Chế biến sâu gia tăng giá trị xuất khẩu nông sản

Theo khuyến nghị của các chuyên gia nông nghiệp và giới nghiên cứu, để xuất khẩu nông sản trong năm 2024 đạt giá trị cao hơn và thiết lập nhiều kỷ lục mới về kim ngạch xuất khẩu ở một số mặt hàng chủ lực, ngành hàng nông sản Việt cần tập trung đầu tư nhiều hơn về chế biến sâu nhằm nâng cao sức cạnh tranh, xây dựng được chuỗi ngành hàng chuyên nghiệp và tạo ra những sản phẩm nổi trội, đem lại giá trị cao hơn.

Năm 2023, xuất khẩu hồ tiêu của Việt Nam đạt 264.094 tấn, trị giá đạt 905 triệu USD, tăng 13,5% về khối lượng, nhưng giảm 8% về giá trị. Ảnh minh họa

Đơn cử một số ngành hàng, mới đây, báo cáo từ Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam (VPSA) cho thấy, sản lượng hồ tiêu Việt Nam năm 2024 dự kiến đạt 170 nghìn tấn, giảm 10,5% so với năm 2023. Tuy nhiên, dự báo xuất khẩu hồ tiêu năm 2024 sẽ có nhiều thuận lợi do giá cả tăng vì sản lượng giảm và tồn kho hiện đang ở mức thấp nhất trong nhiều năm trở lại đây.

Năm 2023, xuất khẩu hồ tiêu của Việt Nam đạt 264.094 tấn, trị giá đạt 905 triệu USD, tăng 13,5% về khối lượng, nhưng giảm 8% về giá trị. Điều này cho thấy ngoài vấn đề về giá cả thì việc gia tăng chế biến sâu để tăng giá trị kim ngạch xuất khẩu cũng là vấn đề mà ngành hàng này cần tập trung thúc đẩy và đầu tư. Nhất là cần tăng cao hơn nữa tỷ lệ xuất khẩu hồ tiêu qua chế biến so với mức 30% như hiện nay. Hơn nữa, dù giá tiêu được dự báo sẽ tăng lên trong năm nay, nhưng cây tiêu ở các tỉnh Tây Nguyên và Đông Nam bộ đang chịu áp lực cạnh tranh lớn từ một số cây trồng khác, nhất là cây sầu riêng.

Bà Hoàng Thị Liên, Chủ tịch VPSA cho hay, việc nông dân chuyển từ hồ tiêu sang sầu riêng là điều khó tránh khỏi, khi lợi nhuận từ sầu riêng hiện đang cao hơn rất nhiều so với hồ tiêu. Thời gian qua, nhiều vườn tiêu đã bị nông dân chặt bỏ để thay thế bằng loại cây ăn trái này. Thực trạng này ngày càng thôi thúc ngành hồ tiêu phải đẩy mạnh chế biến sâu để vừa tăng giá trị xuất khẩu, vừa giúp nông dân yên tâm với cây hồ tiêu, không còn lo lắng "được mùa mất giá" hay tình trạng khó khăn về đầu ra.

Tương tự hồ tiêu, đại diện Hiệp hội Cà phê, ca cao Việt Nam (VICOFA) cho biết, các nhà nhập khẩu trên thế giới cũng đang tìm về Việt Nam mua cà phê. Năm 2023, các doanh nghiệp gần như đã "vét sạch" kho hàng để xuất khẩu. Hồi tháng 6/2023, lần đầu tiên trong lịch sử, người dân đã không có cà phê bán. Hiện tồn kho của mặt hàng này cũng giảm mạnh. Kết hợp với một số yếu tố khác trên thị trường thì đây là lý do để giá cà phê liên tục lập đỉnh mới trong năm 2024.

