Hỗ trợ tìm việc cho lao động sau sắp xếp
Trong báo cáo gửi Chính phủ mới đây, Bộ Lao động -Thương binh và Xã hội (đã hợp nhất với Bộ Nội vụ) dự báo một lực lượng lớn lao động trong khối đơn vị sự nghiệp sau phương án sắp xếp, tinh gọn bộ máy Nhà nước sẽ tham gia vào thị trường lao động, tạo áp lực cho vấn đề kết nối việc làm, tăng số người hưởng các chế độ bảo hiểm, trong đó có bảo hiểm thất nghiệp cho các đối tượng này.
Theo đại diện Bảo hiểm xã hội Việt Nam, người lao động khi tham gia bảo hiểm thất nghiệp, khi thôi việc sẽ được hưởng chế độ bảo hiểm thất nghiệp, bao gồm chính sách về trợ cấp thất nghiệp, đào tạo nghề, tư vấn giới thiệu việc làm...
Nếu người lao động nghỉ nhiều, thì Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp sẽ phải chi ra nhiều hơn. Tuy nhiên, Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp hiện nay còn kết dư hơn 60.000 tỷ đồng. Do đó, với những viên chức, người lao động thôi việc khi tinh gọn bộ máy thì Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp vẫn đảm bảo khả năng chi trả.
Trao đổi đến vấn đề này, ông Đỗ Ngọc Thọ - Trưởng Ban Thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm xã hội Việt Nam thừa nhận việc sắp xếp bộ máy “có tác động” đến quỹ do người lao động giảm thời gian đóng và tăng thời gian hưởng lương hưu. Tuy nhiên, ông Thọ cho biết, ngân sách nhà nước đảm bảo đủ toàn bộ khoản kinh phí. Nhà nước sẽ rót tiền đóng bảo hiểm xã hội vào quỹ hưu trí và tử tuất cho cán bộ, công chức, viên chức và người lao động nghỉ hưu trước tuổi trong thời gian đủ từ 5 năm đến tuổi nghỉ hưu theo quy định.
Đối với người không phải cán bộ, công chức và không đủ điều kiện để nghỉ hưu sớm mà thôi việc do tinh gọn bộ máy, ông Thọ cho biết họ sẽ được hưởng trợ cấp thôi việc, trợ cấp tính theo số năm đóng bảo hiểm xã hội. Song song đó là hưởng chế độ từ quỹ bảo hiểm thất nghiệp.
“Tại Hà Nội người lao động có thể nộp hồ sơ hưởng bảo hiểm thất nghiệp trực tiếp tại các điểm tiếp nhận của Trung tâm Dịch vụ việc làm. Tại Hà Nội là số 215 Trung Kính, quận Cầu Giấy và số 144 Trần Phú, quận Hà Đông. Ngoài ra, người lao động có thể nộp trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công quốc gia” - ông Thành cho biết.
Cũng theo ông Vũ Quang Thành, ngoài hưởng chế độ trợ cấp thất nghiệp, những lao động đến thực hiện chính sách bảo hiểm thất nghiệp cũng có thể tham gia các hoạt động cung cấp thông tin thị trường lao động, giao dịch việc làm để nhanh chóng kết nối với doanh nghiệp và quay trở lại thị trường lao động.
Theo quy định của Luật Việc làm, lao động sau khi hưởng bảo hiểm thất nghiệp sẽ được hỗ trợ tư vấn, giới thiệu việc làm và đào tạo nghề. Nếu đăng ký học nghề, họ sẽ được hỗ trợ học nghề sơ cấp với thời gian tối đa không quá 6 tháng. Ông Thành kỳ vọng rằng mức kinh phí hỗ trợ đào tạo nghề này sẽ được nâng lên khi Luật Việc làm được sửa đổi.
“Chúng tôi hy vọng lực lượng lao động nghỉ việc, thôi việc, hoặc do quá trình sắp xếp, tinh gọn bộ máy sẽ có cơ hội tiếp cận thị trường lao động và các hoạt động hỗ trợ của Trung tâm. Đây là lực lượng lao động có trình độ cao, nhiều kinh nghiệm thực tiễn, là nguồn nhân lực dồi dào, các doanh nghiệp trong nước có thể tận dụng” - ông Thành đánh giá.
Mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp
Để mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp tại dự thảo Luật Việc làm sửa đổi lần này, Ban soạn thảo cũng đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định về phát triển kỹ năng nghề, theo hướng quy định về mục đích, nội dung phát triển kỹ năng nghề; Hoạt động hỗ trợ phát triển kỹ năng nghề và khung trình độ kỹ năng nghề quốc gia.
Đặc biệt, tại dự thảo lần này, Bộ Lao động Thương binh và xã hội (hiện nay là Bộ Nội vụ) đã đề xuất mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp, gồm 3 nhóm sau: Một là, người lao động có giao kết hợp đồng lao động xác định thời hạn từ 1 tháng trở lên. Hai là, người làm việc không trọn thời gian, có tổng mức tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất bằng một nửa mức lương tối thiểu tháng vùng cao nhất do Chính phủ công bố.
Bên cạnh đó, người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước, người đại diện phần vốn của doanh nghiệp tại công ty và công ty mẹ, người quản lý điều hành hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã có hưởng tiền lương.
Góp ý đề xuất này, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cho rằng việc mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp là cần thiết. Đặc biệt, hiện nay Việt Nam đang và sẽ tiếp tục triển khai các mô hình kinh tế mới như kinh tế nền tảng công nghệ... làm xuất hiện nhóm lao động mới. Tuy nhiên, nhóm này chưa được tham gia bảo hiểm thất nghiệp. Vì vậy, đại diện người lao động cho rằng ngoài đề xuất trên, luật nên hướng đến các nhóm làm công không có hợp đồng lao động, lao động di cư đến các đô thị, lao động làm việc trên nền tảng công nghệ…
Ngoài ra, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cũng đề nghị mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp có thể thiết kế dưới dạng chính sách bảo hiểm thất nghiệp tự nguyện.
