Bóc gỡ đường dây giả danh "DICH VU CONG" lừa đảo gần 1.000 tỷ đồng

Ngày 12/7, Cơ quan An ninh điều tra, Công an tỉnh Bắc Ninh cho biết đã kết luận điều tra vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản với 13.543 bị hại.

Trước đó, Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Bắc Ninh liên tiếp tiếp nhận đơn trình báo của các bị hại trên địa bàn. Anh Hoàng Văn M và chị Nguyễn Thị P, trú tại phường Võ Cường bị các đối tượng giả danh cán bộ Công an hướng dẫn cài đặt ứng dụng "DICH VU CONG", sau đó chiếm đoạt hơn 4 tỷ đồng. Ít ngày sau, chị L., trú tại phường Phương Liễu, cũng trở thành nạn nhân với số tiền 820 triệu đồng bằng chính thủ đoạn này.

Những lời trình báo gần như giống hệt nhau. Đầu dây bên kia là người tự xưng cán bộ Công an hoặc cơ quan nhà nước, yêu cầu cập nhật dữ liệu căn cước công dân, đồng bộ thông tin hoặc cài đặt ứng dụng phục vụ dịch vụ công. Chỉ sau vài phút làm theo hướng dẫn, toàn bộ tiền trong tài khoản đã bị chuyển khỏi ngân hàng.

Xác định đây là đường dây lừa đảo quy mô lớn, giả danh cơ quan nhà nước để tạo lòng tin của người dân, Công an Bắc Ninh đã lập Chuyên án để đấu tranh. Theo đó, Phòng An ninh điều tra và Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao được chỉ đạo là chủ công điều tra, làm rõ, bóc tách, đối chiếu, xác minh các giao dịch trên mạng.

Các trinh sát, điều tra viên xác định, đối tượng thường xuyên thay đổi địa chỉ IP, kể cả tài khoản ngân hàng nhận tiền cũng chỉ tồn tại một thời gian rất ngắn sau đó đóng lại, các cuộc gọi được lừa đảo đều được thực hiện qua nền tảng Internet. Tất cả được thiết kế để xóa dấu vết ngay sau khi nạn nhân chuyển tiền.

Nhiều tháng điều tra, xác minh, Công an Bắc Ninh xác định, toàn bộ đường dây được điều hành từ khu Tam Thái Tử, thành phố Bà Vẹt, tỉnh Svay Riêng (Campuchia). Các đối tượng người Trung Quốc giữ vai trò xây dựng kịch bản, điều hành hoạt động; nhóm người Việt Nam phụ trách phiên dịch, "Việt hóa" nội dung rồi chuyển cho các nhóm trực tiếp gọi điện tiếp cận bị hại.

Khi nạn nhân mắc bẫy, cuộc gọi lập tức được chuyển sang nhóm khác hướng dẫn cài đặt ứng dụng giả mạo. Chỉ cần người dùng cấp quyền truy cập, nhóm kỹ thuật sẽ nhanh chóng chiếm quyền điều khiển điện thoại, lấy mã xác thực ngân hàng và thực hiện lệnh chuyển tiền. Toàn bộ số tiền sau đó tiếp tục được chia nhỏ, luân chuyển qua nhiều lớp tài khoản rồi đưa ra nước ngoài để xóa dấu vết.

Điều khiến Ban chuyên án gặp nhiều khó khăn là mỗi đối tượng chỉ đảm nhận một công đoạn và gần như không biết toàn bộ hoạt động của tổ chức. Người xây dựng kịch bản không trực tiếp gọi điện. Người gọi điện không quản lý dòng tiền. Người quản lý dòng tiền cũng không biết nhóm kỹ thuật hoạt động ra sao. Cả đường dây vận hành như một doanh nghiệp với quy trình khép kín, phân công chặt chẽ và kỷ luật nghiêm ngặt.

