Cục Đường bộ Việt Nam (Bộ Xây dựng) đã yêu cầu các nhà đầu tư và đơn vị liên quan phấn đấu đến ngày 15/1, phải hoàn thành các công trình dịch vụ công thiết yếu. Đối với một vài trạm thời gian qua bị đình trệ do mưa lũ, cho phép kéo dài tiến độ đến cuối tháng 1. Như vậy, toàn bộ các trạm dừng nghỉ trên tuyến cao tốc bắc-nam sẽ có công trình dịch vụ công thiết yếu phục vụ người dân.
Khai thác 15 trạm dừng nghỉ dịp Tết Dương lịch
Hiện tại, trên tuyến cao tốc bắc-nam từ Hà Nội đến Cần Thơ, có 5 trạm dừng nghỉ đang khai thác gồm: Giẽ-Ninh Bình (trạm của Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam-VEC), Cao Bồ-Mai Sơn (trạm Xuân Khiêm bên trái tuyến, trạm Xuân Cương bên phải tuyến), La Sơn-Hòa Liên (bên trái tuyến), Thành phố Hồ Chí Minh-Long Thành-Dầu Giây, Thành phố Hồ Chí Minh-Trung Lương. Ngoài ra, có một điểm dừng xe trên đường cao tốc Đà Nẵng-Quảng Ngãi mới đưa vào sử dụng. Theo đánh giá của các cơ quan chức năng, các trạm dừng nghỉ, trạm dừng xe trên đang phục vụ tốt nhu cầu của người dân và phương tiện lưu thông trên cao tốc.
Phó Cục trưởng Đường bộ Việt Nam Ngô Lâm cho biết, Cục đã ký hợp đồng đầu tư xây dựng và kinh doanh khai thác 21 trạm dừng nghỉ và nhà đầu tư thực hiện theo tiến độ hợp đồng, bảo đảm hoàn thành toàn bộ các trạm dừng nghỉ trong năm 2026. Đến thời điểm ngày 31/12/2025, đã có 10 trạm hoàn thành, đưa vào khai thác công trình dịch vụ công thiết yếu, gồm: Mai Sơn-Quốc lộ 45, Nghi Sơn-Diễn Châu, Hàm Nghi-Vũng Áng, Vũng Áng-Bùng, Cam Lộ-La Sơn, Vân Phong-Nha Trang, Nha Trang-Cam Lâm, Cam Lâm-Vĩnh Hảo, Vĩnh Hảo-Phan Thiết (Km205), Phan Thiết-Dầu Giây (bên phải tuyến).
“Cục Đường bộ Việt Nam đã nghiên cứu, tính toán để trong dịp cao điểm Tết Dương lịch, trên tuyến cao tốc bắc-nam sẽ khai thác 15 trạm dừng nghỉ và một điểm dừng xe, đạt khoảng cách trung bình 100km có một trạm dừng nghỉ có dịch vụ công thiết yếu, cơ bản đáp ứng nhu cầu của người dân và phương tiện tham gia giao thông theo đúng quy định”, ông Ngô Lâm thông tin.
Lý giải việc triển khai đầu tư xây dựng các hạng mục tại trạm dừng nghỉ bị chậm tiến độ theo yêu cầu của Chính phủ và Bộ Xây dựng, theo ông Ngô Lâm, tại thời điểm chuẩn bị đầu tư các dự án đường cao tốc, các trạm dừng nghỉ được quy hoạch chủ yếu theo quy mô khoảng 1ha/trạm. Tuy nhiên, qua nghiên cứu, tham khảo các mô hình trạm dừng nghỉ tại nhiều quốc gia, Cục Đường bộ Việt Nam đã kịp thời tham mưu Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) nâng quy mô mỗi trạm lên 3-5ha mỗi bên (Quyết định số 938/2023/QĐ-BGTVT ngày 31/7/2023).
Do đó, các nhà đầu tư, đơn vị liên quan phải bổ sung thủ tục, làm kéo dài thời gian giải phóng mặt bằng, nhất là trong thời điểm quy định về đất đai có nhiều thay đổi (theo Luật Đất đai 2024 phải điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất mới đủ điều kiện bồi thường, giải phóng mặt bằng).
“Mặc dù Cục Đường bộ Việt Nam thường xuyên kiểm tra, đôn đốc nhà đầu tư đẩy nhanh tiến độ, có giải pháp tháo gỡ khó khăn trong việc xây dựng trạm dừng nghỉ nhưng do chịu ảnh hưởng nặng nề của điều kiện thời tiết bất lợi, đặc biệt là các đợt mưa lớn kéo dài, sạt lở đất trong thời gian qua, khiến tiến độ thi công các trạm dừng nghỉ bị ngưng trệ, không thể triển khai công tác thi công nền. Đó còn chưa kể đến những khó khăn về giải phóng mặt bằng, khiến việc thi công không được liền mạch, vừa làm vừa chờ mặt bằng; ngoài ra, thủ tục cấp phép môi trường cũng phiền hà; nguồn vật liệu đắp nền thiếu hụt, xa vị trí thi công,…”, ông Ngô Lâm nhìn nhận.