Ở góc độ của doanh nghiệp, ông Phan Minh Thông, Chủ tịch HĐQT của Công ty cổ phần Phúc Sinh - đơn vị hàng đầu về xuất khẩu cà phê và hồ tiêu vào những thị trường lớn, khó tính, cũng cho rằng, để ngành cà phê và hồ tiêu của Việt Nam phát triển bền vững trong thời gian tới thì rất cần tiếp tục đầu tư mạnh mẽ vào khâu chế biến sâu. “Chúng ta cần nhìn nhận thẳng vấn đề là không thể mãi kinh doanh theo kiểu thương mại thuần túy mà cần xây nhà máy, đầu tư chế biến sâu và năm nào cũng phải quan tâm đến công nghệ, đến khả năng chế biến sâu hơn nữa. Bởi vì đó là điểm mấu chốt, lợi thế để giúp Việt Nam có thể xuất khẩu nông sản đạt giá trị cao hơn”, ông Sinh chia sẻ.

Sản phẩm tôm đông lạnh xuất khẩu của Tập đoàn thuỷ sản Minh Phú. Ảnh minh họa

Không chỉ nông sản, việc hướng đến chế biến sâu để tăng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp và ngành hàng cũng được nhìn nhận rõ ở lĩnh vực thủy sản xuất khẩu, điển hình như mặt hàng tôm. Bà Kim Thu, Chuyên gia thị trường tôm thuộc Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản (Vasep) cho hay, trên chặng đường vượt khó trong năm 2024 ngành tôm Việt cần phải tìm cách nâng cao năng lực cạnh tranh, bằng cách lựa chọn giải pháp giúp thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động chế biến để nâng giá trị gia tăng cho mặt hàng.

Theo bà Thu, sản phẩm tôm chế biến giá trị gia tăng hiện chiếm 40%-45% tổng giá trị xuất khẩu tôm hàng năm. Trình độ chế biến chung của các doanh nghiệp ngành tôm Việt cũng đang ở mức cao trên thế giới. Đây là một lợi thế cạnh tranh lớn. Với công nghệ chế biến ngày càng phát triển và nhu cầu từ các thị trường ngày càng gia tăng, việc phát triển các sản phẩm tôm giá trị gia tăng sẽ được thúc đẩy mạnh mẽ trong tương lai gần.

Ngành chế biến cũng cần không ngừng tiếp cận xu thế và thị hiếu của người tiêu dùng; cũng như của thị trường để có những sản phẩm mới đáp ứng kịp thời nhu cầu. Người tiêu dùng ngày càng tiết kiệm thời gian, nên các sản phẩm tiện lợi, dễ chế biến sẽ ngày càng được chú ý.

Riêng đối với ngành hàng trái cây, rau quả, ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam cho biết, để đạt trình độ trở thành cường quốc xuất khẩu rau quả ở khu vực Đông Nam Á và của thế giới thì Việt Nam cần cải tiến nhiều vấn đề; trong đó có khâu chế biến sâu. Bởi vì năng lực chế biến rau quả hiện nay của Việt Nam mới chỉ đạt 25% trong tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả. Trong khi đó, ở nhiều quốc gia khác có thế mạnh về xuất khẩu rau quả thì tỷ lệ chế biến sâu đang chiếm đến 50%. Thêm vào đó, thực trạng là số lượng đơn vị tham gia chế biến tại Việt Nam có thể lên đến hàng nghìn doanh nghiệp, nhưng vẫn chỉ ở quy mô nhỏ lẻ. Tính số lượng doanh nghiệp có đầu tư lớn cho khâu chế biến rau quả một cách bài bản thì hiện chỉ có khoảng 150 doanh nghiệp và đang nằm ở mức trung bình khá trên thế giới. Do đó, nếu muốn tiến xa hơn, nâng kim ngạch xuất khẩu đạt giá trị cao hơn, đương nhiên tập trung đầu tư và có cơ chế ưu tiên, khích lệ lĩnh vực chế biến sâu là điều cần thiết.

Có thể thấy rằng, việc kiến tạo không gian phát triển và các động lực tăng trưởng cho ngành nông nghiệp đạt mục tiêu phấn đấu không chỉ riêng năm 2024 mà là cả giai đoạn dài tiếp theo. Do đó, yêu cầu đẩy mạnh việc cơ cấu lại ngành, nâng cao năng suất, chất lượng hàng nông sản, gia tăng hiệu quả trong sản xuất và kinh doanh; đầu tư nhiều hơn vào nhóm ngành chế biến sâu, lấy đó tạo lợi thế cạnh tranh cho ngành... chính là điều cần tập trung thúc đẩy với kỳ vọng đạt mục tiêu tăng trưởng cao nhất trong năm nay.

