng ngày và nhu cầu của mỗi người dân.