Ông Nguyễn Quang Giang, Phó Cục trưởng Đường bộ Việt Nam đánh giá, với 11 trạm dừng nghỉ còn lại trên tuyến cao tốc bắc-nam, lãnh đạo Cục Đường bộ Việt Nam cho biết, đến ngày 31/1/2026 sẽ tiếp tục đưa vào khai thác 10 trạm có công trình dịch vụ công thiết yếu, gồm: Quốc lộ 45-Nghi Sơn, Diễn Châu-Bãi Vọt, Bùng-Vạn Ninh, Vạn Ninh-Cam Lộ, Quảng Ngãi-Hoài Nhơn (Km15), Quảng Ngãi-Hoài Nhơn (Km77), Hoài Nhơn-Quy Nhơn, Quy Nhơn-Chí Thạnh, Phan Thiết-Dầu Giây (bên trái tuyến), Cần Thơ-Hậu Giang, Hậu Giang-Cà Mau. Riêng trạm Vĩnh Hảo-Phan Thiết (Km144), hiện tại vẫn chưa triển khai do địa phương chưa bàn giao mặt bằng.
Tối ưu hóa thi công, rút ngắn tiến độ
Nhằm đẩy nhanh tiến độ với 11 trạm dừng nghỉ còn lại, Cục Đường bộ Việt Nam đã yêu cầu các nhà đầu tư bằng mọi cách, phấn đấu hoàn thành các công trình dịch vụ công thiết yếu (bãi đỗ xe, khu vệ sinh, nhà điều hành) trước ngày 15/1/2026, đồng thời lập bảng tiến độ chi tiết để Cục kiểm soát hằng tuần. Trường hợp một vài trạm do ảnh hưởng quá nặng nề của mưa lũ, giải phóng mặt bằng chậm trước đây, bị “lụt tiến độ” quá sâu, cho phép lùi thời gian hoàn thành các hạng mục dịch vụ công thiết yếu vào cuối tháng 1 và đó là mốc cuối cùng, không thể chậm hơn.
Với một số trạm dừng nghỉ gặp khó khăn về thời tiết, mưa lũ, bị lầy sụt, không thể thi công san đắp nền, Cục đã yêu cầu nhà đầu tư thay đổi biện pháp thi công, thay đổi vật liệu đất đắp bằng vật liệu cấp phối đá dăm tại một số vị trí xung yếu. Việc thay đổi nguồn vật liệu đắp nền sẽ khiến chi phí thi công bị “đội” lên rất nhiều, nhưng vì mốc tiến độ cuối tháng 1/2026 phải đưa vào khai thác các hạng mục thiết yếu, nên nhà đầu tư đều sẵn sàng bỏ thêm chi phí, huy động thêm nhân lực, phương tiện, thiết bị ở mức cao để bù tiến độ.
“Cục Đường bộ Việt Nam đã yêu cầu các nhà đầu tư rà soát kỹ biện pháp tổ chức thi công, cho phép điều chỉnh thiết kế, rút gọn để tăng tốc tiến độ, nhưng vẫn bảo đảm chất lượng quy chuẩn, tiêu chuẩn các hạng mục. Nhà đầu tư, nhà thầu được yêu cầu huy động nhân lực, máy móc ở mức cao để thi công đồng loạt, liên tục theo phương châm “3 ca, 4 kíp”.
Các Khu quản lý đường bộ cử cán bộ tuần kiểm hằng ngày, có sự hỗ trợ, can thiệp kịp thời về tiến độ thi công. Trường hợp nhà đầu tư trạm dừng nghỉ không đáp ứng tiến độ, Cục sẽ tiếp tục áp dụng một số biện pháp như yêu cầu nhà đầu tư bổ sung nhà thầu có đủ năng lực tham gia cùng để đẩy nhanh tiến độ. Trong trường hợp còn bị chậm trễ và không có chuyển biến, Cục sẽ cương quyết xử lý, xem xét chấm dứt hợp đồng với nhà đầu tư”, Phó Cục trưởng Ngô Lâm nhấn mạnh.
Tại thời điểm này, trên phạm vi cả nước, thời tiết đã khá thuận lợi cho việc thi công, mặt bằng đã cơ bản giải tỏa xong, các đơn vị có từ 15-30 ngày để tăng tốc thi công, hoàn thành các hạng mục, kịp thời đưa vào khai thác. Theo đánh giá của lãnh đạo Cục Đường bộ Việt Nam, hầu hết các nhà đầu tư đều nỗ lực hết sức, phấn đấu hoàn thành các hạng mục thiết yếu của trạm dừng nghỉ, đáp ứng nhu cầu của người tham gia giao thông trong dịp cao điểm Tết Dương lịch và Nguyên đán.
Việc chậm trễ tiến độ thời gian qua một phần do các yếu tố khách quan bất khả kháng, mưa lũ kéo dài, không thể triển khai máy móc ra công trường thi công. Nếu như không bị ảnh hưởng mưa lũ, việc hoàn thành, đưa vào khai thác các hạng mục thiết yếu vào cuối tháng 12/2025 theo chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Xây dựng là hoàn toàn trong tầm tay.
Cục Đường bộ Việt Nam đã yêu cầu các nhà đầu tư khẩn trương triển khai hoàn thiện hạ tầng sạc điện tại các trạm dừng nghỉ để sớm đưa vào hoạt động, cung cấp kịp thời cho phương tiện sử dụng năng lượng xanh, đồng thời nghiên cứu để đa dạng nguồn cung năng lượng xanh trong tương lai, phù hợp lộ trình chuyển đổi năng lượng xanh quốc gia. Bên cạnh đó, nâng cao chất lượng phục vụ tại các công trình dừng nghỉ tạm trên tuyến; ưu tiên làm đường ra vào trạm thuận tiện, vị trí bãi đỗ xe an toàn cho người tham gia giao thông.