TTXVN/Báo Tin tức

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Bảo Thắng chủ động nguồn cây giống phục vụ trồng rừng

Bảo Thắng chủ động nguồn cây giống phục vụ trồng rừng

Khu vực Bảo Thắng đang chủ động sản xuất cây giống lâm nghiệp, đồng thời tăng cường kiểm tra, hướng dẫn các cơ sở gieo ươm bảo đảm chất lượng cây giống. Cùng với đó, công tác hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc và bảo vệ rừng được chú trọng, góp phần nâng cao hiệu quả trồng rừng trên địa bàn.

Lào Cai tăng cường các biện pháp phòng, chống dịch tả lợn châu Phi

Lào Cai tăng cường các biện pháp phòng, chống dịch tả lợn châu Phi

Từ đầu năm đến ngày 12/10/2026, dịch tả lợn châu Phi đã xuất hiện tại 36 xã trên địa bàn tỉnh Lào Cai, khiến 2.844 con lợn phải tiêu hủy. Mặc dù công tác phòng, chống dịch được các ngành, địa phương tích cực triển khai và nhiều xã đã qua 21 ngày không phát sinh thêm lợn mắc bệnh, nguy cơ dịch lây lan vẫn hiện hữu, đòi hỏi sự chủ động từ chính quyền, cơ quan chuyên môn và người chăn nuôi.

Người gieo mầm sinh kế xanh nơi vùng cao

Người gieo mầm sinh kế xanh nơi vùng cao

Rời công việc ổn định để trở về quê hương khởi nghiệp, chị Nông Thị Thắm - Giám đốc Hợp tác xã Y Dược học cổ truyền Yên Thế, xã Lục Yên, đã chọn cây dược liệu bản địa làm hướng phát triển kinh tế. Bằng kiến thức chuyên môn và tư duy đổi mới, chú trọng chế biến và liên kết sản xuất, chị không chỉ nâng cao giá trị cây thuốc mà còn tạo sinh kế cho phụ nữ dân tộc thiểu số, mở ra hướng phát triển nông nghiệp xanh ngay trên quê hương mình.

Điều chỉnh thời vụ, chuyển đổi cây trồng để bù đắp thiệt hại do mưa lũ

Điều chỉnh thời vụ, chuyển đổi cây trồng để bù đắp thiệt hại do mưa lũ

Từ đầu năm 2026 đến nay, mưa lũ ảnh hưởng khoảng 2.355 ha diện tích sản xuất nông, lâm nghiệp của tỉnh Lào Cai; hàng nghìn vật nuôi và nhiều diện tích nuôi thủy sản bị cuốn trôi, tổng giá trị thiệt hại trên 295 tỷ đồng. Trước khó khăn đó, các cấp chính quyền và nông dân vùng lũ đang nỗ lực điều chỉnh lịch thời vụ, chuyển đổi cơ cấu cây trồng để khôi phục sinh kế, bù đắp sản lượng trong những tháng cuối năm.

Sức sống từ những phong trào nông dân

Kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Hội Nông dân Việt Nam (14/10/1930 - 14/10/2026) Sức sống từ những phong trào nông dân

Từ các hoạt động hỗ trợ vốn, chuyển giao khoa học, kỹ thuật đến thúc đẩy liên kết sản xuất, các cấp Hội Nông dân tỉnh Lào Cai đang tạo điều kiện để hội viên phát huy tiềm năng, phát triển kinh tế. Qua đó, nhiều mô hình sản xuất hiệu quả được hình thành, góp phần nâng cao thu nhập và thúc đẩy phát triển nông nghiệp, nông thôn.

Tiếp sức cho phụ nữ làm chủ hợp tác xã

Tiếp sức cho phụ nữ làm chủ hợp tác xã

Không chỉ tạo thu nhập cho gia đình, ngày càng nhiều chị em phụ nữ chủ động ứng dụng công nghệ, mở rộng thị trường và làm chủ các mô hình hợp tác xã. Những bước tiến ấy có sự đồng hành, hỗ trợ của các hội, đoàn thể, chính quyền địa phương và cộng đồng.