Không chỉ vậy, các đối tượng còn được huấn luyện kỹ cách đối phó với cơ quan chức năng. Đại úy Nguyễn Duy Hòa, Phó Đội trưởng Phòng An ninh điều tra cho biết, ngay từ khi tham gia tổ chức, chúng đã được hướng dẫn cách xóa dấu vết, thống nhất lời khai và ứng xử khi bị kiểm tra hoặc triệu tập. "Phần lớn đối tượng đều rất bình tĩnh, ngoan cố, không thừa nhận hành vi phạm tội. Vì vậy, chúng tôi xác định phải lấy chứng cứ điện tử làm trọng tâm, không phụ thuộc hoàn toàn vào lời khai", Đại úy Nguyễn Duy Hòa cho biết.

Sau nhiều tháng điều tra, từng mắt xích dần được làm rõ. Ban chuyên án đã dựng được toàn bộ sơ đồ tổ chức, xác định quy luật di chuyển, nơi cư trú và vai trò của từng đối tượng. Nhưng đó mới chỉ là một nửa chặng đường. Thách thức lớn nhất lúc này là lựa chọn thời điểm phá án. Chỉ cần một mắt xích bị động, cả đường dây có thể lập tức xóa dữ liệu, thay đổi phương thức hoạt động hoặc rút toàn bộ lực lượng về Campuchia. Mọi công sức nhiều tháng bám địa bàn, thu thập chứng cứ có nguy cơ đổ vỡ.

Sau nhiều lần phân tích, Ban chuyên án nhận thấy thời điểm giáp Tết Nguyên đán là cơ hội thuận lợi nhất. Đây là lúc nhiều đối tượng có xu hướng trở về Việt Nam thăm gia đình nên Ban Chuyên án đã quyết định phá án, bắt giữ đồng loạt gần 60 đối tượng tại nhiều cửa khẩu, sân bay và địa phương trong những ngày cận Tết.

Theo đó, gần 200 cán bộ, chiến sĩ Công an tỉnh Bắc Ninh phối hợp với Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an), các đơn vị nghiệp vụ và Công an nhiều địa phương được chia thành 43 tổ công tác triển khai tại cửa khẩu quốc tế Mộc Bài, các sân bay Nội Bài, Tân Sơn Nhất, Cát Bi cùng nhiều địa điểm khác.

Khi thời cơ chín muồi, các mũi trinh sát đồng loạt áp sát. Chỉ trong ít phút, gần 60 mắt xích quan trọng của đường dây lần lượt bị khống chế ngay khi vừa nhập cảnh hoặc vừa xuống sân bay. Sau khi bắt giữ, việc di lý hàng chục đối tượng từ nhiều tỉnh, thành về Bắc Ninh tiếp tục được triển khai khẩn trương. Toàn bộ chiến dịch diễn ra an toàn, không để bất kỳ đối tượng nào lợi dụng sơ hở để bỏ trốn hoặc tiêu hủy chứng cứ. Ngay trong đêm đó, một chiếc rạp lớn được dựng lên để phục vụ cho công tác đấu tranh, truy xét ban đầu.

Từ kết quả đấu tranh ban đầu, cơ quan điều tra tiếp tục mở rộng vụ án, làm rõ hoàn toàn đường dây lừa đảo. Cụ thể, các đối tượng thuê nhà tại khu Tam Thái Tử, tổ chức làm việc theo ca như một doanh nghiệp. Người xây dựng kịch bản, người phiên dịch, người gọi điện, người điều khiển thiết bị chứa mã độc, người quản lý dòng tiền... tất cả tạo thành một dây chuyền phạm tội khép kín.

Đánh giá về chuyên án, Đại tá Bùi Chiến Thắng, Phó Giám đốc Công an tỉnh Bắc Ninh khẳng định, thành công lớn nhất không chỉ là triệt xóa một đường dây lừa đảo đặc biệt lớn, mà còn khẳng định hiệu quả của việc chủ động nắm tình hình, lấy chứng cứ điện tử làm trọng tâm và hiệp đồng chặt chẽ giữa các lực lượng. Đấu tranh với tội phạm công nghệ cao không thể nóng vội, mà phải kiên trì lần theo từng dấu vết, chứng minh đầy đủ hành vi của từng đối tượng và lựa chọn đúng thời điểm để hành động.