Thôn Sân Bay chuyển mình

Thôn Sân Bay chuyển mình

Sau khi sáp nhập với thôn Gốc Quân, thôn Sân Bay, xã Đông Cuông, có không gian phát triển rộng hơn, từ vùng lúa, rau màu đến đồi rừng. Phát huy lợi thế từng khu vực, người dân đang đa dạng hóa sản xuất, mở hướng phát triển kinh tế cho thôn mới.

“Hoa nở” trên đồi quế

“Hoa nở” trên đồi quế

Tận dụng lợi thế đất đồi, chị Nguyễn Thị Nga, Chi hội phó Chi hội Phụ nữ thôn Đoàn Kết, xã Bảo Ái đã phát triển cây quế gắn với thu mua, chế biến nguyên liệu. Với 20 ha quế của gia đình, cùng hướng đi chủ động trong sản xuất, kinh doanh, mô hình của chị mang lại thu nhập khoảng 500 triệu đồng mỗi năm, đồng thời tạo việc làm cho nhiều lao động tại địa phương.

Đảng viên đi trước, Nhân dân đồng lòng

Đảng viên đi trước, Nhân dân đồng lòng

Từ sự tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên, xã Bảo Thắng đã khơi dậy tinh thần đoàn kết, đồng thuận trong Nhân dân, biến những việc khó thành phong trào hành động rộng khắp. Phát huy sức dân trong xây dựng hạ tầng giao thông nông thôn, nhiều tuyến đường được mở rộng, nâng cấp, góp phần tạo diện mạo mới cho quê hương.

Tổ khuyến nông cộng đồng ở Lào Cai cần thêm nguồn lực để phát triển bền vững

Tổ Khuyến nông cộng đồng: Tổ khuyến nông cộng đồng ở Lào Cai cần thêm nguồn lực để phát triển bền vững

Với 57 tổ khuyến nông cộng đồng được thành lập mới, quy tụ hơn 1.000 thành viên, Lào Cai đang từng bước phát huy vai trò cầu nối đưa tiến bộ kỹ thuật và chính sách hỗ trợ nông nghiệp đến với người dân. Tuy nhiên, mô hình hoạt động mang tính tự nguyện này đang gặp khó khăn về kinh phí duy trì hoạt động, đặt ra yêu cầu sớm có cơ chế hỗ trợ phù hợp để mô hình duy trì và phát triển bền vững.

Phát huy vai trò tổ bảo vệ rừng ở cơ sở

Phát huy vai trò tổ bảo vệ rừng ở cơ sở

Toàn tỉnh hiện có 2.431 tổ bảo vệ rừng thôn, bản. Bám sát địa bàn, các tổ bảo vệ rừng phối hợp với lực lượng kiểm lâm và chính quyền địa phương thường xuyên tuần tra, kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi xâm hại; chủ động phòng cháy, chữa cháy rừng, góp phần nâng cao trách nhiệm của cộng đồng trong bảo vệ và phát triển rừng bền vững.

Để điện lưới quốc gia không dừng ở đầu thôn

Để điện lưới quốc gia không dừng ở đầu thôn

Ở một số thôn, bản vùng cao Lào Cai, điện lưới quốc gia đã về đến nhà dân nhưng nhiều nơi vẫn truyền tải qua đường dây do các hộ góp tiền tự kéo. Dây dài, cột tre, cột gỗ tạm bợ khiến nguồn điện yếu, chập chờn, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Người dân mong muốn được Nhà nước và ngành điện đầu tư đường điện bảo đảm chất lượng để phục vụ sinh hoạt và phát triển sản xuất.

Động lực thúc đẩy chăn nuôi ở Mỏ Vàng

Động lực thúc đẩy chăn nuôi ở Mỏ Vàng

Là xã vùng 3 còn nhiều khó khăn, nguồn lực đầu tư cho sản xuất của người dân còn hạn chế, thời gian qua, việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 21 của HĐND tỉnh đã tạo thêm điều kiện để người dân xã Mỏ Vàng phát triển chăn nuôi, từng bước nâng cao thu nhập.

fb yt zl tw